Market test ΔΕΣΦΑ: Έως αρχές Μαΐου η μελέτη-ακτινογραφία του ΕΣΦΑ – Την άνοιξη του 2024 η ολοκλήρωση της δεσμευτικής φάσης – Αναλυτικά τα επόμενα βήματα

Τέλος Απριλίου με αρχές Μαΐου αναμένεται να δημοσιευτεί η επονομαζόμενη «system adequacy study» από τον ΔΕΣΦΑ, η οποία και θα αποτελέσει τον «μπούσουλα» για τους συμμετέχοντες που θέλουν να πάρουν μέρος στη μη δεσμευτική φάση της «δοκιμής αγοράς» (market test) για την επέκταση του εθνικού συστήματος φυσικού αερίου.

Ειδικότερα, η εν λόγω μελέτη αποτελεί την πρώτη στο είδος της καθώς ο ΔΕΣΦΑ δεν έχει προβεί σε κάτι σχετικό παλαιότερα και ο στόχος είναι να αποτυπωθεί ένα πλήρες «overview» της κατάστασης του ελληνικού συστήματος. Θα περιλαμβάνει στοιχεία για την δυναμικότητα του συστήματος, τους περιορισμούς που υπάρχουν, ζητήματα μεθοδολογίας καθώς και μια εκτίμηση για τα επόμενα χρόνια, στοιχεία δηλαδή που θα επιτρέψουν στους συμμετέχοντες στη μη δεσμευτική φάση, να αποκτήσουν μια πλήρη εικόνα, ώστε αναλόγως να κινηθούν στην εκδήλωση ενδιαφέροντος. Όπως υπογραμμίστηκε, σε σχετικό workshop που πραγματοποίησε ο ΔΕΣΦΑ, η εν λόγω μελέτη δεν θα περιλαμβάνει εμπορικά δεδομένα.

Κρίσιμο για την επιτυχία της δοκιμής αγοράς στο σύνολό της είναι να προσέλθουν οι ενδιαφερόμενοι και να υποβάλουν προσφορές κατά την πρώτη μη δεσμευτική φάση, καθώς αυτό θα δώσει την δυνατότητα στο Διαχειριστή να καταγράψει με την μέγιστη δυνατή ακρίβεια το υφιστάμενο ενδιαφέρον και αναλόγως να προτάξει τα διάφορα σενάρια επαύξησης του συστήματος. Για τον λόγο αυτό, ο ΔΕΣΦΑ επέλεξε να μην υπάρχει κανένας περιορισμός ως προς την συμμετοχή στην 1η και μη δεσμευτική φάση του market test είτε πρόκειται για εγγυήσεις προσφορών είτε πρόκειται για τέλος συμμετοχής.

Όπως έχει γράψει το energypress, ο απώτερος στόχος του Διαχειριστή είναι να «ομαδοποιήσει» το ενδιαφέρον της αγοράς προκρίνοντας συγκεκριμένες παρεμβάσεις και έργα στο δίκτυο, επιτρέποντας έτσι τον διαμοιρασμό του κόστους.

Ήδη στο δεκαετές πρόγραμμα Ανάπτυξης ΕΣΦΑ για την περίοδο 2023-2032 που τελεί υπό την έγκριση της ΡΑΕ, ο ΔΕΣΦΑ έχει συμπεριλάβει νέα έργα ύψους 458 εκατ. ευρώ εκ των οποίων τα 430 εκατ. ευρώ αφορούν σε επενδύσεις για την αύξηση της δυναμικότητας του συστήματος μέσω της ενίσχυσης της ευελιξίας του δικτύου και της αποσυμφόρησης κρίσιμων τμημάτων του ΕΣΦΑ. Τέτοιες περιπτώσεις είναι ο «Διπλασιασμός του κλάδου ΥΠ Καρπερή-Κομοτηνή» μέσω της κατασκευής ενός νέου αγωγού μήκους 215 χλμ. με προϋπολογισμό 290 εκατ. παράλληλου με το υφιστάμενο δίκτυο, καθώς και ο «Διπλασιασμός του ΥΠ Πάτημα-Λειβαδιά», μέσω της κατασκευής νέου αγωγού μήκους 100 χλμ, παράλληλου με την όδευση του υφιστάμενου αγωγού. Πρόκειται για μια επένδυση ύψους 140 εκατ. ευρώ.

Στην ίδια κατεύθυνση προτείνεται ο «Διπλασιασμός του κλάδου υψηλής Πίεσης Λειβαδιά – Καρπερή και Σταθμοί Συμπίεσης» με στόχο την περαιτέρω εξάλειψη των υφιστάμενων σημείων συμφόρησης του ΕΣΦΑ. Το συγκεκριμένο έργο, δυνητικού συνολικού μήκους 340 χλμ., μπορεί να υλοποιηθεί ως ένα πλήρως αρθρωτό έργο, με σταδιακή κατασκευή τμημάτων του και προσθήκη σταθμών συμπίεσης και διαστάσεις οι οποίες θα καθοριστούν πλήρως μετά την ολοκλήρωση της σχετικής διαδικασίας του market test, το οποίο ο ΔΕΣΦΑ αναμένεται να ξεκινήσει εντός του Φεβρουαρίου, για την αξιολόγηση νέων αιτημάτων δυναμικότητας από υφιστάμενους και νέους χρήστες. Για το λόγο αυτό, δεν έχει ακόμη υπάρξει εκτίμηση του ύψους της απαιτούμενης επένδυσης για το εν λόγω έργο.

Για γίνεται το market test

Η αναγκαιότητα του market test προκύπτει από τις εκτιμήσεις του δεκαετούς προγράμματος ανάπτυξης που δείχνουν σημαντική αύξηση τόσο της εγχώριας κατανάλωσης όσο και των εξαγωγών προς τις γειτονικές αγορές τα επόμενα χρόνια.

Η υφιστάμενη δυναμικότητα του συστήματος υπολείπεται σημαντικά της ζήτησης, πράγμα εύλογο, δεδομένου ότι το ελληνικό σύστημα, ως έχει σήμερα, τουλάχιστον στον βασικό κορμό του, παραμένει αναλλοίωτο από την δεκαετία του 90 όταν και σχεδιάστηκε. Χαρακτηριστικό είναι το παρακάτω διάγραμμα από την παρουσίαση που έκανε στα πλαίσια του χθεσινού workshop ο Διευθυντής Εμπορικών Υποθέσεων του ΔΕΣΦΑ Σωτήρης Μπράβος.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις του ΔΕΣΦΑ, η αναβάθμιση του εγχώριου συστήματος μεταφοράς δύναται να καλύψει τόσο τις εγχώριες ανάγκες όσο και της ευρύτερης περιοχής της Νοτιοανατολικής Ευρώπης και επομένως ο στόχος είναι να υιοθετηθεί μια «ολιστική» προσέγγιση των αναγκών για νέα έργα παρά μια προσέγγιση «case-by-case» που σήμαινε και μεγαλύτερο τελικό κόστος κατά την υλοποίηση των έργων.  

Τα επόμενα βήματα

Με την ολοκλήρωση της μη δεσμευτικής φάσης την 1η Ιουνίου 2023, ο ΔΕΣΦΑ θα προχωρήσει στην αξιολόγηση των προσφορών που υποβλήθηκαν προκειμένου να καταλήξει σε συγκεκριμένη τεχνική μελέτη. Η διαδικασία αξιολόγησης των προσφορών προβλέπεται να διαρκέσει 3 μήνες, άρα περί τις αρχές Σεπτεμβρίου.

Όπως υπογράμμισαν σχετικά τα στελέχη του ΔΕΣΦΑ, η μελέτη θα περιλαμβάνει διαφορετικά σενάρια ζήτησης που κατά συνέπεια θα αντιστοιχούν σε διαφορετικά σενάρια επαύξησης του συστήματος τα οποία θα είναι κοστολογημένα και με χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.

Εν συνεχεία, ο Διαχειριστής θα προχωρήσει στην δημοσίευση των απαραίτητων κειμένων για την έναρξη της δεύτερης δεσμευτικής φάσης. Πρόκειται για την μεθοδολογία και τις κατευθυντήριες οδηγίες (guidelines), τα οποία θα τεθούν σε δημόσια διαβούλευση για ένα μήνα προκειμένου να συγκεντρωθούν τυχόν παρατηρήσεις της αγοράς και επομένως η τελική τους μορφή να είναι πληρέστερη.

Σημειώνεται ότι οι κατευθυντήριες οδηγίες θα περιλαμβάνουν σαφείς προβλέψεις για την συμμετοχή στη δεσμευτική φάση σε αντίθεση με την 1η φάση όπου η συμμετοχή είναι ελεύθερη και χωρίς κανένα κόστος για τους ενδιαφερόμενους. Ακολουθεί η υποβολή των κειμένων στη ΡΑΕ για έγκριση, πράγμα που αναμένεται μέχρι το τέλος του 2023 για να ξεκινήσει αμέσως μετά η δεσμευτική φάση που προβλέπεται να διαρκέσει τέσσερις μήνες.

Με βάση τα «βήματα» που μεσολαβούν και τους «χρόνους» που παρουσίασε ο ΔΕΣΦΑ η ολοκλήρωση της δεσμευτικής φάσης αναμένεται περί τα τέλη της άνοιξης του 2024 αν δε φτάσει και Ιούνιο και εφόσον όλα έχουν κυλήσει βάσει χρονοδιαγράμματος.