Σε... δημοπρασία το 25% του ρεύματος της ΔΕΗ για να "εξευμενιστούν" οι κοινοτικοί

Την ίδια μέρα που έρχονται στην Αθήνα οι κοινοτικοί «ενεργειακοί επιθεωρητές», την Πέμπτη δηλαδή, θα συνεδριάσει εκ νέου η Ολομέλεια της ΡΑΕ για να οριστικοποιήσει τις προτάσεις της σχετικά με τη λειτουργία της αγοράς ηλεκτρισμού.

Σκοπός της Αρχής είναι να έχει καταλήξει σε ολοκληρωμένο πλαίσιο πολιτικής και σε συγκεκριμένα μέτρα, ώστε να είναι ισχυρό το «οπλοστάσιό» της έναντι των ελεγκτών, με τους οποίους θα υπάρξει συνάντηση την Παρασκευή.

Χονδρεμπορική αγορά

Τα δύο καυτά θέματα που αφορούν τη χονδρεμπορική αγορά, δηλαδή η διαχείριση των νερών και η ενσωμάτωση του κόστους του διοξειδίου του άνθρακα στο μεταβλητό κόστος των μονάδων έχουν «κλειδώσει» και η πρόταση της ΡΑΕ θα βρίσκεται κοντά στην αρχική της τοποθέτηση, εκείνη δηλαδή που έθεσε σε δημόσια διαβούλευση. Τα ζητήματα αυτά όμως, παρότι σημαντικότατα για τους εμπλεκόμενους επιχειρηματίες και κυρίως για τη ΔΕΗ, δεν κάνουν τίποτα περισσότερο από τα να βάζουν τάξη και σαφείς, αντιπροσωπευτικούς κανόνες, για να λειτουργήσει η αγορά. «Δεν είναι επιλογή για την οποία ευθύνεται η ΡΑΕ η απελευθέρωση της αγοράς. Η ΡΑΕ είναι απλώς υποχρεωμένη, με δεδομένη την υποχρέωση της χώρας να απελευθερώσει τις αγορές, να δημιουργήσει συνθήκες πραγματικού ανταγωνισμού» δηλώνουν στελέχη της ΡΑΕ απαντώντας εμμέσως στη χθεσινή επίθεση που δέχτηκε η Αρχή από τη ΓΕΝΟΠ ΔΕΗ.

Πόσοι άλλαξαν πάροχο

Κρίσιμο ερώτημα, που αναζητά απαντήσεις, είναι πάντως το πώς θα υπάρξει «μόχλευση» στην ηλεκτρική αγορά ώστε να «σπάσει» το μονοπώλιο της ΔΕΗ. Η καυτή ερώτηση που κάνουν πάντα οι κοινοτικοί και περιμένουν πρόοδο, είναι «πόσοι καταναλωτές άλλαξαν πάροχο». Αυτό είναι το βασικό κριτήριο για να αξιολογηθεί ο βαθμός απελευθέρωσης μιας αγοράς και η αλήθεια είναι ότι, παρότι μπαίνουν ιδιωτικές μονάδες στο σύστημα παραγωγής, το μερίδιο των ιδιωτών στη λιανική είναι ακόμα πολύ μικρό. Υπάρχει μάλιστα το ενδεχόμενο, η αναδιάρθρωση των τιμολογίων της ΔΕΗ και η αύξηση της Οριακής Τιμής στην Ημερήσια Αγορά, να το περιορίσουν ακόμα περισσότερο.

Αυτά τα δεδομένα είναι γνωστά στους κοινοτικούς, γι΄αυτό άλλωστε έρχονται στην Αθήνα. Σύμφωνα μάλιστα με παράγοντες που γνωρίζουν καλά το τι έχει διαμειφθεί στην αλληλογραφία της Κομισιόν με την ΡΑΕ και το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, οι κοινοτικοί ελεγκτές φέρνουν στις βαλίτσες τους ρητές απαιτήσεις. Ποιες είναι αυτές; Η πώληση μονάδων της ΔΕΗ σε ιδιώτες, ώστε να ανοίξει ο ανταγωνισμός και να απελευθερωθεί η αγορά.

Εικονική πώληση μονάδων

Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, μεγάλο μέρος των διεργασιών που πραγματοποιούνται τις τελευταίες ημέρες σε θεσμικό επίπεδο, έχουν αντικειμενικό στόχο να υπάρξει μια ρεαλιστική απάντηση – γραμμή αμύνης, της ελληνικής πλευράς, εάν η πίεση των ελεγκτών είναι ισχυρή και άμεση. Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται το (εναλλακτικό προς την πώληση μονάδων της ΔΕΗ) σενάριο της «εικονικής πώλησης μονάδων». Πρόκειται για πώληση σε ιδιώτες ισχύος, ως πακέτο, από ένα αντιπροσωπευτικό μίγμα μονάδων της ΔΕΗ, έτσι ώστε και οι ιδιώτες να έχουν πρόσβαση στις φθηνές λιγνιτικές ή υδροηλεκτρικές μονάδες και να καθορίσουν αντίστοιχα τα εμπορικά τους πακέτα. Στην πράξη, με βάση αυτό το σενάριο, θα βγούν σε ετήσια δημοπρασία «συμβόλαια ενέργειας».

Πόση μπορεί να είναι συνολικά η προς πώληση ισχύς; Ένα ποσοστό που συζητείται και φαίνεται ότι είναι αρκετό για να κινήσει την αγορά αλλά και να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις των ελεγκτών, είναι ένα 20% - 25% της συνολικής παραγωγής της ΔΕΗ που φτάνει τις 30 τεραβατώρες.

Στην περίπτωση αυτή, όπως είναι ευνόητο, η λιανική αγορά ηλεκτρισμού μπαίνει σε άλλη εντελώς βάση και, κυριολεκτικά, «παίρνει φωτιά». Σε σχέση, δε, με την πώληση μονάδων, οπότε ένας, κατά τεκμήριο, θα αποκτήσει πρόσβαση σε λιγνιτική παραγωγή, το σενάριο της πώλησης ισχύος εμφανίζεται πλεονεκτικότερο. Και τούτο διότι δίνει τη δυνατότητα σε όλους τους μεγάλους που επιθυμούν να «παίξουν» στο συγκεκριμένο γήπεδο, να πάρουν μερίδιο φθηνού ρεύματος και να οξύνουν τον ανταγωνισμό.

Ελπίζει το ΥΠΕΚΑ

Παρόλα αυτά, η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΚΑ δεν θα ήθελε σε καμία περίπτωση να φτάσουν τα πράγματα εκεί, καθώς η πολιτική διαχείριση του θέματος, στις ιδιαίτερα κρίσιμες ημέρες που περνάει η κυβέρνηση, δεν θα είναι καθόλου εύκολη. Έτσι, ο γενικός γραμματέας κ. Μαθιουδάκης που θα δεί τους κοινοτικούς (και όχι η κ. Μπιρμπίλη) θα επικαλεστεί τις μεγάλες αλλαγές που έχουν δρομολογηθεί και το χρονικό περιθώριο που έχει ακόμα στη διάθεσή της η Ελλάδα, για να ολοκληρώσει την πλήρη απελευθέρωση της αγοράς, φαίρνοντας μάλιστα ως παράδειγμα την αγορά φυσικού αερίου όπου πράγματι έχει καταγραφεί πρόοδος.

Θοδωρής Παναγούλης