Φίλης Καϊτατζής: Τρικλοποδιές στους σταθμούς βιοαερίου βάζει το ΥΠΕΚΑ

Συνθήκες αθέμιτου ανταγωνι­σμού για την ανάπτυξη μονάδων βιοαερίου που θα λειτουργούν κυρίως με βιομάζα από γεωργο­κτηνοτροφικά απόβλητα, προ­καλούν υψηλά ιστάμενοι του ΥΠΕΚΑ. Με τις ενέργειές τους «καταστρατηγούν την ισχύουσα ελληνική - ευρωπαϊκή νομοθεσία σπέρνοντας συνάμα φοβίες και αβάσιμους προβληματισμούς στην αγροτική οικογένεια».

Πριν παραθέσουμε στοιχεία για την «ανορθόδοξη στάση» των υπηρε­σιακών αυτών παραγόντων (τα στοιχεία των οποίων είναι στην διάθεση της εφημερίδας), εξηγούμε για τους μη γνωρίζοντες: το βιοαέριο θεω­ρείται ανανεώσιμη πηγή ενέργειας, είναι προϊόν αναερόβιας καύσης (όλη η διαδι­κασία γίνεται σε κλειστό σύστημα χωρίς δηλαδή να προκαλείται ρύπανση), και αποτελείται από 65% μεθάνιο και 35% διοξείδιο του άνθρακα.

Για την παραγωγή του (όπως, στην προκειμένη περίπτωση, στους υπό ανά­πτυξη σταθμούς) χρησιμοποιούνται πρώ­τες ύλες από βοοτροφικά, χοιροτροφικά, πτηνοτροφικά, αιγοπροβατοτροφικά από­βλητα, καθώς επίσης βιομάζα σφαγείων, τυροκομείων αλλά και από καλλιέργειες ενεργειακών φυτών, όπου, και αν, χρει­άζεται, όπως καλαμπόκι, σόργο, ψυχαν­θή και άλλα.

Το βιοαέριο μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, θερμότητας και σε μηχανές εσωτερικής καύσης. Σε ό,τι αφορά το υπόλειμμα της αναερόβιας χώνεψης, αυτό είναι οργανι­κό λίπασμα, στερεό ή υγρό, (κανονισμοί 1069/2009/ΕΚ, 142/2011/ΕΚ και από­φαση Ε(2006)/5369) που μπορούν να χρησιμοποιούν στα χωράφια τους οι αγρό­τες (σ.σ.: εδώ είναι που διαστρεβλώνεται το ζήτημα).

Ενώ λοιπόν όλα αυτά περιλαμ­βάνονται σε εγκύκλιο του ΥΠΕΚΑ αρ. 4 - 3/4/2012, ξαφνικά δύο παράγοντες του Υπουργείου με επιστολή τους στο τέλος Απριλίου προς τον υπηρεσιακό υπουργό Γρηγόρη Τσάλτα και τον γενικό γραμματέα Κωνσταντίνο Μαθιουδάκη, ζητούν με τον τρόπο τους να υποχρεωθούν οι αγρότες που θα χρησιμοποιούν το χωνεμένο υπό­λειμμα (λίπασμα) από τις μονάδες βιοαε­ρίου να σημειώνουν (άκουσον άκουσον) στο Google το αγροτεμάχιό τους και να υποβάλλουν υπεύθυνες δηλώσεις.

Αυτό όμως εκτός της «ιδιότυπης αστυ­νόμευσης» δεν προβλέπεται από τους κα­νονισμούς της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όπως προσημειώσαμε, για την λειτουργία των σταθμών βιοαερίου και την παραγωγή λιπάσματος. Επίσης η επιχειρηματολογία τους «προσκρούει» και στην ισχύουσα ελ­ληνική νομοθεσία.

Με την επιστολή τους αυτή καλλιερ­γείται ένα κλίμα δυσπιστίας στους αγρό­τες «απέναντι σε μια τεχνολογία καθαρής ενέργειας που αντιμετωπίζει παράλληλα και την τοπική ρύπανση». Αρκεί να ρίξει κανείς μια ματιά στην κατάσταση που επι­κρατεί σήμερα στον Πηνειό, έναν από τους πιο ρυπασμένους ποταμούς στην Ευρώπη για να αντιληφθεί τα τεράστια περιβαλλο­ντικά οφέλη, τα οποία μπορεί να έχει η λειτουργία σταθμών βιοαερίου που θα επε­ξεργάζονται τα γεωργικά απόβλητα στην χώρα μας, επισημαίνει ο Τάκης Γρηγορίου στέλεχος την GREENPEACE στο ελληνικό γραφείο. Σήμερα υπάρχουν περίπου 17 μονάδες βιοαερίου στην Ελλάδα οι οποίες λειτουργούν με άλλο είδος αποβλήτων και καμία με γεωργοκτηνοτροφικά απόβλητα.

«Αυτή τη στιγμή η διεύθυνση δικτύου της ΔΕΗ έχει εξετάσει 79 αιτήσεις συ­νολικής ισχύος 87,8 MW για χορήγηση προσφοράς σύνδεσης για ηλεκτροπαρα­γωγή από βιοαέριο», μας πληροφόρησε ο Παρασκευάς - Κυριάκος Πέττας, αντι­πρόεδρος της HEL.BI.O - Ελληνικός Σύν­δεσμος Βιοαερίου.

Οι μονάδες βιοαερίου

Σύμφωνα με στοιχεία της HEL.BI.O, «υπάρχουν 80,47 MW έργων βιοαερίου που έχουν λάβει όρους συνδέσεις από το ΔΕΣΜΗΕ και επιπλέον 200 MW τα οποία βρίσκονται στη διαδικασία έκδοσης άδειας παραγωγής από την ΡΑΕ (Ρυθμι­στική Αρχή Ενέργειας) ή εξαίρεσης από το ΔΕΣΜΗΕ.

Όλες αυτές οι μονάδες είναι αξίας περίπου 1,2 δισ. ευρώ, δεδομένου ότι η αξία της επένδυσης κάθε μεγαβάτ εγκατεστημένης ισχύος είναι της τάξης των 3 ή 5 εκατομμυρίων ευρώ». Ώριμα έργα προς υλοποίηση όπως μας ανέφε­ραν από τον ελληνικό σύνδεσμο βιοαερίου είναι: ENVIGREEN LTD (14,5 MW - περι­φέρεια Θράκης, Κεντρικής Μακεδονίας, Θεσσαλίας και Ηπείρου), GMT BIOGAS A.E. (10 MW - περιφέρεια Δυτικής Ελλά­ δας, Αιτωλοακαρνανίας), ΒΙΟΑΕΡΙΟ ΘΡΑ­ΚΗΣ Α.Ε. (9 MW - περιφέρεια Θράκης, Ορεστιάδα), ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ Α.Ε. (8,3 MW - περιφέρεια Θεσσαλίας, Κεντρικής Μακε­δονίας), ΠΑΥΛΟΣ Μ. ΠΕΤΤΑΣ Α.Β.Ε.Ε. (8 MW - περιφέρεια δυτικής Ελλάδας Αχαΐα) και ΒΙΟΑΕΡΙΟ ΑΛΙΑΡΤΟΥ Α.Ε. (3 MW - πε­ριφέρεια Κεντρικής Ελλάδας).

Στην Κεντρική Ευρώπη λειτουργούν περισσότερες από 11.500 μονάδες πα­ραγωγής βιοαερίου και λιπάσματος από αγροτοκτηνοτροφικά απόβλητα. Στη χώρα μας ανάλογες μονάδες έχουν πάει πίσω και επειδή υπάρχει καθυστέρηση στην έκδο­ση των μελετών περιβαλλοντικών επιπτώ­σεων όπου απαιτείται και γιατί υπάρχουν αντιδράσεις ορισμένων τοπικών κοινωνιών για την εγκατάσταση και λειτουργία μονά­δων βιοαερίου εξαιτίας της άγνοιας, της ημιμάθειας ή από αντιδράσεις που υπο­κινούνται από κύκλους οι οποίοι δραστη­ριοποιούνται στην μελέτη και κατασκευή βιολογικών καθαρισμών και οι οποίοι θε­ωρούν τις μονάδες ανταγωνιστικές των μονάδων βιολογικών καθαρισμών, πράγμα εντελώς αβάσιμο και λανθασμένο, όπως μας διαμήνυσε ο αντιπρόεδρος του ελλη­νικού συνδέσμου.

Χωρίς επιχορήγηση

Αξίζει να σημειωθεί ότι σύμφωνα με τον νόμο 3851/2010, για να πάρει κά­ποιος επενδυτής την αυξημένη τιμή πώλη­σης της MWH - μεγαβατόρας (220 ευρώ +15% προσαύξηση = 253 ευρώ) πρέπει να μην κάνει χρήση δημόσιας επιχορήγη­σης. Που σημαίνει ότι ο επενδυτής πρέπει να αυτοχρηματοδοτήσει την επένδυσή του. «Στη συγκεκριμένη χρονική περίοδο λόγω της οικονομικής ασφυξίας και της πολιτι­κής ρευστότητας όλοι οι επενδυτές του χώρου είναι αρκετά διστακτικοί» (σ.σ.: η δημόσια επιχορήγηση πάντως δεν πρέπει να θεωρείται πανάκεια, επειδή ακριβώς η χώρα διέρχεται αυτή την παρατεταμένη και εκτεταμένη οικονομική κρίση).

Τίποτα όμως δεν μπορεί να δικαιολο­γήσει την στάση των υπηρεσιακών παρα­γόντων του ΥΠΕΚΑ, στους οποίους πρέπει να μπει φρένο, διότι οι δραστηριότητές τους αποπροσανατολίζουν τους αγρότες και βλάπτουν ιδιώτες επενδυτές. Οι επεν­δυτές με τη σειρά τους θα πρέπει να απο­δείξουν εμπράκτως ότι οι μονάδες τους θα χρησιμοποιούν κυρίως αγροτοβιομη­χανικά υπολείμματα και δεν θα αλλάξουν το μείγμα, μετατρέποντας τη γεωργική γη σε καλλιέργειες ενεργειακών φυτών, όταν η γεωργική παραγωγή έχει πιάσει πάτο!

Σημαντικές συνιστώσες του βιοαερίου

Ο ΧΡΗΣΤΟΣ Ζαφείρης, υπεύθυνος δέ­σμης έργου βιοαερίου - τμήμα βιομάζας ΚΑΠΕ (κέντρο ανανεώσιμων πηγών ενέρ­γειας) μας παρουσιάζει τις συνιστώσες του βιοαερίου από γεωργικά απόβλητα.

• Περιβαλλοντική: Θα βασίζεται στο μεγάλο δυναμικό οργανικών υποπροϊό­ντων. Με συντηρητικές εκτιμήσεις υπο­λογίζεται σε 18 εκατομμύρια τόνους ετη­σίως που είναι στο σύνολό του αδιάθετο και ρυπαίνει. Οι ποσότητες αυτές προέρ­χονται από περίπου 150.000 μικρομεσαί­ες επιχειρήσεις του πρωτογενή τομέα.

• Θέσεις εργασίας: Κάθε μονάδα ισχύος 3,5 MW απασχολεί 20 έως 25 άτομα, κυρίως επιστημονικής εκπαίδευ­σης. Παράλληλα, απασχολεί και άτομα εμπλεκόμενα με την αγροτική οικονομία.

• Καλλιέργειες: Παράδειγμα: Αν καλ­λιεργήσουμε μόνο το 0,25% της συνολι­κής καλλιεργούμενης γης (συμπεριλαμ­βανομένων των αγραναπαύσεων) του νομού Λάρισας, ή το 0,37% του νομού Έβρου αντιστοίχως με αραβόσιτο ή σόρ­βο, θα τροφοδοτηθούν συνολικά μονά­δες βιοαερίου με 86.000 τόνους ετησί­ως.

Μια ποσότητα ενεργειακών φυτών που αντιστοιχεί σε 4 MW εγκατεστημέ­νης ισχύος και αντίστοιχη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας που εκτιμάται σε 36.400 μεγαβατώρες ετησίως - ικανή να τροφοδοτήσει με πράσινη ηλεκτρική ενέργεια περίπου 11.000 νοικοκυριά στις αντίστοιχες περιοχές. Το σύνολο των αγραναπαύσεων στην Ελλάδα είναι 4.185.108 στρέμματα.

(Ισοτιμία 30/5/2012)