Με οδηγό το ελληνικό παράδειγμα διευρύνει τις προοπτικές των φωτοβολταϊκών η Σερβία - Ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον

Σύμφωνα με πρόσφατο άρθρο του ηλεκτρονικού οικονομικού περιοδικού eKapija, η χρήση της ηλιακής ενέργειας ως κυρίαρχη πηγή ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να ενισχυθεί σημαντικά κατά τα επόμενα δέκα χρόνια. 

Όσον αφορά την παραγωγή ενέργειας από φωτοβολταϊκούς σταθμούς, σημειώνεται ότι η Σερβία μπορεί να βασιστεί στο φως του ήλιου, ως σταθερή πηγή ενέργειας για δέκα μήνες ετησίως – από το Φεβρουάριο έως τον Νοέμβριο. Τον Δεκέμβριο και τον Ιανουάριο, οι ηλιόλουστες μέρες φθάνουν το 50%, ενώ η διάρκεια της ημέρας κατά την περίοδο αυτή ανέρχεται σε 9 ώρες. 

Ιδιαίτερες προοπτικές, σύμφωνα με το άρθρο, διαφαίνονται στην παραγωγή ενέργειας για ιδιoκατανάλωση (prosumers), με την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σε στέγες ιδιωτών και επιχειρήσεων. Ο πρόσφατα ψηφισθέντας σχετικός νόμος για τη χρήση των ΑΠΕ στη Σερβία έχει εισάγει σημαντικές καινοτομίες μεταξύ των οποίων και την έννοια του αγοραστήκαταναλωτή, του λεγόμενου «prosumer». 

Η καινοτομία αυτή δίνει τη δυνατότητα στους πολίτες και στις μικρές επιχειρήσεις να μεταφέρουν την πλεονάζουσα ενέργεια, που δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν, στο σύστημα διανομής και να χρησιμοποιούν το πλεόνασμα ως πίστωση στους μελλοντικούς λογαριασμούς ρεύματος. Επιπλέον, απλοποιεί την διαδικασία σε τρία βήματα: εγκατάσταση ηλιακών συστημάτων, αντικατάσταση των υφιστάμενων μετρητών με αμφίδρομους μετρητές ηλεκτρικής ενέργειας και τέλος, υπογραφή συμφωνίας με την αρμόδια EPS Snabdevanje για την πλήρη παροχή ηλεκτρικής ενέργειας. 

Ωστόσο, σημειώνεται ότι αν και τα σχετικά νομοθετήματα εγκρίθηκαν από την κυβέρνηση τον Σεπτέμβριο του 2021, δεν έχουν τεθεί σε εφαρμογή. Εντούτοις, μέσω δήμων, εγκρίνονται ήδη επιχορηγήσεις ύψους έως 50% για ανάλογα έργα. Η απόσβεση των επενδύσεων αυτών για μικρές εγκαταστάσεις υπολογίζεται με τρέχουσες τιμές σε επτά έως οκτώ έτη, ενώ μειώνεται σημαντικά, σε μεγαλύτερες εγκαταστάσεις - από 30 kW έως 150 kW. 

Ωστόσο, οι χρόνοι αυτοί δύνανται να μειωθούν περαιτέρω μέσω της χρήσης επιδοτήσεων και χρηματοδότησης από την κυβέρνηση, την ΕΕ αλλά και τράπεζες, η οποία ανέρχεται σε 15-25% επί της αξίας της επένδυσης. Σύμφωνα με την εταιρεία Conseko doo, που δραστηριοποιείται στον τομέα ηλεκτρικής ενέργειας, η ηλιακή ενέργεια που παράγεται σε στέγες παραγωγικών και εμπορικών εγκαταστάσεων δύναται να καλύψει το 10-60% των αναγκών ηλεκτρικής ενέργειας αυτών των εγκαταστάσεων. 

Σύμφωνα με το άρθρο, αυτή τη στιγμή στη Σερβία υπάρχει ένας σημαντικός αριθμός ξένων επενδυτών που ενδιαφέρονται για την κατασκευή ηλιακών πάρκων μεγάλης ισχύος, ωστόσο είναι σημαντικό να υπάρξουν και τοπικές αντίστοιχες επενδύσεις, ώστε να δημιουργηθεί ένα ισορροπημένο σύστημα. 

Το άρθρο αναφέρει επίσης, ως επιτυχημένο παράδειγμα, τις σχετικές επενδύσεις που έχουν διενεργηθεί σε χώρες όπως η Γαλλία, η Σουηδία και πρόσφατα η Ελλάδα, μέσω ενεργειακών συνεταιρισμών. 

Επιπλέον, τονίζεται ότι στην ΕΕ, η ιδέα πάνω στην οποία οικοδομείται ο τομέας ηλεκτρικής ενέργειας, θέτει τη μετατροπή των ΑΠΕ και ιδίως της ηλιακής ενέργειας, ως την πρωτογενή πηγή ενέργειας, με τους σταθμούς θερμικής ενέργειας και φυσικού αερίου να παραμένουν ως εφεδρικές πηγές. Τέλος, συνοψίζοντας, ως θετικά παραδείγματα και ως «νικητές», ο αρθρογράφος «βλέπει» εκείνες τις χώρες που δίνουν ίσες ευκαιρίες, τόσο σε μεγάλες όσο και σε μικρές μονάδες να επενδύσουν, ενώ ως «ευκαιρία» αναφέρει τη διενέργεια σχετικών επενδύσεων μέσω ενεργειακών συνεταιρισμών. 

(Ενημερωτικό σημείωμα του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της ελληνικής πρεσβείας στο Βελιγράδι)