Σκρέκας στη Σύνοδο υπ. Ενέργειας: Προϋπόθεση για την ενεργειακή μετάβαση η κοινωνική δικαιοσύνη - Οι έξι προτάσεις του Υπουργού προς τους ομολόγους του

(upd19:30) Ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστας Σκρέκας, συμμετείχε στη συνεδρίαση του άτυπου Συμβουλίου των Ευρωπαίων Υπουργών Περιβάλλοντος που ξεκίνησε χθες, Πέμπτη, στην πόλη Αμιέν της Γαλλίας και ολοκληρώθηκε σήμερα, Παρασκευή, 21 Ιανουαρίου. 

Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση που εξέδωσε το ΥΠΕΝ, η ατζέντα του Συμβουλίου αφορούσε στην αγρό-οικολογική μετάβαση και τα φυτοπροστατευτικά προϊόντα, στη στρατηγική της Ε.Ε. για τη βιωσιμότητα των χημικών προϊόντων και στη βιώσιμη διαχείριση των ευρωπαϊκών δασών. 

Σήμερα, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστας Σκρέκας τοποθετήθηκε και για το ζήτημα της δίκαιης μετάβασης στο πλαίσιο εφαρμογής της νομοθετικής δέσμης μέτρων «Fit for 55». Συγκεκριμένα, τόνισε ότι για να πετύχει το εγχείρημα της ενεργειακής μετάβασης και να ανταποκριθεί η Ε.Ε. στις προκλήσεις της κοινωνικής δικαιοσύνης, χρειάζεται:

• Να διασφαλιστεί ότι, ως προς το κόστος της ενέργειας, θα πρέπει να συνεισφέρουν ισότιμα όλοι οι τομείς της οικονομίας.
• Να ληφθούν υπόψη τα εθνικά χαρακτηριστικά και οι ιδιαιτερότητες των χωρών – μελών.
• Να θεωρηθεί το φυσικό αέριο ως μεταβατικό καύσιμο μέχρι να έχουμε πρόσβαση σε επαρκή ενέργεια από ΑΠΕ.
• Να δοθεί έμφαση στην εξοικονόμηση ενέργειας στα κτίρια, τομέας που, πέραν του οφέλους από τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, παρέχει και σημαντικές ευκαιρίες αύξησης της απασχόλησης.
• Να αξιολογηθεί προσεκτικά η συμπερίληψη των οδικών μεταφορών και των κτιρίων σε ένα αυτόνομο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών, διότι σε διαφορετική περίπτωση, κράτη - μέλη με χαμηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ, θα οδηγηθούν σε σημαντική αύξηση της ενεργειακής φτώχειας, με απρόβλεπτες κοινωνικές επιπτώσεις.
• Να ληφθεί υπόψη ότι η δημιουργία του Κοινωνικού Ταμείου για το Κλίμα είναι μεν θετική, αλλά επειδή θα τεθεί σε λειτουργία σε 3 χρόνια από τώρα, θα αντισταθμίσει μόνο εν μέρει τις πιθανές επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης.

Κλείνοντας την εισήγησή του ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστας Σκρέκας, αναφέρθηκε στις πρόσφατες δράσεις της Κυβέρνησης για την ενέργεια και το κλίμα, τονίζοντας ότι η Ελλάδα προχωρά στην εξασφάλιση συγκεκριμένων χρηματοδοτικών εργαλείων, με σαφές χρονοδιάγραμμα υλοποίησης.

Τέλος, ο Έλληνας Υπουργός στην τοποθέτησή του για την αειφόρο διαχείριση των δασών επισήμανε ότι η ορθολογική χρήση των δασικών οικοσυστημάτων και προϊόντων είναι ιδιαίτερα σημαντική για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης. Ζήτησε, μέσα από ένα αυστηρό σύστημα πιστοποίησης, να υπολογίζονται οι απορροφήσεις διοξειδίου του άνθρακα που επιτυγχάνονται μέσω δασώσεων στους στόχους μείωσης των εκπομπών της βιομηχανίας. Αυτό θα μπορούσε να διασφαλίσει σημαντικούς πόρους για την ενίσχυση και αποκατάσταση του δασικού περιβάλλοντος. Πρότεινε, επίσης, την παροχή κινήτρων στη βιομηχανία για την ανακύκλωση ξυλείας και την επιβολή ελάχιστου ορίου στο ανακυκλωμένο ξύλο που χρησιμοποιείται στον βιομηχανικό και κατασκευαστικό τομέα.  

Στο πρωινό του ρεπορτάζ το energypress έγραφε: 

Χαμηλά τον πήχη των προσδοκιών κρατά η ελληνική πλευρά ως προς το ενδεχόμενο γενναίων μεταρρυθμίσεων πανευρωπαϊκά στην αγορά ενέργειας, προκειμένου να μειωθούν οι επιβαρύνσεις στα τιμολόγια ρεύματος. Το ζήτημα αναμένεται να θέσει ξανά ο υπουργός Ενέργειας Κώστας Σκρέκας ενώπιον των ομολόγων του κατά τη σημερινη άτυπη συνάντηση των 27 υπ. Ενέργειας στην γαλλική πόλη Αμιένη.

Η ατζέντα άλλωστε της σημερινής μέρας, όπως αναφέρει η ιστοσελίδα της γαλλικής προεδρίας, προβλέπει ότι οι υπουργοί θα συζητήσουν «την προστασία των καταναλωτών από τις εξαιρετικά ασταθείς και ιστορικά υψηλές τιμές του φυσικού αερίου και της ηλεκτρικής ενέργειας, επιδιώκοντας παράλληλα την επίτευξη των κλιματικών στόχων της Ένωσης». Είναι η γνωστή γαλλική πρωτοβουλία, γύρω από την οποία έχει συμπτυχθεί εδώ και καιρό  το γνωστό μέτωπο του Νότου, δηλαδή Γαλλία, Ισπανία, Ιταλία, Ελλάδα και Ρουμανία, χωρίς μέχρι τώρα να έχει καταστεί δυνατή η οποιαδήποτε πλατφόρμα συναίνεσης με τις χώρες του Βορρά.

Αυτός είναι και ο λόγος που η ελληνική πλευρά κρατά μικρό καλάθι, καθώς δεν υπάρχουν ενδείξεις μεταστροφής χωρών, όπως Γερμανία, Αυστρία, και Ολλανδία, που επειδή δραστηριοποιούνται σε πιο ώριμες αγορές από την ελληνική, έχουν μακροπρόθεσμα συμβόλαια, επομένως δεν επιβαρύνονται τόσο από τις τρέχουσες ανατιμήσεις.

Αν και άτυπη η συνάντηση, δεν παύει να γίνεται στον απόηχο της 3μηνιαίας έκθεσης της Κομισιόν, σύμφωνα με την οποία τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις στην Ευρώπη θα πρέπει να μάθουν να ζουν με υψηλές τιμές φυσικού αερίου και ρεύματος για τα επόμενα δύο- τρία χρόνια. Εκτιμά, μάλιστα η έκθεση ότι οι τιμές λιανικής –τόσο για το ρεύμα όσο και για το αέριο– θα συνεχίσουν να αυξάνονται και τους επόμενους μήνες, δεδομένου ότι δεν έχουν μετακυλιστεί στην κατανάλωση οι υψηλές τιμές του δ΄ τριμήνου 2021.

Στην πράξη, οι 27 υπουργοί, εκ των οποίων ειδικά εκείνοι του Νότου δέχονται αυξανόμενες πιέσεις σε επίπεδο κοινωνίας, καλούνται να πράξουν τα δέοντα, ώστε να ελαφρύνουν τα βάρη σε καταναλωτές και επιχειρήσεις. Αν και τα μέτρα στήριξης που ανακοίνωσε στις 7 Ιανουαρίου ο ΥΠΕΝ είναι σημαντικά, εντούτοις είναι τόσο μεγάλες οι αυξήσεις, ώστε αντιμετωπίζονται μόνο με συντονισμένη ευρωπαϊκή παρέμβαση, αφού δεν καλύπτονται παρά ως ένα σημείο από τις κρατικές επιδοτήσεις.

Το ίδιο ισχύει και για τη βιομηχανία. Η αύξηση του ενεργειακού κόστους είναι τόσο έντονη, που δεν μπορεί να απορροφηθεί από τη βιομηχανία, επομένως θα επηρεάσει ακόμη περισσότερο τις τελικές τιμές καταναλωτή. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα να μειωθεί η πραγματική αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών, γεγονός που θα επηρεάσει εν τέλει και την ανάπτυξη. Στους κινδύνους αυτούς καλούνται να βρουν απάντηση οι 27 υπουργοί, με τον Κ.Σκρέκα να επαναλαμβάνει σήμερα την ανάγκη αλλαγής του τρόπου λειτουργίας της χονδρεμπορικής αγοράς, ώστε τα τιμολόγια να αντανακλούν το μέσο κόστος παραγωγής με βάση το ενεργειακό μείγμα και όχι τη τιμή που διαμορφώνεται στα χρηματιστήρια.

Δυστοκία και για το φυσικό αέριο

Μικρές οι προσδοκίες της ελληνικής πλευράς και όσον αφορά τυχόν αλλαγές στο ευρωπαϊκό Taxonomy, σύμφωνα με το οποίο, χαρακτηρίζονται «πράσινα» τα εργοστάσια ηλεκτροπαραγωγής με φυσικό αέριο, εφόσον εκπέμπουν ρύπους κάτω από τα 270 γραμμάρια ισοδύναμου CO2 ανά KWh. Σήμερα οι μονάδες που κατασκευάζονται στην Ελλάδα είναι από τις πιο σύγχρονες στην Ευρώπη και εκπέμπουν γύρω στα 330-340 γραμμάρια ισοδύναμου CO2 ανά KWh.

Σύμφωνα με μια γραμμή ενημέρωσης, το θέμα για το φυσικό αέριο, έχει κλείσει για τις Βρυξέλλες. Αν και το ΥΠΕΝ, στην πρόταση του προς τη Κομισιόν, έχει ενσωματώσει όσα υποστηρίζουν οι ηλεκτροπαραγωγοί, οι πληροφορίες λένε ότι δεν πρέπει να αναμένονται αλλαγές στα όρια εκπομπών. Αλλωστε, οι συσχετισμοί δεν είναι υπέρ της Ελλάδας, καθώς οι χώρες που επηρεάζονται είναι ελάχιστες και μικρές, όπως Μάλτα και Κύπρος. Σε αντίθεση με τα πυρηνικά, όπου υπάρχει ευρεία συμμαχία (Γάλλοι, Φιλανδοί, Ρουμάνοι, Βούλγαροι, Τσέχοι), στο φυσικό αεριο δεν υπάρχει αντίστοιχη συμμαχία.

Οσο για το ενδεχόμενο να υπάρξει συμμαχία με τους Γάλλους, το σενάριο δεν έχει υψηλές πιθανότητες, γιατί η εξουσιοδοτική ύπαρξη που χαρακτηρίζει τα πυρηνικά και το ΦΑ ως πράσινα, έρχεται απλώς να συμπληρώσει το κανονισμό της Ταξινομίας που ίσχυε ήδη.