Η ενεργειακή διάσταση των επαφών Ελλάδας-Σερβίας - “Κλειδί” για τις εξελίξεις στα Δυτ. Βαλκάνια τα μεγάλα ενεργειακά projects στην Β. Ελλάδα

“Πάρα πολύ μεγάλες προοπτικές στην ενέργεια” διαπίστωσε ότι υπάρχουν για την ενίσχυση των σχέσεων μεταξύ Ελλάδας και Σερβίας ο υπ. Εξωτερικών Ν. Δένδιας, στις δηλώσεις που ακολούθησαν τη συνάντηση που είχε την Τρίτη στην Αθήνα με τον Σέρβο ομόλογό του Ν. Σελάκοβιτς.

Έφερε, έτσι, στο προσκήνιο μια ιδιαίτερη πτυχή των “διευρυμένων συνομιλιών” που είχε ανακοινωθεί ότι θα είχαν οι δυο ΥΠΕΞ, η οποία δεν έτυχε ιδιαίτερης προσοχής από τα περισσότερα ΜΜΕ. Κι όμως, οι εξελίξεις που κυοφορούνται είναι σημαντικές, και μάλιστα έχει υπάρξει αρκετή προεργασία.

Είναι χαρακτηριστικό ότι σε ειδικό ένθετο για την Ελλάδα που δημοσίευσε στο τεύχος Οκτωβρίου 2021 το σέρβικο μηνιαίο περιοδικό για θέματα διπλωματίας και οικονομίας, Diplomacy & Commerce, το οποίο εκδίδεται στην αγγλική γλώσσα, φιλοξενούνται αρκετές αναφορές στις προοπτικές ενίσχυσης της συνεργασίας μεταξύ των δυο πλευρών στον τομέα της ενέργειας.

Ο πρέσβης της Ελλάδας στη Σερβία, κ. Γ. Διακοφωτάκης, υπενθυμίζει ότι η κοινή διακήρυξη που υπεγράφη το 2019 κάνει ιδιαίτερη αναφορά στη συνεργασία των δυο χωρών στις ΑΠΕ και επισημαίνει ότι είναι σε εξέλιξη επαφές που αφορούν την ανάπτυξη συνεργειών με στόχο την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας, μέσω της διαφοροποίησης των πηγών ενέργειας. 

Από την πλευρά του, ο επικεφαλής του Γραφείου Οικονομικών και Εμπορικών Υποθέσεων της πρεσβείας της Ελλάδας, κ. Β. Σκρόνιας σκιαγραφεί τον ενεργό ρόλο που διαδραματίζει η Ελλάδα στα Βαλκάνια και την ευρύτερη περιοχή μέσω συγκεκριμένων προγραμμάτων περιφερειακής συνεργασίας σε διάφορους τομείς, μεταξύ των οποίων και η ενέργεια, και έκανε λόγο για δυνατότητες περαιτέρω ενίσχυσης της διμερούς συνεργασίας. Αναφέρθηκε, μάλιστα συγκεκριμένα στη σημασία του TAP, ως μέρος του 'Νοτίου Διαδρόμου Αερίου' (Southern Gas Corridor), του διασυνδετήριου αγωγού φυσικού αερίου Ελλάδας-Βουλγαρίας (IGB) και το σχεδιαζόμενο FSRU στην Αλεξανδρούπολη στην κατεύθυνση αυτή, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για κρίσιμα έργα για την ευρύτερη περιοχή της Κεντρικής και Νοτιοανατολικής Ευρώπης σε ότι αφορά την διαφοροποίηση των πηγών και των δρόμων μεταφοράς ενέργειας. Τόνισε την ανάγκη να προχωρήσει στην πράξη η υλοποίηση των προβλέψεων του νέου νομικού πλαισίου που διέπει την ενεργειακή αγορά. Ο κ. Σκρόνιας τόνισε τη σημασία της Αλεξανδρούπολης για την ενεργειακή διασύνδεση των κρατών

Αντίστοιχα, ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδέσμου Ελληνικών Επιχειρήσεων Σερβίας (ΣΕΕΣ), κ. Στ.  Ζακώφ, αναφέρθηκε στην πολυδιάστατη και υψηλού επιπέδου συνεργασία μεταξύ των δύο πλευρών και τόνισε ότι υπάρχουν ευκαιρίες ενίσχυσής της σε πολλούς τομείς, όπως η ενέργεια.

Τέλος, στο αφιέρωμα του περιοδικού επισημαίνεται η σημασία της Ελλάδας ως ενός από τους μεγαλύτερους επενδυτές στη Σερβία, με ξεχωριστή αναφορά στη σημασία των επενδύσεων των ΕΛΠΕ στη γειτονική χώρα.

Διόλου απίθανο, από την επικείμενη επίσκεψη του υφυπουργού Εξωτερικών Κ. Φραγκογιάννη στο Βελιγράδι και τις επαφές που θα έχει εκεί, να προκύψουν σχετικές εξελίξεις που θα μας απασχολήσουν πιο έντονα προσεχώς. Ο στόχος της επίσκεψης Φραγκογιάννη, εξάλλου, δεν είναι άλλος από τη διερεύνηση των προοπτικών διεύρυνσης της συνεργασίας μεταξύ των δύο κρατών, σε διάφορους τομείς επιχειρηματικής δραστηριότητας.

Η ενεργειακή διαφοροποίηση και ο διασυνδετήριος αγωγός Νις-Ντιμιτρόβγκραντ 

Προς επίρρωση των προαναφερθέντων τοποθετήσεων του κ. Σκρόνια ήρθαν οι πρόσφατες δηλώσεις της υπουργού Ορυχείων και Ενέργειας της Σερβίας, κας. Ζοράνα Μιχάιλοβιτς για την επικείμενη έναρξη των εργασιών για την κατασκευή της διασύνδεσης Νις-Ντιμιτρόβγκραντ στα τέλη Νοεμβρίου. 

Η κα. Μιχάιλοβιτς τόνισε ο διασυνδετήριος αγωγός είναι σημαντικός, επειδή συνδέει τη Σερβία με τη Βουλγαρία και έτσι «θα έχουμε την ευκαιρία να πάρουμε φυσικό αέριο από άλλες κατευθύνσεις και από άλλους προμηθευτές, είτε θα γίνει μέσω του Αζερμπαϊτζάν είτε του Ισραήλ και της Κύπρου - θα δούμε».

Όπως πρόσθεσε η υπουργός, «είναι σημαντικό να έχουμε την υποδομή και να είμαστε έτοιμοι».

Από την άποψη αυτή, γίνεται εμφανής η σημασία που αποκτούν τα διάφορα υπό υλοποίηση ή σχεδιασμό ενεργειακά πρότζεκτ στη Βόρεια Ελλάδα και δη αυτά που συγκεντρώνονται στην περιοχή της Αλεξανδρούπολης, ως προς τη διάσταση της διαφοροποίησης των πηγών και δρόμων μεταφοράς ενέργειας προς τα Δυτικά Βαλκάνια και την ευρύτερη περιοχή, ζήτημα που βρίσκεται σταθερά ψηλά στην ατζέντα των ευρωατλαντικών επιτελείων.

Πολύ δε περισσότερο από τη στιγμή που η Κίνα επιχειρεί να ενισχύσει τις θέσεις της στον ενεργειακό κλάδο της Σερβίας, προχωρώντας σε σημαντικές επενδύσεις σε υποδομές, τόσο σε θερμοηλεκτρική παραγωγή, όσο και σε ΑΠΕ.