EFET: Real time τιμές ηλεκτρικής ενέργειας και πληροφόρηση των συμμετεχόντων, δύο όροι για την εφαρμογή του target model

Σε ακρογωνιαίο λίθο και συνάμα προαπαιτούμενο για την εγκαθίδρυση της νέας αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας – target model, εξελίσσεται η πληροφόρηση και η δυνατότητα απόφασης σε πραγματικό χρόνο για τους συμμετέχοντες.

Σε συνέχεια των παρατηρήσεων του ACER, η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Επιχειρήσεων Εμπορίας Ενέργειας ξεχωρίζει ως βασικά ζητούμενα προς την υλοποίηση της νέας αγοράς την αποτελεσματική ενσωμάτωση των αγορών (διαμόρφωση ανταγωνιστικών τιμών) και την άρση των εμποδίων για την πρόσβαση στις ευρωπαϊκές αγορές ενέργειας.

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, με αυξανόμενο το μερίδιο των στοχαστικών ΑΠΕ στο ευρωπαϊκό ενεργειακό μίγμα, τα ακριβή σήματα τιμών καθίστανται αναγκαία περισσότερο από ποτέ προκειμένου να διασφαλίζεται η απόκριση των συμμετεχόντων στις προσφορές και την κατανομή των μονάδων παραγωγής (bidding and dispatch), σε συνθήκες ραγδαίων αλλαγών στη ζήτηση και προσφορά.

Μάλιστα, υπογραμμίζει ότι στοιχεία της νέας αγοράς όπως η ανάπτυξη επιπλέον μονάδων παραγωγής αιχμής, λύσεις αποθήκευσης (περιλαμβανομένου των στοιχείων power-to-X), διαχείριση της ζήτησης και άλλες υπηρεσίες και «assets» ευελιξίας, γίνεται να υλοποιηθούν μόνο αν οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας αντανακλούν επακριβώς την πραγματική αξία της ενέργειας – συμπεριλαμβανομένου των διακυμάνσεων- και αν οι παίκτες της αγοράς δεν αντιμετωπίζουν αδικαιολόγητα εμπόδια κατά την είσοδό τους στην αγορά.

Επιπρόσθετα, με τον τρόπο αυτό δίνεται η δυνατότητα στους συμμετέχοντες να εκτιμήσουν σωστά την φύση και το χρονοδιάγραμμα τέτοιων επενδύσεων, παραπλεύρως των πιο παραδοσιακών επενδύσεων σε παραγωγή και μεταφορά ενέργειας.

Σε ότι αφορά το κομμάτι της ενσωμάτωσης των αγορών και την διαμόρφωση ανταγωνιστικών τιμών, η EFET επισημαίνει τα εξής εμπόδια:

• Κακός σχεδιασμός τιμών ανισορροπίας με πρόσθετα τεχνητά στοιχεία που θολώνουν την πραγματική αξία της ενέργειας σε πραγματικό χρόνο
• Περιορισμοί στο διασυνοριακό εμπόριο και κυρίως στη διαθεσιμότητα διαζωνικής δυναμικότητας μεταφοράς (cross-zonal transmission capacity)
• Ανεπαρκής ρευστότητα στις αγορές, ιδιαίτερα στις αγορές «forward» και «intraday»
• Ρυθμιστικοί περιορισμοί στην τιμολόγηση (ανώτατα και κατώτατα όρια σε προσφορές και τιμές εκκαθάρισης)
• Σχήματα αμοιβής εκτός αγοράς, όπως είναι οι μηχανισμοί αποζημίωσης ισχύος και τα διάφορα σχήματα στήριξης των ΑΠΕ ανά κράτος.

Δεύτερο στοιχείο που θα πρέπει να λάβει της δέουσας νομοθετικής και ρυθμιστικής προσοχής είναι το κομμάτι του «market entry», της εισόδου της αγοράς για τους συμμετέχοντες, όπου και υπογραμμίζεται η ανάγκη άρσης των επιμέρους εμποδίων που υπάρχουν.

Να θυμίσουμε ότι η EFET έχει ήδη τοποθετηθεί επί του ζητήματος με προηγούμενη της ανακοίνωση, τονίζοντας ότι η ελεύθερη πρόσβαση στις επιμέρους ανά κράτος μέλος, χονδρικές αγορές ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου συνιστά κρίσιμη προϋπόθεση για την ορθή και ουσιαστική λειτουργία μιας ενιαίας ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας.