Τηλεχειρισμοί στον ΔΕΔΔΗΕ - Ένα Success story επιτέλους γεννιέται;

Ποτέ δεν έλλειψε το όραμα από τα στελέχη της ΔΕΗ. 

Ήταν περίπου το 2007, όταν στο ΔΕΔΔΗΕ (τότε Διανομή της ΔΕΗ) γινόταν μεγάλη ζύμωση σχετικά με την ανάγκη εισαγωγής του τηλεχειρισμού σε όλο το δίκτυο Μέσης Τάσης (Μ.Τ.), που κατέληξε στη δημιουργία προδιαγραφής τηλεχειριζόμενων Διακοπτών Φορτίου (Δ/Φ).

Είχε ήδη προηγηθεί μια αποσπασματική προσπάθεια εισαγωγής τηλεχειρισμών στους Δ/Φ των Υποσταθμών (Υ/Σ) Διανομής εντός κτιρίων, η οποία είχε περιορισμένα πρακτικά αποτελέσματα, επειδή ο τηλεπικοινωνιακός εξοπλισμός της εποχής δεν μπορούσε να υποστηρίξει το σύνολο των λειτουργιών που απαιτεί ο αξιόπιστος τηλέλεγχος και τηλεχειρισμός.

Τα οφέλη θα ήταν πολλά (Σύγχρονο και αναβαθμισμένο δίκτυο, βελτιστοποιημένος έλεγχος δικτύου, μικρότερο κόστος εκμετάλλευσης δικτύου, μικρότερο κόστος διανομής ενέργειας) και το κόστος εγκατάστασης μπορούσε χρηματοδοτηθεί από Κοινοτικά ταμεία και ήταν πολύ γρήγορα αποσβέσιμο. 

Στις μέρες μας που ψάχνουμε να ορίσουμε τι είναι μια δομική μεταρρύθμιση, ιδού λοιπόν μια πραγματική μεταρρύθμιση στον πυρήνα του δικτύου Μ.Τ., πολύ “smart”, αλλά χωρίς τυμπανοκρουσίες και “πιασάρικη” προβολή.

Μια δεύτερη προσπάθεια προμήθειας τηλεχειριζόμενων υπαίθριων διακοπτών υποσταθμών εξωτερικού χώρου, έγινε το 2011, αλλά παρά τις φιλότιμες προσπάθειες, δεν είχε τα αναμενόμενα αποτελέσματα.

Στρατηγική επιλογή

Η στρατηγική επιλογή του τηλεχειρισμού και τηλελέγχου του μεγαλύτερου δυνατού μέρους του δικτύου Μ.Τ. έγινε το 2014 - επίσημα – ως μέρος του στρατηγικού σχεδίου του ΔΕΔΔΗΕ με παράλληλη αναλυτική εξειδίκευση και στοχοθέτηση των επιμέρους σταδίων των σχετικών επιμέρους έργων.

Τα εύσημα, επιτρέψτε μου να αναφερθώ ονομαστικά, ανήκουν στον τότε πρόεδρο του ΔΣ του ΔΕΔΔΗΕ κ. Γεώργιο Κόλλια, ο οποίος ενέταξε τον τηλεχειρισμό στο στρατηγικό πρόγραμμα του Διαχειριστή και τον Γενικό Δ/ντή Ανάπτυξης κ. Μενεγάτο. Ακολούθως ο κ. Χατζηαργυρίου υποστήριξε την συγκεκριμένη πρωτοβουλία και την προώθησε. 

Το 2015 ένας νέος διαγωνισμός για τηλεχειριζόμενο εξοπλισμό αστόχησε επειδή όλοι οι συμμετέχοντες κρίθηκαν τεχνικά μη αποδεκτοί.

Στις αρχές του 2018, στην τελευταία ίσως ευκαιρία, λίγους μόνο μήνες πριν την πλήρη εφαρμογή του συστήματος ηλεκτρονικών διαγωνισμών, (αυτού που στο βωμό της διαφάνειας, μετατρέπει συχνά την προμήθεια υλικών σε δικαστική υπόθεση), μια ομάδα ανθρώπων του ΔΕΔΔΗΕ πήρε την ευθύνη να προχωρήσει τους 2 διαγωνισμούς για βέλτιστο τεχνοοικονομικά υλικό, με υπευθυνότητα αλλά χωρίς φόβο και πάθος. 

Ο καλός θεός του ΔΕΔΔΗΕ έβαλε το χέρι του αυτή τη φορά. Και όχι μόνο μια φορά αλλά 2, δηλαδή και για τους 2 διαγωνισμούς που διακηρύχθηκαν. Σε χρόνο ρεκόρ, έγινε η αξιολόγηση τεχνικών προσφορών, οι διαδικασίες έγκρισης και συμβολαιοποίησης του ΔΕΔΔΗΕ, τα ελεγκτικά συνέδρια, οι δοκιμές λειτουργικότητας και επικοινωνιών με τα υφιστάμενα συστήματα SCADA, οι εκτεταμένες δοκιμές τύπου του εξοπλισμού, η έναρξη παραγωγής και η κλήση για την επιθεώρηση της πρώτης παρτίδας σε χρόνο περίπου 2 ετών. Ήταν ένα μικρό θαύμα.

Όχι, όμως δεν ήταν θεϊκή παρέμβαση, ή σκανδαλώδης εύνοια κάποιας άγνωστης θεάς της τύχης. Ήταν το αποτέλεσμα κοπιώδους προσπάθειας των στελεχών του ΔΕΔΔΗΕ, χωρίς να εξαιρούμε και το καλά κρυμμένο, κοστοβόρο και κοπιώδες έργο του Κορεάτη κατασκευαστή Joongwon Co. Ltd & του Έλληνα αντιπροσώπου του AMS SMARTELEC LTD. Τέτοιες Συμβάσεις προϋποθέτουν και απαιτούν  ιδρώτα από όλους.

Δύο διαγωνισμοί (για Δ/Φ και ΔΑΕ) συνολικής προϋπολογισμένης αξίας περίπου 30.000.000 και:

• Ούτε μια ένσταση, ή νομικό πρόσκομμα
• Ούτε μια προβληματική δοκιμή, 
• Συνολικός χρόνος από καταληκτική ημερομηνία διαγωνισμού μέχρι την υπογραφή της Σύμβασης 14 μήνες με ενδιάμεσες εκτεταμένες δοκιμές  έγκρισης δείγματος και με όλες τις γραφειοκρατικές διαδικασίες απέναντι. Και καμία εμπλοκή - όλα σωστά με την πρώτη φορά. Για τα δεδομένα των οργανισμών του Δημοσίου είναι ασύλληπτο!!!

 Και συνολικό συμβατικό τίμημα μικρότερο από 15.000.000 ευρώ ( δηλ. μικρότερο από 50% του προϋπολογισμού). Όλα αυτά είναι ο ορισμός της απόλυτης επιτυχίας σε διαγωνισμό του ΔΕΔΔΗΕ. (Πάλι καλά που δέχτηκαν τις εξηγήσεις μας και δεν ακύρωσαν το διαγωνισμό λόγω χαμηλού τιμήματος γιατί χρειάζεται βλέπετε και για αυτό τεκμηρίωση!!!).

Success story

Σήμερα λοιπόν, έστω σήμερα, περίπου 13 χρόνια από τότε που ξεκίνησε η προσπάθεια, έχουμε τις πρώτες ενδείξεις ότι η προμήθεια σύγχρονου τηλεχειριζόμενου εξοπλισμού και κατά συνέπεια ο ίδιος ο τηλεχειρισμός του δικτύου Μ.Τ. έχει όλες τις προϋποθέσεις να εξελιχθεί σε SUCCESS STORY. Ας δικαιωθούν επιτέλους όσοι πίστεψαν σε αυτό και ας οπλιστούν με αισιοδοξία, όσοι παλεύουν στο ΔΕΔΔΗΕ, μη γνωρίζοντας πραγματικά αν αξίζει τον κόπο. 

Όταν εγκατασταθούν οι Διακόπτες αυτοί στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ: 

• 3000 περίπου (2025+50% επαύξηση) τηλεχειριζόμενοι Δ/Φ, που λειτουργούν και ως Διακόπτες Απομόνωσης (Δ/Α) θα λειτουργούν σε κάθε κύρια γραμμή και κάθε σημαντική διακλάδωση του Δικτύου Μ.Τ. του ΔΕΔΔΗΕ, αναβαθμίζοντας την αξιοπιστία του.
• 1200 περίπου (830+50% επαύξηση) τηλεχειριζόμενοι Διακόπτες ισχύος Αυτόματης Επαναφοράς (ΔΑΕ) θα προστατεύουν πολύ αποτελεσματικά από τα σφάλματα του δικτύου σε όλες τις σημαντικές γραμμές του. 
• Χιλιάδες τηλεχειριζόμενοι Δ/Φ-Δ/Α θα τηλελέγχουν και θα τηλεχειρίζονται τις συνδέσεις των ραγδαία αυξανόμενων Παραγωγών ενέργειας ΑΠΕ, χωρίς να υπερφορτώνουν το ήδη επιβαρυμένο έργο των συνεργείων επιτήρησης και χειρισμών του ΔΕΔΔΗΕ. Είναι επαρκής λόγος για να ενθαρρύνει ο ΔΕΔΔΗΕ τη συστηματική  χρήση τηλεχειριζόμενων Διακοπτών στις διασυνδέσεις αυτές. 
• Τεράστιος όγκος στοιχείων από το δίκτυο θα συλλέγεται και να αξιοποιείται προκειμένου να είναι γνωστά ανά πάσα στιγμή φορτία και προβλήματα, να λαμβάνονται αποφάσεις σε πραγματικό χρόνο, να διευκολύνεται ο προληπτικός έλεγχος και συντήρηση του εξοπλισμού και να διευκολύνονται οι μελέτες διαχείρισης και ανάπτυξης του δικτύου.
• Τεράστιος αριθμός ΜWh θα εξοικονομηθούν από τη μείωση της μη διανεμόμενης ενέργειας, λόγω του μικρότερου αριθμού και συντομότερου χρόνου βλαβών, με αξιοσημείωτα περιβαλλοντικά οφέλη.
• Τεράστιος αριθμός εργατοωρών μετάβασης επιτόπου και χειρισμών θα εξοικονομηθεί.
• Ο πολίτης θα απολαύσει καλύτερη ποιότητας ενέργειας και εξυπηρέτησης.  

 Σχεδιασμός για το μέλλον

Ωραία και ευχάριστα ακούγονται αυτά, αλλά πρέπει τώρα να πιστέψουμε ότι το έργο του τηλεχειρισμού του δικτύου Μ.Τ. της Ελλάδας έλαβε τέλος;

Όχι βέβαια!

Όποιος έχει εξουσία και ακούει, ας ακούσει την αγωνία μας και τα παρακάτω:

• Εξαιρέστε άμεσα το ΔΕΔΔΗΕ από αυτό το κατασκεύασμα που λέγεται κανονισμός προμηθειών Δημοσίου κύριοι. Ο ΔΕΔΔΗΕ είναι business unit και όχι Δημόσιο γραφείο επίδειξης διαφάνειας. Θέλετε σωστά υλικά, υπηρεσίες γρήγορα; Δώστε εξουσία και οδηγίες στους μηχανικούς και ελέγξτε τους για τη χρήση της. Σήμερα τους διαγωνισμούς τους κερδίζουν καλοπληρωμένοι δικηγόροι, αφού ροκανίσουν πολύτιμο χρόνο και όχι απαραίτητα οι καλές προσφορές.  Αν δεν γίνει αυτό ποτέ δεν θα πάρουμε (ή ίσως χρειαστούν άλλα 13 χρόνια για να πάρουμε) μονάδες για τηλεχειρισμό Υ/Σ και ότι άλλο υλικό χρειάζεται για να ολοκληρωθεί το έργο του τηλεχειρισμού.
• Τα στελέχη του ΔΕΔΔΗΕ δεν πρέπει να υπερβάλουν όταν προδιαγράφουν. Ας ακολουθούμε τις διεθνείς προδιαγραφές με μηδέν - ει δυνατόν - δικές μας προσθήκες. Και ας έχουμε στο νού μας ότι για να πάρουμε υλικά δεν αρκεί να τα ζητάμε, πρέπει πρώτα να δούμε ότι υπάρχουν στην αγορά (υλικά και ενδιαφερόμενοι) που θα καλύψουν του όποιους όρους μας και μετά να τους θέτουμε.
• Ενθαρρύνετε τον τηλεχειρισμό σε όλα τα στοιχεία του δικτύου όπου εγκαθίστανται διακόπτες. Αφού η διεσπαρμένη Παραγωγή αυξάνεται ταχύτατα (π.χ. τα αιτήματα για σύνδεση ΑΠΕ αναμένεται να είναι της τάξης των 8000 στα επόμενα λίγα χρόνια), δεν μπορεί να υπάρξει τηλεχειρισμός στο δίκτυα χωρίς τηλεχειριζόμενους συνδετήριους Δ/Φ-Δ/Α.
• Ενισχύστε και αναβαθμίστε τα κέντρα SCADA (εξοπλισμός, επικοινωνίες, εσωτερικά δίκτυα κλπ)
• Ενισχύστε τις υποδομές του ΔΕΔΔΗΕ. Όλος αυτός ο εξοπλισμός δεν μπορεί να ενταχθεί στα SCADA με το αποστελεχωμένο δυναμικό του ΔΕΔΔΗΕ, που ξέρει, θέλει αλλά είναι φύσει αδύνατο να ενσωματώσει στο σύστημα 12.000 Διακόπτες. Και αν η λύση της πρόσληψης προσωπικού είναι μακροπρόθεσμη και αβέβαιη, βγείτε στην αγορά και ζητείστε συνεργάτες. Είναι βέβαιο ότι θα βρείτε αρκετούς ικανούς και φθηνούς. Βάλτε σωστούς όρους διαγωνισμού και επιλέξτε τους καλύτερους και φθηνότερους. 
• Σήμερα που στήνεται ο τηλεχειρισμός, χρειάζεται άμεσα ένα ολόκληρο σύστημα για εποπτεία εξοπλισμού (παρακολούθηση λειτουργίας, συντήρηση, αναβάθμιση), για επεξεργασία και αξιοποίηση της πληροφορίας και για τη σύνδεση με τις μελέτες δικτύου και τη διαχείριση φορτίου και για  την υποστήριξη στον προγραμματισμό των νέων έργων και επενδύσεων. Τόσο σε επιτελικό επίπεδο όσο και σε πρακτικό επίπεδο για τους γνωρίζοντες την κατάσταση ο ΔΕΔΔΗΕ - είναι πασιφανές - αυτή τη στιγμή δεν μπορεί να το υποστηρίξει. Ίσως πιο άμεσο και αποτελεσματικό θα ήταν να προστρέξετε σε εξωτερικές πηγές γιατί καλός ο νέος εξοπλισμός και τα συστήματα, αλλά στον τόπο μας η αξιοποίησή του είναι αυτή που συνήθως χωλαίνει.

 Σε λίγο το Lockdown και – μακάρι - και ο covid-19 θα μπορέσουν να αποτελέσουν παρελθόν. Το μέλλον όμως κερδίζεται από τους προνοητικούς που το σχεδιάζουν χθες για να συμβεί σήμερα.

------------------------------

Ο Ανδρέας Αθανασάς είναι τέως Τομεάρχης Επιθεώρησης Υλικών και Τομεάρχης Εκμετάλλευσης & Συντήρησης Δικτύων της ΔΔ/ΔΕΔΔΗΕ και νυν Τεχνικός Σύμβουλος της AMS SMARTELEC LTD.