Πυρετός διεργασιών στο ETS λόγω Brexit - Το no deal, τα σενάρια κατάρρευσης των τιμών ρύπων και γιατί το νέο σύστημα θα είναι πιο αυστηρό - Πιο κοντά από ποτέ τα 30€/tn

Ένας από τους κυριότερους κινδύνους που ελόχευε σε περίπτωση εξόδου της Βρετανίας από την ΕΕ χωρίς συμφωνία, αφορούσε το κλίμα και το ευρωπαϊκό χρηματιστήριο ρύπων. Καθώς η Βρετανία ήταν και παραμένει μια βιομηχανική χώρα με υψηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα, το ενδεχόμενο ενός άτακτου brexit, αποτελούσε μέχρι πρόσφατα μια από τις μεγαλύτερες απειλές για το ευρωπαϊκό σύστημα εμπορίας ρύπων. Είναι χαρακτηριστικό ότι μαζί με το κόστος των δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων (EUA) με κόστος 22,5 λίρες/τόνο (25,5 ευρώ) οι Βρετανοί ρυπαντές πλήρωναν και επιπλέον φόρο (carbon price support)  18 λίρες/τόνο. 

Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Platts εάν η Βρετανία οδηγείτο σε έξοδο χωρίς συμφωνία (no deal) τότε το συνολικό ύψος των απωλειών εσόδων από τη φορολογία των ρύπων είχε υπολογιστεί στα  555 εκατ. λίρες ετησίως. 

Αλλά και σε επίπεδο ζήτησης, καθώς η Μεγάλη Βρετανία είναι μια μεγάλη βιομηχανική χώρα με μεγάλη ζήτηση σε δικαιώματα εκπομπής ρύπων (η δωρεάν κατανομή είναι 84,32 εκατ. τόνοι όταν οι συνολικές επιβεβαιωμένες εκπομπές το 2018 ήταν 141,72 εκατ. τόνους) το no deal και πιθανή μη συμμετοχή της Βρετανίας στο ETS θα σήμαινε απότομη μείωση της ζήτησης κατά 57,4 εκατ. τόνους. 

Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, σύμφωνα με τα σενάρια που είχαν υπολογιστεί, η επίπτωση στο ETS θα μπορούσε να ξεπεράσει τα 5 ευρώ/τόνο, οδηγώντας την τιμή των δικαιωμάτων εκπομπής στα επίπεδα των 20 ευρώ/τόνος.

Update Ιανουάριος 2020

Ωστόσο σύμφωνα με τις τελευταίες επίσημες ανακοινώσεις από πλευράς βρετανικής κυβέρνησης, η Αγγλία θα συνεχίζει να συμμετέχει και να συμμορφώνεται με το ETS, με τη μεταβατική περίοδο να έχει ξεκινήσει από την 1η Φεβρουαρίου 2020 και να ολοκληρώνεται την 1η Ιανουαρίου 2021. Με βάση τη συμφωνία στην οποία κατέληξαν Βρετανία και ΕΕ, οι Βρετανοί που συμμετέχουν στην αγορά ρύπων θα συνεχίζουν να έχουν πρόσβαση στους λογαριασμούς που έχουν στο αποθετήριο της ΕΕ αλλά και στις κατανομές εκπομπών που δικαιούνται μέχρι τις 20 Απριλίου 2021 που είναι και η προθεσμία για τις εκπομπές του 2020. 

Ταυτόχρονα η επιβολή του φόρου άνθρακα που θα ξεκινούσε να εφαρμόζεται σε περίπτωση no deal, επί του παρόντος αναστέλλεται. 

Η προετοιμασία της ΕΕ

Η μεταβατική αυτή περίοδος αφήνει το χρόνο ώστε η ΕΕ να προετοιμαστεί καλύτερα για τις επιπτώσεις από την μη συμμετοχή της Βρετανίας στο ETS από το 2021. Στο πλαίσιο αυτό μελετάται και προκρίνεται, σύμφωνα με πληροφορίες, η αλλαγή της οδηγίας ETS ώστε να αποσύρονται από την αγορά πιο γρήγορα μεγαλύτερες ποσότητες δικαιωμάτων εκπομπής CO2. 

Το επικρατέστερο σενάριο στο οποίο φαίνεται να καταλήγει στην πρότασή της η Επιτροπή είναι εκείνο που οδηγεί τις τιμές των δικαιωμάτων εκπομπής στα 30 ευρώ/τόνος από το 2021 και πάνω από τα 50 ευρώ/τόνος το 2025.

Αν και ακόμη πρόκειται για την αρχική πρόταση, που ενδεχομένως στην τελική της μορφή να είναι πιο ήπια και να οδηγεί σε πιο ομαλές αυξήσεις, είναι σαφές ότι η τάση που επικρατεί, στο πλαίσιο και των στόχων του Green Deal που προωθεί η νέα Κομισιόν, είναι το ETS να αποτελέσει ένα από τα κυριότερα εργαλεία επίτευξης των πράσινων στόχων και σε αυτήν την κατεύθυνση αναμένεται η νέα οδηγία να είναι πολύ πιο αυστηρή από τη σημερινή της μορφή.