Διασυνδέσεις και target model, τα στοιχήματα της νέας χρονιάς

Η Ελληνική αγορά της ενέργειας έχει κάνει σημαντικά βήματα προόδου τα τελευταία χρόνια. Οι διασυνδέσεις φυσικού αερίου, η αύξηση αποθηκευτικής ικανότητας LNG και η οριστικοποίηση της ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κρήτης, είναι κάποια από αυτά.  

Ωστόσο, όσο σημαντικά κι αν είναι τα παραπάνω δεν είναι αρκετά για να αντιμετωπιστούν οι μεγάλες προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας.

Η εφαρμογή του Target Model, η σύζευξη των αγορών (market coupling), η αύξηση της παραγωγής ΑΠΕ και η απολιγνιτοποίηση της χώρας δεν θα μπορέσουν να αποδώσουν, όσο παραμένει ενεργειακά απομονωμένο ένα μεγάλο κομμάτι της χώρας, εν προκειμένω τα νησιά μας, αλλά και η ίδια η χώρα με τις ανεπαρκείς διασυνοριακές διασυνδέσεις. Όσο συνεχίζεται αυτή η κατάσταση, η χώρα θα χάνει ευκαιρίες και η πρόσβαση σε φθηνή ενέργεια θα είναι ένας στόχος που δεν θα μπορεί να επιτευχθεί.

Το μεγαλύτερο στοίχημα λοιπόν για το 2020 είναι να υπάρξει σημαντική πρόοδος στο θέμα των διασυνδέσεων. Το έργο της διασύνδεσης της Κρήτης θα πρέπει να προχωρήσει σημαντικά ώστε να μπορέσει να υλοποιηθεί αρχικά η μικρή διασύνδεση το 2021 κι εν συνεχεία η μεγάλη μέχρι το 2023. Ακολούθως τα έργα της διασύνδεσης των υπόλοιπων νησιών θα πρέπει  να οριστικοποιηθούν και να δρομολογηθούν για υλοποίηση εντός της επόμενης τριετίας.  Δεν υπάρχει χρόνος και θα πρέπει να το καταλάβουν γρήγορα όλοι όσοι έχουν την ευθύνη.

Είναι επίσης εξαιρετικής σημασίας για τη διασφάλιση αλλά και την επάρκεια ηλεκτρικής ισχύος για την κάλυψη των φορτίων της χώρας, η πρόσβαση των ελληνικών εταιρειών προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας σε άλλες αγορές. Συνεπώς η βελτίωση της αξιοποίησης και η επαύξηση της μεταφορικής ικανότητας των διασυνδέσεων της χώρας με τα ηλεκτρικά συστήματα των γειτονικών κρατών, είναι απαραίτητα.

Η μετάβαση στο πολυσυζητημένο Target Model σίγουρα θα είναι το γεγονός της χρονιάς για την αγορά της Ηλεκτρικής Ενέργειας. 

Η λειτουργία των επιπλέον αγορών (αγορά προθεσμιακών προϊόντων, ενδοημερήσια αγορά και αγορά εξισορρόπησης) επιτρέπουν την καλύτερη διαχείριση του χαρτοφυλακίου με περισσότερες δυνατότητες αντιστάθμισης κινδύνου. Απαιτούνται όμως σαφώς διατυπωμένα χρονοδιαγράμματα τα οποία θα πρέπει να τηρηθούν.

Με την εφαρμογή του και την ενσωμάτωση του συνολικού κόστους των μονάδων παραγωγής στις προσφορές που θα υποβάλλουν οι παραγωγοί, αναμένεται η απαλλαγή των προμηθευτών από τις επιπλέον επιβαρύνσεις (uplifts), η οποία θα πρέπει απαραιτήτως να πραγματοποιηθεί.

Η Ηλεκτροκίνηση είναι επίσης κάτι που θα μας απασχολήσει τα αμέσως επόμενα έτη. 

Είναι ένα τεράστιο κεφάλαιο που δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς την απαραίτητη διασφάλιση του υγιούς ανταγωνισμού με την παρέμβαση της πολιτείας, αφού σε αυτήν την περίπτωση είναι πολύ πιθανό η ανάπτυξη να είναι άναρχη, αλλά και να προκύψουν στρεβλώσεις. Θα πρέπει λοιπόν η ΡΑΕ αρχικά σε συνεργασία με τον ΔΕΔΔΗΕ να θέσει το πλαίσιο και στη συνέχεια σε συνεργασία με τους προμηθευτές να καταρτιστεί το «Εθνικό σχέδιο Ηλεκτροκίνησης».

Συνοψίζοντας, το σημαντικό γεγονός της νέας χρονιάς περιμένουμε να είναι η μετάβαση στο Target model. Ως μεγάλες προκλήσεις που θα πρέπει να αντιμετωπιστούν άμεσα είναι η αύξηση των διασυνοριακών διασυνδέσεων, ώστε να μπορεί να υλοποιηθεί η μακροχρόνια εθνική ενεργειακή στρατηγική και ο ορισμός του πλαισίου μέσα στο οποίο θα κινηθεί η ηλεκτροκίνηση, ώστε να τύχει ευρείας ανάπτυξης. 

Εύχομαι να έχουμε ένα δημιουργικό 2020, οι εξελίξεις του οποίου να βοηθήσουν την αγορά να κάνει σημαντικά βήματα προς τα εμπρός.

 ---------------------

 *Ο κ. Ανδρέας Σκιαδόπουλος είναι Γενικός Διευθυντής της εταιρείας VOLTON