ΕΛΕΤΑΕΝ: Υποδεέστερο των αναγκών το ΕΣΕΚ - Υψηλότεροι στόχοι με συγκεκριμένα μέτρα πολιτικής εξασφαλίζουν μια πορεία επιτυχίας

Την ανάγκη λήψης περισσότερων μέτρων πολιτικής επισημαίνει η ΕΛΕΤΑΕΝ στο κείμενο που κατέθεσε στα πλαίσια της δημόσιας διαβούλευσης για τον Εθνικό Σχεδιασμό για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ), υπογραμμίζοντας ότι διαφορετικά καθίσταται αμφίβολο να συμβαδίσει με τη Συμφωνία του Παρισιού, ιδιαίτερα μετά το 2030.

Απαιτείται μεγαλύτερη προσπάθεια - Υψηλότεροι στόχοι

Υπό το πρίσμα αυτό, η ΕΛΕΤΑΕΝ προτείνει την αναπροσαρμογή προς τα πάνω των στόχων ΑΠΕ στην Ακαθάριστη Τελική Κατανάλωση Ενέργειας για το 2030 και 2050 σε 35% (από 32% στο ΕΣΕΚ) και 50% αντίστοιχα. Σε ότι αφορά το μερίδιο ΑΠΕ στην Ακαθάριστη Τελική Κατανάλωση Ηλεκτρικής Ενέργειας, επίσης, προτείνεται μια αναπροσαρμογή προς τα πάνω και συγκεκριμένα 60% για το 2030 (από 56% στο ΕΣΕΚ) και περισσότερο από 90% για το 2050.

Στοίχειο επιτυχίας των παραπάνω στόχων αποτελεί ο προσδιορισμός σαφών ενδιάμεσεων στόχων, τουλάχιστον ανά διετία, όπως αναφέρει η ΕΛΕΤΑΕΝ.

Η πορεία για το 2040 πρέπει να είναι πολύ περισσότερο φιλόδοξη και να προετοιμάζει το δρόμο για διείσδυση Α.Π.Ε. στην ακαθάριστη τελική ηλεκτρική κατανάλωση της τάξης του 90% ή και περισσότερο το 2050. Στο σενάριο που παρουσίασε το ΥΠΕΝ, το 2040 η διείσδυση φθάνει το 62%. Δηλαδή από 24% το 2016, προβλέπεται 56% το 2030 (υπερδιπλασιασμός) και μετά μόλις 62% το 2040. Πρακτικά, πρόκειται για επιβράδυνση μετά το 2030.

Η χρησιμότητα του σεναρίου για το 2040 έγκειται ακριβώς στο γεγονός ότι αποκαλύπτει ότι το δεδομένο μίγμα πολιτικών δεν είναι επαρκές για μετά το 2030. 

Αυτό σημαίνει ότι ο ΕΣΕΚ πρέπει ήδη από σήμερα να περιλάβει πρόσθετα μέτρα και πολιτικές που θα αναπτυχθούν και θα εφαρμοσθούν καθ’ όλη τη διάρκεια των επόμενων 12 ετών ώστε η χώρα να βρεθεί σε ένα μονοπάτι καθαρού ενεργειακού μετασχηματισμού στον ορίζοντα του 2040 και 2050 που θα είναι συμβατό με τη Συμφωνία του Παρισιού. Υπό την έννοια αυτή, το προτεινόμενο σχέδιο δεν εκπέμπει το αναγκαίο ισχυρό μήνυμα εγρήγορσης και σκληρής δουλειάς. Είναι επίσης προφανές ότι η συμπερίληψη τέτοιων πρόσθετων μέτρων θα οδηγήσει σε ακόμα πιο φιλόδοξη πορεία για το 2030, με όλα τα συνακόλουθα οφέλη.

Επανεξέταση των εκτιμήσεων ζητησης ηλεκτρικής ενέργειας

Ταυτόχρονα σχεδόν με τη θέση σε διαβούλευση του ΕΣΕΚ, τέθηκε σε διαβούλευση από τη ΡΑΕ το Δεκαετές Πρόγραμμα Ανάπτυξης (ΔΠΑ) του ΕΣΜΗΕ, για τα έτη 2019-2028. Οι εκτιμήσεις της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ των δύο σημαντικών αυτών κειμένων είναι πάρα πολύ διαφορετικές. Η εκτίμηση του ΑΔΜΗΕ για την καθαρή τελική κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας το 2028 είναι 62,9 TWh αυξημένη κατά 22,8% σε σχέση με το 2016, έναντι πρόβλεψης 54,1 TWh για το 2030 στον ΕΣΕΚ (απόκλιση δηλ. άνω του 16%). Συναφώς, η πρόβλεψη της ακαθάριστης τελικής κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας το 2030 στον ΕΣΕΚ φαίνεται ότι είναι 61,5 TWh, μειωμένη σε σχέση με το 2016 (62,8 TWh). Δεν χρειάζεται να σημειώσουμε ότι τέτοιες αποκλίσεις μεταξύ ΕΣΕΚ και ΔΠΑ δεν είναι εύλογες.

Περαιτέρω, δεν είναι βέβαιο κατά πόσο η εκτίμηση της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας στον ΕΣΕΚ είναι συμβατή με τον σημαντικό στόχο για την καταπολέμηση της ενεργειακής ένδειας σε συνδυασμό με τον αναγκαίο εξηλεκτρισμό των τομέων της οικονομίας.

Οδικός Χάρτης που θα ανοίγει δρόμους για επενδύσεις

Ένα ακόμη σημείο που απαιτεί μεγαλύτερης προσοχής στον ΕΣΕΚ, όπως υπογραμμίζει η ΕΛΕΤΑΕΝ, είναι η χάραξη Οδικού Χάρτη για μεγάλες επενδύσεις ΑΠΕ. Συγκεκριμένα, επισημαίνεται πως ο ΕΣΕΚ πρέπει να εμπλουτισθεί με ένα σαφές οδικό χάρτη για το πώς θα υλοποιηθούν μεγάλες επενδύσεις ΑΠΕ, οι οποίες κρίνονται απαραίτητες για την ταχεία οικονομική ανάπτυξη και για την επίτευξη των στόχων.

Οι εν λόγω επενδύσεις αφορούν μεγάλα συγκροτήματα χερσαίων αιολικών πάρκων, τον τομέα της αποθήκευσης, καθώς και τα θαλάσσια αιολικά πάρκα. Μάλιστα για την τελευταία κατηγορία, η ΕΛΕΤΑΕΝ αναγνωρίζει ότι η Η ραγδαία πτώση του κόστους της τεχνολογίας αυτής και η ταχεία μετάβαση σε παγκόσμιο επίπεδο σε μεγάλες εμπορικές εφαρμογές, δημιουργούν μια τεράστια ευκαιρία να αναπτύξει έγκαιρα η Ελλάδα την αναγκαία εφοδιαστική αλυσίδα που εμπλέκει τα λιμάνια, τα ναυπηγεία, τη βιομηχανία καλωδίων και τη βιομηχανία τσιμέντου και να μεγιστοποιήσει έτσι τα οφέλη της από την επικείμενη ανάπτυξη σε όλη την περιοχή.

Χρονοδιάγραμμα Διαγωνισμών - το Πότε και Πώς είναι το κλειδί της επιτυχίας

Η προβλεψιμότητα είναι πολύ σημαντική για την προσπάθεια ανάπτυξης επενδύσεων. Ο ΕΣΕΚ πρέπει να ενσωματώσει ένα σαφές και αναλυτικό χρονοδιάγραμμα διαγωνισμών που θα γίνουν για νέα ισχύ Α.Π.Ε. ώστε να στείλει ένα σαφές μήνυμα στην αγορά. Προφανώς αν δεν επιτυγχάνονται οι σκοπούμενες νέες επενδύσεις στους αναγκαίους ρυθμούς, θα πρέπει να προσδιορίζονται διορθωτικά μέτρα.

Αναγκαίο επίσης κρίνεται να περιληφθεί στον ΕΣΕΚ αναλυτικό χρονοδιάγραμμα υποστηρικτικών δράσεων, μέτρων και πολιτικών που αναγράφονται στο κείμενο και ειδικά αυτών που σχετίζονται με την απλοποίηση της αδειοδοτικής διαδικασίας. Επιπλέον, χρειάζεται διασαφήνιση το μέρος του σχεδίου που αναφέρεται στα μέτρα πολιτικής προώθησης των ΑΠΕ, καθώς εκεί συμπεριλαμβάνεται όλο το πλέγμα των αντιαναπτυξιακών τελών που σταδιακά έχουν επιβληθεί τα τελευταία χρόνια και «πρέπει να καταργηθούν», όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στο κείμενο της ΕΛΕΤΑΕΝ. «Τέτοια είναι για παράδειγμα το εκεί μεταβατικό τέλος ασφάλειας εφοδιασμού και το ετήσιο τέλος διατήρησης δικαιώματος κατοχής Άδειας Παραγωγής, που αναφέρονται».

Συνταγματική πρόβλεψη για την Κλιματική Δράση

Τέλος, η ΕΛΕΤΑΕΝ προτείνει Στο πλαίσιο της διαδικασίας για την Αναθεώρηση του Συντάγματος να ενταχθεί στο άρθρο 24 (ή σε άλλο κατάλληλο σημείο) η υποχρέωση του Κράτους να μεριμνά κατά προτεραιότητα για την αντιμετώπιση της Κλιματικής Αλλαγής με την ενεργό συμμετοχή της χώρας στις διεθνείς πρωτοβουλίες, την υλοποίηση  κατάλληλων σχεδίων και δράσεων για την ενέργεια και το κλίμα και την αποχή από δράσεις που έχουν αντίθετα αποτελέσματα.

Στα συνοδευτικά αρχεία μπορείτε να βρείτε ολόκληρο το κείμενο με τις θέσεις και τις απόψεις της ΕΛΕΤΑΕΝ για τον Εθνικό Σχεδιασμό για την Ενέργεια και το Κλίμα, όπως αυτό κατατέθηκε από την Ένωση στα πλαίσια της εν εξελίξει δημόσιας διαβούλευσης.