ENTSO G: Οι κίνδυνοι για την ασφάλεια εφοδιασμού της Ευρώπης σε φυσικό αέριο – Οι βασικές παραδοχές ενόψει της χειμερινής περιόδου

Ο κρύος χειμώνας σε συνδυασμό με πλήρη διακοπή των ροών ρωσικού φυσικού αερίου και χαμηλή προμήθεια LNG συνιστούν το χειρότερο σενάριο για την ασφάλεια εφοδιασμού της Ευρώπης ενόψει της χειμερινής περιόδου βάσει των σεναρίων που «έτρεξε» o ENTSOG και περιλαμβάνονται στο outlook για την χειμερινή περίοδο 2023/2024.

Ειδικότερα, όπως αποτυπώνεται και στον παρακάτω πίνακα όπου παρατίθενται τα βασικά αποτελέσματα της μελέτης του ENTSOG, οι μεγαλύτερες περικοπές ζήτησης της τάξης του 21% δύναται να λάβουν χώρα στο σενάριο κρύου χειμώνα με πλήρη περικοπή των εισαγωγών αερίου από την Ρωσία και με περιορισμένες προμήθειες LNG.

Μερικώς βελτιωμένη, ωστόσο εξίσου προβληματική είναι η εικόνα στο ίδιο σενάριο βάσης ενός κρύου χειμώνα όπου αν και οι ροές ρωσικού αερίου συνεχίζουν έστω και περιορισμένα, η προμήθεια LNG κυμαίνεται σε χαμηλά επίπεδα, με αποτέλεσμα, η αξιολόγηση της κατάστασης να καταλήγει σε περικοπές της ζήτησης 17%.

Σε όλα τα υπόλοιπα σενάρια τόσο του δυσμενέστερου σεναρίου, αυτού με χαμηλές θερμοκρασίες όσο και στα υπόλοιπα, τα ποσοστά περικοπών της ζήτησης είναι σημαντικά πιο περιορισμένα με σημαντικές διαφοροποιήσεις στα αποθέματα των ταμιευτήρων σε φυσικό αέριο μετά το πέρας της χειμερινής περιόδου.

Συμπερασματικά, ο ENTSOG σημειώνει ότι τα υφιστάμενα επίπεδα αποθήκευσης στους ευρωπαϊκούς ταμιευτήρες που έφτασαν το 96% την 1^η Οκτωβρίου σε συνδυασμό με τις υποδομές φυσικού αερίου (ήδη υφιστάμενες και νέες που μπήκαν στο σύστημα πρόσφατα) μειώνουν την ζήτηση από το ρωσικό αέριο και επιτρέπουν την πιο αποτελεσματική διαχείριση των αποθηκών (είτε για έκχυση είτε για άντληση). Προσμετράται επίσης το γεγονός ότι η εισαγωγική δυνατότητα της Γηραίας Ηπείρου έχει αυξηθεί σημαντικά, όντας σε θέση να υποδεχθεί πολλά περισσότερα φορτία LNG χάρη στις νέες υποδομές που έχει αναπτύξει.

Οι ταμιευτήρες αερίου παίζουν κρίσιμο ρόλο στην διασφάλιση της ασφάλειας εφοδιασμού, παρέχοντας εποχική ευελιξία την περίοδο του χειμώνα. Σημειώνεται ότι μια τυχόν πρόωρη σημαντική άντληση των αποθεμάτων θα καταλήξει σε χαμηλά επίπεδα αποθήκευσης στο τέλος του χειμώνα, γεγονός που με την σειρά του, ενδέχεται να έχει αρνητικό αντίκτυπο στην ευελιξία του συστήματος. Από την σκοπιά της ασφάλειας εφοδιασμού, είναι σημαντικό να υπάρξει αναπλήρωση των αποθηκών στη διάρκεια του καλοκαιριού και να διατηρούνται σε ένα κατάλληλο επίπεδο μέχρι το τέλος του χειμώνα.

Όπως προαναφέρθηκε, η μεγαλύτερη «ανησυχία» για την ασφάλεια εφοδιασμού της Ευρώπης προκύπτει στο σενάριο ενός κρύου χειμώνα σε συνδυασμό με (περιορισμένες) ή χωρίς ρωσικές προμήθειες και σίγουρα περιορισμένη διαθεσιμότητα LNG. Σε αυτή την περίπτωση, ο ENTSOG υπογραμμίζει την ανάγκη να υπάρξουν πρόσθετα μέτρα που θα επιτρέψουν την εξοικονόμηση αερίου και την αποφυγή περικοπών στη ζήτηση. Οι ασκήσεις προσομοίωσης που έκανε ο Ευρωπαίος Διαχειριστής δείχνουν ότι η εισαγωγή μέτρων όπως η ενίσχυση δυναμικότητας, οι πρόσθετες προμήθειες και η μείωση κατά 15% της ζήτησης αερίου δύνανται να περιορίσουν τους κινδύνους περικοπών και ταυτόχρονα να δώσουν την δυνατότητα για την αναπλήρωση των αποθηκών σε καλά επίπεδα.

Επιπρόσθετα, σημειώνεται ότι για να επιτευχθεί ένα ποσοστό αναπλήρωσης των ταμιευτήρων στο 90% μέχρι το τέλος του επόμενου καλοκαιριού, τότε η έναρξη της περιόδου αναπλήρωσης των αποθηκών θα πρέπει να τις βρει σε ένα ποσοστό πλήρωσης της τάξης του 46% κατά μέσο όρο ή να εισαχθεί μια μεγαλύτερη ποσότητα LNG σε σχέση με το καλοκαίρι του 2022.

Ενδεικτικό είναι ότι στο σενάριο του «Κρύου Χειμώνα» και στην περίπτωση της πλήρους περικοπής των ροών αερίου από την Ρωσία τα αποτελέσματα δείχνουν ότι η δυναμικότητα των ταμιευτήρων σε συνδυασμό με την ευέλικτη προμήθεια από εισαγωγές δεν επαρκούν για να καλύψουν την ζήτηση και τον στόχο αναπλήρωσης του 30%. Στο παρακάτω διάγραμμα αποτυπώνεται η εξέλιξη των αποθεμάτων στα τρία βασικά σενάρια που περιλαμβάνει το Outlook του ENTSOG.

Τέλος, ως προς τα πρόσφατα τεκταινόμενα σχετικά με τον Balticconnector, ο ENTSOG υπογραμμίζει ότι η διακοπή λειτουργίας του αγωγού περιορίζει την προοπτική συνεργασίας της Φινλανδίας με τις Βαλτικές χώρες, ωστόσο την ίδια στιγμή, δεν συνιστά σοβαρό ρίσκο για την ασφάλεια εφοδιασμού της περιοχής.