Υπό πολλές... προϋποθέσεις οι ενεργειακές αποκρατικοποιήσεις

Μέχρι τον Ιούνιο θα έχουν προσληφθεί όλοι οι σύμβουλοι, για όλα τα project των αποκρατικοποιήσεων, σύμφωνα τουλάχιστον με όσα αναφέρθηκαν στην άτυπη διυπουργική σύσκεψη για τις αποκρατικοποιήσεις που πραγματοποιήθηκε χθες ως αφετηρία της εξειδίκευσης των αποφάσεων του υπουργικού συμβουλίου της περασμένης Παρασκευής.

Όπως διαπιστώθηκε στην πρώτη αυτή σύσκεψη, τα πρακτικά προβλήματα που ανακύπτουν προκειμένου οι αρχικές προθέσεις να πάρουν σάρκα και οστά είναι ουκ ολίγα. Όσον αφορά τις επιχειρήσεις του ενεργειακού τομέα, τα βασικά αγκάθια που εντοπίζονται, είναι τα εξής:

ΔΕΗ

Το πρώτο και βασικό πρόβλημα είναι βεβαίως το πώς θα διασκεδαστούν οι αντιδράσεις των εργαζομένων, δεδομένου ότι η ΓΕΝΟΠ έχει ήδη λάβει απόφαση, όχι γενικά για κινητοποιήσεις, αλλά για επαναλαμβανόμενες 48ωρες απεργίες (από αυτές που ξέρει να κάνει η ΓΕΝΟΠ όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά οι συνδικαλιστές) πολλές ημέρες πριν πάει στη Βουλή το σχετικό νομοσχέδιο.

Πέραν τούτου ωστόσο, για να προχωρήσει επιτυχώς το σχέδιο πώλησης του 17% της ΔΕΗ υπάρχουν προαπαιτούμενα, μεταξύ των οποίων ο ρεαλιστικός υπολογισμός των νέων δεδομένων που δημιουργεί το κόστος αγοράς δικαιωμάτων ρύπων από το 2013 και μετά, το πέρασμα των παγίων και η διαχείριση των δικτύων από τις θυγατρικές της ΔΕΗ και βέβαια η προωθούμενη παραχώρηση του 40% της λιγνιτικής ενέργειας που παράγει σήμερα η ΔΕΗ. Η παραχώρηση είναι υποχρέωση της χώρας μας (έχει υπάρξει σχετική απόφαση της Κομισιόν η οποία απλώς έχει παγώσει εν αναμονή τελικής ισοδύναμης πρότασης εκ μέρους του ΥΠΕΚΑ) επειδή το δημόσιο κατέχει πάνω από το 50% της επιχείρησης. Βεβαίως με την επί θύραις αποκρατικοποίηση, η συμμετοχή του δημοσίου πέσει στο 34%, και έχουν εγερθεί προβληματισμοί για το κατά πόσο είναι σκόπιμο να γίνουν και τα δύο: Και αποκρατικοποίηση του 17% και παραχώρηση του 40% των λιγνιτών. Και τούτο, μεταξύ άλλων, διότι με αυτόν τον τρόπο θα απαξιωθεί η ΔΕΗ και θα απομειωθεί το τίμημα που μπορεί να περιμένει κανείς από την πώλησή της. Την αντίφαση αυτή μάλιστα επεσήμανε στο υπουργικό συμβούλιο η Τίνα Μπιρμπίλη και η απάντηση Παπανδρέου ήταν «να το δούμε πριν προχωρήσουμε».

ΔΕΠΑ

Όσον αφορά τη ΔΕΠΑ, η κυβέρνηση βιάζεται να πουλήσει το 31% των μετοχών της επιχείρησης από το 65% που διαθέτει συνολικά, και έχει εντάξει την ιδιωτικοποίηση αυτή στο 2011. Ευνοϊκή εξέλιξη αποτελεί το γεγονός ότι τα αποτελέσματα της επιχείρησης για το 2010 είναι εξαιρετικά, καθώς τα καθαρά κέρδη αυξήθηκαν κατά 50% περίπου φτάνοντας τα 90,8 εκατ. ευρώ.

Έχει ανατεθεί μελέτη, η οποία αναμένεται για μετά το Πάσχα, για το εάν είναι βέλτιστο να αποσχιστεί ο ΔΕΣΦΑ (ο οποίος κατέχει και λειτουργεί τα δίκτυα) και να πουληθούν με ξεχωριστές διαδικασίες οι δύο εταιρείες ή να προχωρήσει η μετοχοποίηση «πακέτο».

Επιπλέον, τα θέματα που πρέπει να επιλυθούν πριν από κάθε διαδικασία πώλησης είναι τα εξής:

Δικαίωμα προαίρεσης (option) που έχει η ΔΕΗ για το 30% των μετοχών της ΔΕΠΑ. Η ΔΕΗ έχει αποφασίσει να διεκδικήσει το ποσοστό αυτό από το Δημόσιο (προβλεπόταν βάσει ειδικής ρύθμισης που χαρακτήριζε τη ΔΕΗ προνομιακό πελάτη της ΔΕΠΑ) και μάλιστα το εγγράφει στο ενεργητικό της. Ωστόσο, εδώ και μία 6ετία, έχει διαμορφωθεί δεδικασμένο στην Ε.Ε., που απαγορεύει σε ηλεκτρικές εταιρίες με υπερδεσπόζουσα θέση σε τοπικές αγορές να αποκτούν κρίσιμα ποσοστά σε εταιρίες φυσικού αερίου. Η ΔΕΗ εν τέλει διεκδικεί αποζημίωση έναντι του δικαιώματος αυτού από το Δημόσιο. Ωστόσο, πρέπει πρώτα να αποτιμηθεί η αξία του. Το τελευταίο διάστημα επικρατεί η σκέψη να αποτιμηθεί η αξία του δικαιώματος προαίρεσης και στη συνέχεια η ΔΕΗ να αποκτήσει μετοχές της ΔΕΠΑ, αξίας αντίστοιχης με το δικαίωμά της.

Διασφάλιση συμβάσεων με μεγάλους καταναλωτές, κυρίως ηλεκτροπαραγωγούς. Μέχρι στιγμής κανείς από τους μεγάλους καταναλωτές, με πρώτη τη ΔΕΗ, δεν δέχεται την υπογραφή συμβάσεων πέραν της 3ετίας - 4ετίας με τη ΔΕΠΑ. Η ΔΕΠΑ επιμένει για υπογραφή συμβάσεων πολύ μεγαλύτερου χρόνου. Η διαφορά με τη ΔΕΗ, βρίσκεται σε εκκρεμότητα εδώ και 3 χρόνια και είναι καθοριστική, καθώς είναι ο μακράν μεγαλύτερος πελάτης της ΔΕΠΑ και η αξία της τελευταίας, ως εμπορικής εταιρείας, καθορίζεται εν πολλοίς από τα συμβόλαια που έχει εξασφαλίσει.

Σημαντική αξία θα έδινε στην εταιρία η προώθηση των μεγάλων σχεδίων διασυνοριακών διασυνδέσεων, όπως του ελληνοϊταλικού και του ελληνοβουλγαρικού αγωγού, στους οποίους η ΔΕΠΑ συμμετέχει από κοινού με την ιταλική Edison. Οι συγκεκριμένοι αγωγοί είναι ανεξάρτητα συστήματα φυσικού αερίου, δηλαδή εκτός δικαιοδοσίας ΔΕΣΦΑ, ο οποίος ελέγχει και διαχειρίζεται το Εθνικό Σύστημα Φ.Α., και όταν λειτουργήσουν θα προφέρουν σημαντικά στην αύξηση της αξίας της εμπορικής ΔΕΠΑ.

ΛΑΡΚΟ

Όσον αφορά στη ΛΑΡΚΟ, η σημερινή συγκυρία κρίνεται ικανοποιητική καθώς οι τιμές του νικελίου έχουν ανακάμψει. Ωστόσο, για την προώθηση της ιδιωτικοποίησης, την οποία επιδιώκουν όλοι οι μέτοχοι, δηλαδή το Δημόσιο, η ΔΕΗ και η Εθνική Τράπεζα, θα πρέπει να λυθούν δύο βασικά θέματα: Πρώτον, η εξασφάλιση ανταγωνιστικής τιμής ηλεκτρικού ρεύματος δεδομένου ότι η επιχείρηση είναι ο δεύτερος μεγαλύτερος καταναλωτής ηλεκτρικού στην Ελλάδα και η ανταγωνιστικότητά της είναι άμεσα συνδεδεμένη με την τιμή που ηλεκτροδοτείται.

Δεύτερον, το πρόβλημα απόρριψης της μεταλλουργικής σκουριάς που είναι ανοικτό επί δεκαετίες και επιλύεται προσωρινά με παρατάσεις αδειών για απόρριψη της σκουριάς στον Ευβοϊκό. Η μόνιμη λύση, η δημιουργία δηλαδή χερσαίου χώρου απόθεσης σκοντάφτει σε προσφυγές τοπικών φορέων στο ΣτΕ.

Τα δύο εκκρεμή θέματα είχαν ανακύψει και όταν η προηγούμενη κυβέρνηση είχε ξεκινήσει διαδικασία ιδιωτικοποίησης της ΛΑΡΚΟ. Πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι ενδιαφέρον για την απόκτηση της ΛΑΡΚΟ έχει εκφράσει δημόσια ο Όμιλος Μυτιληναίου στου οποίου τον έλεγχο βρίσκεται η άλλη ενεργοβόρα επιχείρηση, η Αλουμίνιον της Ελλάδος.