Υπερκαλύφθηκε και η δεύτερη δημοπρασία της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Υδρογόνου – Πότε θα δοθούν τα χρήματα

Συνολικά 61 προφορές για projects σε 11 χώρες προσέλκυσε η δεύτερη δημοπρασία της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Υδρογόνου, μέσω της οποίας αναμένεται να διανεμηθούν συνολικά  1,2 δισεκατομμύρια ευρώ σε παραγωγούς υδρογόνου από ανανεώσιμες πηγές στον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ). 

Οκτώ από τις προσφορές υποβλήθηκαν στο πλαίσιο του ειδικού ναυτιλιακού θέματος από παραγωγούς υδρογόνου με παραλήπτες στον ναυτιλιακό τομέα.  

Υπενθυμίζεται ότι, η πρώτη δημοπρασία της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Υδρογόνου, που ξεκίνησε τον Νοέμβριο του 2023, είχε ανώτατη τιμή 4,50 ευρώ/κιλό ανανεώσιμου υδρογόνου και προσέλκυσε 132 προσφορές  για ισχύ ηλεκτρολυτών 8,5 GW, ξεπερνώντας τον διαθέσιμο προϋπολογισμό. Τον περασμένο Μάιο, η Επιτροπή χορήγησε σχεδόν 720 εκατομμύρια ευρώ σε επτά έργα σε Φινλανδία, Νορβηγία, Πορτογαλία και Ισπανία. Οι προσφορές τους κυμαίνονταν μεταξύ 0,37 ευρώ/κιλό και 0,48 ευρώ/κιλό, με στόχο την παραγωγή 1,58 εκατομμυρίων τόνων ανανεώσιμου υδρογόνου μέσα σε 10 χρόνια.

Η δεύτερη δημοπρασία

Όπως αναφέρεται στη σχετική ανακοίνωση της Κομισιόν, αναφορικά με την δεύτερη δημοπρασία, η συνολική επιχορήγηση που ζητήθηκε είναι πάνω από 4,8 δισεκατομμύρια ευρώ , τετραπλάσιο του διαθέσιμου προϋπολογισμού 1,2 δισεκατομμυρίων ευρώ που παρέχεται από το  Ταμείο Καινοτομίας. Όλες οι προσφορές μαζί συνυπολογίζουν συνολική ισχύ ηλεκτρόλυσης περίπου 6,3 Gigawatts (GWe) . Τονίζεται μάλιστα, ότι σε δέκα χρόνια, αυτά τα έργα θα παράγουν περισσότερους από 7,3 εκατομμύρια τόνους ανανεώσιμου υδρογόνου. Σε ετήσια βάση, αυτό θα κάλυπτε το 7% της φιλοδοξίας REPowerEU της ΕΕ για εγχώρια παραγωγή υδρογόνου από ανανεώσιμες πηγές το 2030.  

Σταθερή πριμοδότηση και ασφάλιστρο

Οι παραγωγοί ανανεώσιμων πηγών υδρογόνου, όπως ορίζονται στην  Οδηγία για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας  και  στις κατ' εξουσιοδότηση πράξεις της, έχουν υποβάλει προσφορές για στήριξη με τη μορφή σταθερής πριμοδότησης ανά χιλιόγραμμο ανανεώσιμου υδρογόνου που παράγεται σε περίοδο έως και 10 ετών. Το ασφάλιστρο, για το οποίο οι φορείς υλοποίησης έργων υποβάλλουν προσφορά στη δημοπρασία, καλύπτει το χάσμα μεταξύ του κόστους παραγωγής και της τιμής που είναι πρόθυμοι να πληρώσουν οι αγοραστές για το ανανεώσιμο υδρογόνο.  

Τα κράτη μέλη της ΕΕ μπορούν επίσης να επωφεληθούν από έναν μηχανισμό «Δημοπρασίες ως υπηρεσία», σύμφωνα με τον οποίο τα αποτελέσματα της δημοπρασίας μπορούν να προσελκύσουν περαιτέρω εθνική χρηματοδότηση για πρόσθετα έργα, με πλήρη τήρηση των κανόνων της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις. Στο πλαίσιο της δεύτερης δημοπρασίας της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Υδρογόνου, Ισπανία, Λιθουανία και Αυστρία έχουν συμμετάσχει σε αυτό το σχήμα, όπως ανακοινώθηκε τον Νοέμβριο του 2024, με συνεισφορά έως 836 εκατ. ευρώ σε εθνικούς πόρους. 

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Επιτροπή καλεί και άλλα κράτη μέλη να επωφεληθούν από αυτήν την υπηρεσία.

Το χρονοδιάγραμμα

Ο  Ευρωπαϊκός Εκτελεστικός Οργανισμός για το Κλίμα, τις Υποδομές και το Περιβάλλον (CINEA) αξιολογεί τώρα τις υποβληθείσες προσφορές με βάση τα κριτήρια προεπιλογής επιτυχίας/αποτυχίας που περιγράφονται στο κείμενο της πρόσκλησης. Όλες οι επιτυχείς προσφορές θα ταξινομηθούν στη συνέχεια σύμφωνα με την τιμή προσφοράς τους. Ο CINEA σχεδιάζει να ενημερώσει για τα αποτελέσματα της αξιολόγησης έως το τέλος Μαΐου 2025 και οι επιτυχόντες υποψήφιοι θα κληθούν να προετοιμάσουν και να υπογράψουν τις αντίστοιχες Συμφωνίες Επιχορήγησης. 

Οι Συμφωνίες Επιχορήγησης αναμένεται να υπογραφούν το αργότερο έως τον Νοέμβριο του 2025 . Τα επιλεγμένα έργα θα πρέπει να κλείσουν οικονομικά εντός 2,5 ετών και να ξεκινήσουν την παραγωγή ανανεώσιμου υδρογόνου εντός πέντε ετών από την υπογραφή της συμφωνίας επιχορήγησης. Θα λάβουν τη χορηγηθείσα σταθερή επιδότηση πριμοδότησης για έως και 10 χρόνια μετά από πιστοποιημένη και επαληθευμένη παραγωγή υδρογόνου από ανανεώσιμες πηγές. 

Παράλληλα με την ολοκλήρωση της αξιολόγησης, η Επιτροπή θα αξιοποιήσει τα διδάγματα που αντλήθηκαν από αυτή τη δεύτερη δημοπρασία για να προετοιμάσει τους Όρους και τις Προϋποθέσεις για μια τρίτη δημοπρασία για το υδρογόνο, την οποία σκοπεύει να ξεκινήσει πριν από το τέλος του 2025 .

Ελκυστικότητα του ταμείου Καινοτομίας

«Το ποσό των προσφορών σε αυτή τη δεύτερη δημοπρασία στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Υδρογόνου δείχνει και πάλι την ελκυστικότητα του Ταμείου Καινοτομίας ως εργαλείου για τη βιομηχανική απαλλαγή από τις εκπομπές άνθρακα και την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης. Αυτή η συνεχής όρεξη από τον κλάδο μας ενισχύει την ανάπτυξη μιας ευρωπαϊκής αγοράς για καθαρό υδρογόνο», σχολίασε ο Wopke Hoekstra , Επίτροπος για το Κλίμα, το Καθαρό Μηδέν και την Καθαρή Ανάπτυξη, και πρόσθεσε: «Ως βασικός μοχλός του στόχου μας να επιτύχουμε την κλιματική ουδετερότητα έως το 2050, το υδρογόνο διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο στη μείωση των εκπομπών από τομείς που είναι δύσκολο να μειωθούν. Θα ενισχύσει τη βιομηχανική ηγεσία της Ευρώπης στις αναδυόμενες καθαρές τεχνολογίες, διασφαλίζοντας μακροπρόθεσμη οικονομική ανθεκτικότητα και παγκόσμια ανταγωνιστικότητα». 

Φόντο 

Με εκτιμώμενα έσοδα 40 δισ. ευρώ από το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών της ΕΕ(EU ETS) μεταξύ 2020 και 2030, το Ταμείο Καινοτομίας στοχεύει να δημιουργήσει οικονομικά κίνητρα για εταιρείες και δημόσιες αρχές να επενδύσουν σε τεχνολογίες αιχμής και να υποστηρίξουν τη μετάβαση της Ευρώπης στην κλιματική ουδετερότητα. 

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Υδρογόνου είναι μια πρωτοβουλία για τη διευκόλυνση της εγχώριας παραγωγής και των εισαγωγών υδρογόνου από ανανεώσιμες πηγές στην ΕΕ. Στόχος του είναι να ξεκλειδώσει τις ιδιωτικές επενδύσεις στην ΕΕ και σε τρίτες χώρες αντιμετωπίζοντας επενδυτικές προκλήσεις, κλείνοντας το κενό χρηματοδότησης και συνδέοντας τη μελλοντική παροχή υδρογόνου με ανανεώσιμες πηγές στους καταναλωτές, συμβάλλοντας στην επίτευξη του στόχου των 20 εκατομμυρίων τόνων υδρογόνου στο ενεργειακό μείγμα της ΕΕ έως το 2030. παραγωγή υδρογόνου από ανανεώσιμες πηγές και την τιμή αγοράς του. 

Στην πρώτη του δημοπρασία το 2023, το Ταμείο Καινοτομίας διέθεσε 694 εκατ. ευρώ σε επιχορηγήσεις για τη στήριξη έξι έργωνπαραγωγή υδρογόνου που πληροί τις προϋποθέσεις ως Ανανεώσιμα Καύσιμα Μη Βιολογικής Προέλευσης (RFNBO), που σημαίνει ότι παράγεται με χρήση ανανεώσιμης ηλεκτρικής ενέργειας και πληροί τα κριτήρια αειφορίας της ΕΕ.  

Επιπλέον, το Ταμείο Καινοτομίας έχει επίσης διαθέσει περισσότερα από 12 δισεκατομμύρια ευρώ σε περισσότερα από 200 καινοτόμα έργα σε διαφορετικούς τομείς μέσω των προηγούμενων γενικών  προσκλήσεων υποβολής προτάσεων.  

Με προϋπολογισμό 2,4 δισ. ευρώ και 1 δισ. ευρώ αντίστοιχα, το Ταμείο Καινοτομίας 2024 ΠρόσκλησηΤο for Net-Zero Technologies (IF24Call) και το Battery Call (IF24Battery) εξακολουθούν να είναι ανοιχτά έως τις 24 Απριλίου 2025. Το IF24Call θα υποστηρίξει έργα απαλλαγής από τις ανθρακούχες εκπομπές διαφορετικής κλίμακας, καθώς και έργα που επικεντρώνονται στην κατασκευή εξαρτημάτων για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αποθήκευση ενέργειας, αντλίες θερμότητας και πιλοτικά. Η πρόσκληση IF24Battery θα παρέχει υποστήριξη για έργα που μπορούν να παράγουν καινοτόμες κυψέλες μπαταρίας ηλεκτρικών οχημάτων ή να αναπτύξουν καινοτόμες τεχνικές, διαδικασίες και τεχνολογίες κατασκευής.