Ταμείο Αλληλεγγύης Γενεών από έσοδα υδρογονανθράκων & Νορβηγικό Μοντέλο

Η προηγούμενη Κυβέρνηση έχει καταθέσει νομοσχέδιο που προβλέπει την ίδρυση του Εθνικού Ταµείου Κοινωνικής Αλληλεγγύης Γενεών (ΕΤΚΑΓ). Σκοπός του θα είναι η δημιουργία ενός αποθεµατικού για τη χρηματοδότηση των συντάξεων των ασφαλιστικών ταµείων και κυρίως τη διασφάλιση των συντάξεων των νέων γενεών, όπως αναφέρεται στο κείμενο.

Προβλέπεται λοιπόν η μεταφορά πόρων από τα έσοδα του κράτους από τα µερίσµατα, τα δικαιώµατα και τη φορολογία των εταιρειών που θα αναλάβουν την έρευνα και την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων υδρογονανθράκων και από τις άδειες που θα παραχωρηθούν για έρευνες.

Επιπλέον στο κείμενο υπάρχει πρόβλεψη για τα πιθανά έσοδα στο μέλλον, όπου σύμφωνα με κάποιους υπολογισμούς µπορεί να ξεπεράσουν τα 150 δις ευρώ σε βάθος εικοσιπενταετίας. Συνεπώς η διάθεση ενός σηµαντικού µέρους τους (άνω του 70%) προς τα ασφαλιστικά ταµεία θα µπορεί να αποτελέσει µια νέα πηγή χρηματοδότησης.

Από τις δηλώσεις που έχουν γίνει κατά καιρούς από τους εμπνευστές του ΕΤΚΑΓ, η όλη ιδέα είναι στηριγμένη στο πραγματικά επιτυχημένο «Νορβηγικό Μοντέλο». Ας προσπαθήσουμε λοιπόν να προβούμε σε μια σύγκριση μεταξύ του ΕΚΤΑΓ το οποίο θα αποκαλέσω «Ελληνικό Μοντέλο» και του «Νορβηγικού Μοντέλου».

Πριν από καιρό ο κ. Μάρτιν Σκάνκε που ήταν ένας εκ των εμπνευστών του Νορβηγικού Μοντέλου και είχε την ευθύνη χάραξης της στρατηγικής και της επίβλεψης των επιχειρήσεων του Νορβηγικού Κρατικού Ταμείου Συντάξεων, μίλησε στην Κύπρο για αυτό το θέμα. Εξήγησε πως λειτουργεί αυτό το μοντέλο, πως συνδέεται το Ταμείο κοιτασμάτων με τον προϋπολογισμό, πόσο εφικτό είναι αυτό και ποιο είναι το ρίσκο από την προκαταβολική αξιοποίηση εσόδων.

Είπε λοιπόν, πως η κεντρική ιδέα είναι ότι το Ταμείο δεν είναι δυνατόν να αποτελεί έναν "δεύτερο προϋπολογισμό" για κάλυψη δαπανών που δεν καλύπτονται από τον κρατικό προϋπολογισμό. Ο κρατικός προϋπολογισμός συνεχίζει να είναι η διαδικασία που αφορά όλες τις δαπάνες της χώρας και τόνισε ότι το «Νορβηγικό Μοντέλο Πετρελαϊκού Ταμείου» (που θέλει και η Ελλάδα να υιοθετήσει), προβλέπει «επενδύσεις μόνο στο εξωτερικό» και όχι επενδύσεις εντός της Νορβηγίας. Αυτό γίνεται για να διατηρηθεί η φύση του κρατικού προϋπολογισμού. Οι εγχώριες επενδύσεις και η εγχώρια κρατική ανάπτυξη, προσδιορίζεται από τη δημοσιονομική διαδικασία»,

Και εξήγησε ότι εάν επιτρέψουμε τις επενδύσεις των χρημάτων  του Ταμείου στην εγχώρια οικονομία θα αποσταθεροποιηθεί η οικονομία, δεδομένου ότι οι επενδύσεις αυτές θα έχουν πολύ μεγάλη διακύμανση από έτος σε έτος. Επενδύοντας όμως στο εξωτερικό, το Ταμείο θα βοηθήσει την απεξάρτηση της εγχώριας οικονομίας από τις αρνητικές επιπτώσεις που δημιουργεί η αστάθεια στα έσοδα από τους υδρογονάνθρακες».

Όταν οι Κύπριοι τον ρώτησαν εάν θα πρέπει ένα μέρος των εσόδων από τους υδρογονάνθρακες να πηγαίνει για την εξόφληση των διεθνών υποχρεώσεων της Κύπρου, ο κ. Σκάνκε απάντησε ότι η εξόφληση οφειλών είναι σε γενικές γραμμές μια χρήσιμη στρατηγική για τη χρήση των πετρελαϊκών εσόδων, στις περιπτώσεις που τα επιτόκια στα δάνεια αυτά είναι συνολικά πιο υψηλά από τα κέρδη που μπορεί να εξασφαλίσει ένα Ταμείο. Διαφορετικά το Ταμείο δίνει στην οικονομία δυνατότητες ευελιξίας στην εφαρμογή πιο αποδοτικών οικονομικών πολιτικών.

Είμαι βέβαιος ότι ο πολιτικός κόσμος της χώρας θα μελετήσει προσεκτικά το νομοσχέδιο για το ΕΤΚΑΓ, θα το συγκρίνει με το Νορβηγικό Μοντέλο και τελικά θα αποφασίσει το καλύτερο δυνατό για την αξιοποίηση των Ελληνικών υδρογονανθράκων, την περίοδο που οι όποιοι υδρογονάνθρακες ανακαλυφθούν, επιβεβαιωθούν και τελικά εξαχθούν.

* Ο Σάββας Πούλος είναι Σύμβουλος Ανάπτυξης Αγοράς Φυσικού Αερίου