Συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν: Φόβοι για εύθραυστη ειρήνη – Στο σενάριο οριστικού τέλους του πολέμου, «ολική επαναφορά» για το πετρέλαιο το φθινόπωρο – Θα αργήσει η πλήρης εξομάλυνση για το αέριο 

Πρόγευση για το τι θα σήμαινε η επίτευξη οριστικής ειρήνης στην περιοχή, δίνει σύμφωνα με αναλυτές η χθεσινή βουτιά στις τιμές του μπρεντ και του φυσικού αερίου, ως αποτέλεσμα της προκαταρκτικής συμφωνία των ΗΠΑ με το Ιράν για εκεχειρία.

Υπενθυμίζεται πως η ανακοίνωση της είδησης οδήγησε το μπρεντ στα 82 δολάρια το βαρέλι, με τη μείωση να ξεπερνά το 5%. Σημαντική αποκλιμάκωση καταγράφηκε και στο αέριο, με την τιμή στον ολλανδικό κόμβο TTF να διαμορφώνεται στα 42 ευρώ ανά Μεγαβατώρα – 15% χαμηλότερα από τα 49,34 ευρώ/MWh που είχε κλείσει την Παρασκευή.

Η βουτιά του TTF αποτελεί, σύμφωνα με ειδικούς του κλάδου, σημαντική ανακούφιση για τις αγορές αερίου, καθώς επιδρά άμεσα στη διαμόρφωση των τιμών των spot φορτίων. Εφόσον η πτωτική τάση διατηρηθεί, τα συμβόλαια παράδοσης Ιουλίου θα μπορέσουν να σταθεροποιηθούν σε χαμηλότερα επίπεδα – κάτι που θα περιορίσει τις πιέσεις που θα αντιμετωπίσει η αγορά για τον ερχόμενο μήνα, με την αύξηση της κατανάλωσης ορυκτών καυσίμων για παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Το «κρας τεστ» της Παρασκευής

Όσον αφορά το πετρέλαιο, πηγές της αγοράς εκτιμούν ότι η πτώση του αργού θα περάσει γρήγορα και στις αντλίες των ελληνικών πρατηρίων – το χρονικό παράθυρο μεταξύ της μεταβολής των διεθνών τιμών και του εγχώριου λιανικού κόστους δεν ξεπερνά τις 48 ώρες. Οι μειώσεις αυτές θα γίνουν με αφετηρία μια μέση πανελλαδική τιμή για την αμόλυβδη 95 στα 1,995 ευρώ ανά λίτρο και για το ντίζελ κίνησης στα 1,739 ευρώ ανά λίτρο, συνυπολογίζοντας την επιδότηση των 12 λεπτών. 

Όσον αφορά την πορεία των τιμών στα δύο ορυκτά καύσιμα, οι ειδικοί θεωρούν πως πρώτος «κριτής» θα είναι η Παρασκευή 19 Ιουνίου, όταν προγραμματίζεται να υπογραφεί η προκαταρκτική συμφωνία. Τότε θα αποσαφηνιστεί αν οι δύο πλευρές πραγματικά συμφωνούν στο τι έχουν συμφωνήσει – κάτι που κάθε άλλο παρά δεδομένο θα πρέπει να θεωρείται.

Το δείχνει άλλωστε και η πληροφορία που προέκυψε από ιρανικά μέσα: η Τεχεράνη επέβαλε την τελευταία στιγμή «διόδια» στα Στενά του Ορμούζ. Ανοικτό παραμένει, επομένως, το ερώτημα αν οι ΗΠΑ αποδέχονται αυτή την πρόβλεψη.

Τα τέσσερα «αγκάθια» των 60 ημερών – Ο παράγοντας Ισραήλ

Αν η προκαταρκτική συμφωνία αποδειχθεί απαλλαγμένη από γκρίζες ζώνες, το επόμενο γεωπολιτικό ορόσημο θα είναι οι 60 ημέρες πλήρους εκεχειρίας, με στόχο μία βιώσιμη μακροπρόθεσμη ειρήνευση στην περιοχή. Στη διάρκειά τους, θα κληθούν να επιλυθούν τέσσερα ακανθώδη ζητήματα: η άρση του συνόλου των κυρώσεων σε βάρος του Ιράν, το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης, η ανοικοδόμηση και η οικονομική ανάπτυξη της χώρας, καθώς και η δημιουργία αξιόπιστου μηχανισμού παρακολούθησης των δεσμεύσεων.

Το πιο ακανθώδες από τα τέσσερα παραμένει αναμφίβολα το πυρηνικό πρόγραμμα. Εξίσου κρίσιμο, ωστόσο, είναι το κατά πόσο θα τηρηθεί η εκεχειρία – τόσο στο μεταβατικό στάδιο όσο και μακροπρόθεσμα. Σε αυτό, καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσει και ο «παράγοντας Ισραήλ».

Μία αρνητική εξέλιξη εντός των 60 ημερών θα σημαίνει επιστροφή στα δεδομένα που ίσχυαν έως και πριν από δύο 24ωρα. Θα πρέπει πάντως να σημειωθεί ότι, όσον αφορά τα υγρά καύσιμα, η έγκαιρη προσαρμογή των παραγγελιών από τα δύο ελληνικά διυλιστήρια έχει διασφαλίσει την επάρκεια τροφοδοσίας της εγχώριας αγοράς, ενώ η άμεση παρέμβαση της πολιτείας με την οριζόντια επιδότηση στο ντίζελ κίνησης έχει περιορίσει αισθητά τις επιπτώσεις των ανατιμήσεων.

Ήπια πτώση για πετρέλαιο και αέριο το καλοκαίρι

Στο μεταβατικό διάστημα των 60 ημερών, και εφόσον αυτές εξελίσσονται χωρίς «παρατράγουδα», οι ειδικοί από τον κλάδο του πετρελαίου εκτιμούν πως οι αγορές θα τηρήσουν στάση αναμονής, με μικρή περαιτέρω πτώση στις τιμές.

Ένας σημαντικός λόγος για τον οποίο δεν αναμένεται έντονη αποκλιμάκωση είναι ότι θα χρειαστεί χρόνος για να αποκατασταθεί πλήρως η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ. Παράλληλα, αναμένεται πρόσκαιρη αύξηση ζήτησης, καθώς οι χώρες θα σπεύσουν να αναπληρώσουν τα στρατηγικά τους αποθέματα.

Όσον αφορά το φυσικό αέριο, πηγές της αγοράς σημειώνουν πως υπάρχει διεθνώς επάρκεια προσφοράς, παρά τα γνωστά προβλήματα στις μονάδες του Κατάρ. Ωστόσο, λόγοι όπως η αργή αποσυμφόρηση των Στενών του Ορμούζ αλλά και η αύξηση της ζήτησης, θα «φρενάρουν» την πτώση του TTF, με συνέπεια αυτό να υποχωρήσει προς τα 35 ευρώ ανά Μεγαβατώρα. Αντίθετα, αν δεν υπήρχαν αυτοί οι λόγοι, όπως συμπληρώνουν, τα θεμελιώδη της αγοράς «τοποθετούν» το TTF στα επίπεδα των 25 ευρώ ανά Μεγαβατώρα.

Από το φθινόπωρο το μπρεντ στα 70-75 δολάρια – Το αέριο θα αργήσει

Στο σενάριο οριστικής ειρήνης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, η ομαλοποίηση των τιμών του πετρελαίου εκτιμάται ότι θα προηγηθεί χρονικά της εξομάλυνσης στο φυσικό αέριο. Και στους δύο κλάδους, πάντως, θα απαιτηθούν μήνες για επάνοδο στην κανονικότητα: στο πετρέλαιο, για παράδειγμα, πολλές εγκαταστάσεις παραγωγής στις χώρες του Περσικού Κόλπου έχουν υποστεί ζημιές και η επανεκκίνησή τους θα γίνει σταδιακά, αφού πρώτα ολοκληρωθούν εκτεταμένοι τεχνικοί έλεγχοι.

Παρά τις εκτιμήσεις που θέλουν τις τιμές αργού να αποκλιμακώνονται προς το τέλος του έτους ή ακόμη και μέσα στο 1ο τρίμηνο του 2027, ειδικοί μεταφέρουν στο energypress πιο αισιόδοξες προβλέψεις, υποστηρίζοντας πως από το φθινόπωρο, το μπρεντ θα επιστρέψει στη ζώνη των 70-75 δολαρίων το βαρέλι.

Ενδεικτικό είναι ότι στις 26 Φεβρουαρίου, μία ημέρα πριν ξεκινήσει ο πόλεμος, το αργό κινιόταν στα 72,5 δολάρια – με τη μέση τιμή βενζίνης να βρίσκεται στα 1,75 ευρώ/λίτρο και το ντίζελ κίνησης στα 1,56 ευρώ/λίτρο. Τιμές που θα μπορούσαν να επιστρέψουν το φθινόπωρο στα ελληνικά πρατήρια, εφόσον η ισοτιμία ευρώ-δολαρίου και οι δείκτες Platts διαμορφωθούν σε παρόμοια επίπεδα με την περίοδο πριν ακριβώς τον έναρξη του πολέμου.

Η αποκλιμάκωση όμως του φυσικού αερίου θα αργήσει. Μία οριστική συμφωνία θα «μεταφράσει» τις τιμές κοντά στα 30-35 ευρώ ανά Μεγαβατώρα – σε χαμηλότερα μεν επίπεδα, αλλά και πάλι υψηλότερα από εκείνα που «δείχνουν» τα θεμελιώδη της αγοράς. Τα επίπεδα αυτά, δηλαδή τα 25 ευρώ Ανά Μεγαβατώρα, εκτιμάται ότι θα επιτευχθούν περίπου ένα χρόνο αργότερα.

Ένας σημαντικός λόγος είναι πως η αγορά φυσικού αερίου είναι πολύ λιγότερο ολοκληρωμένη από την αγορά πετρελαίου, με τη δεύτερη να διαθέτει περισσότερα «εργαλεία» ταχείας ανταπόκρισης σε αλλαγές στο ισοζύγιο προσφοράς και ζήτησης – στρατηγικά αποθέματα, αποφάσεις OPEC, εύκολη ανακατεύθυνση φορτίων. Ειδικά μάλιστα για τις ευρωπαϊκές αγορές, ένας ακόμη επιβαρυντικός παράγοντας είναι ότι, μετά τη μείωση των ρωσικών ροών, εξαρτώνται περισσότερο από LNG, με συνέπεια μεγαλύτερα premium λόγω της αβεβαιότητας που θα συνεχίσει να επικρατεί για καιρό σχετικά με τη γεωπολιτική σταθερότητα στην περιοχή του Περσικού Κόλπου.