Σύγχυση και αντιδράσεις προκαλεί η έκθεση Μπαρόζο για τις τιμές του αερίου

Την έντονη αντίδραση πηγών της βιομηχανίας και των ηλεκτροπαραγωγών που είναι οι μεγαλύτεροι καταναλωτές αερίου στη χώρα, προκαλεί η έκθεση Μπαρόζο που θα παρουσιαστεί στη σύνοδο κορυφής που θα ασχοληθεί με θέματα ενέργειας. Όπως υποστηρίζουν, υπάρχουν αρκετά κενά και σημεία που χρήζουν διευκρινίσεων, εκτιμώντας ότι δημιουργούνται παραπλανητικά συμπεράσματα. Σύμφωνα μάλιστα με πληροφορίες του Energy Press δε θα πρέπει να αποκλειστεί το ενδεχόμενο να υπάρξει και επίσημη αντίδραση, ακόμη και σε επίπεδο Κομισιόν για το θέμα.

Τι λένε

Ειδικότερα, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, στην έκθεση ο πρόεδρος της Κομισιόν κάνει αναφορά σε τιμές φυσικού αερίου γενικά, χωρίς να προσδιορίζει τη χρονική περίοδο κατά την οποία ίσχυαν καθώς και εάν οι τιμές αυτές αφορούν στην τελική τιμή προς τον πελάτη – περιλαμβανομένου του κόστους μεταφοράς και των φόρων – ή το κόστος εισαγωγής του αερίου σε κάθε χώρα.

Για την Ελλάδα πάντως, όλες οι πληροφορίες και εκτιμήσεις συγκλίνουν στο ότι η τιμή των 33,3 ευρώ/MWh αφορά στη μεσοσταθμική τιμή εισαγωγής φα στη χώρα το έτος 2012 όπως αυτή ανακοινώθηκε από τη ΡΑΕ. Σε αυτή περιλαμβάνεται η μεσοσταθμική τιμή εισαγωγής τόσο του αερίου που εισήγαγε η ΔΕΠΑ όσο και του αερίου της M&M Gas.

Τιμή πελάτη

Όπως διευκρινίζουν, οι συγκεκριμένες πηγές καταναλωτών φυσικού αερίου, αυτό που έχει τη μεγαλύτερη σημασία είναι το ποια είναι η τιμή πώλησης στον τελικό χρήστη και αυτό δεν είναι σαφές στην έκθεση Μπαρόζο. Και αυτό διότι η τιμή εισαγωγής επιβαρύνεται με το περιθώριο της εταιρίας εμπορίας, τους φόρους και το κόστος μεταφοράς. Έτσι για παράδειγμα, στο 2ο τρίμηνο 2013 η τελική τιμή πώλησης αερίου (εκτός ΦΠΑ) στους ηλεκτροπαραγωγούς και τους μεγάλους βιομηχανικούς πελάτες (διυλιστήρια, λιπάσματα, κλπ) ήταν 43.5 €/MWh και στους μεγάλους βιομηχανικούς πελάτες (χαλυβουργία, κλπ) είναι 49.0 €/MWh τιμές. Δηλαδή οι τιμές αυτές – όπως υποστηρίζουν οι πηγές των μεγάλων πελατών– εμφανίζονται σημαντικά υψηλότερες από τις αντίστοιχες στις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές χώρες, ακόμη και στις περιπτώσεις που κάποιες χώρες έχουν υψηλότερη τιμή εισαγωγής από την Ελλάδα.

Eurostat

Αυτό δείχνουν άλλωστε και τα επίσημα στοιχεία της EUROSTAT που αφορούν στις τιμές αερίου για βιομηχανίες μεσαίου μεγέθους στο β εξάμηνο του 2012. Η τιμή στην Ελλάδα (συμπεριλαμβανομένων φόρων εκτός ΦΠΑ) για τη βιομηχανία μεσαίου μεγέθους ήταν 57.9 €/MWh και ήταν η 2^η υψηλότερη στην Ευρώπη.

Οι ίδιες πηγές, καταλήγουν ότι η μεσοσταθμική τιμή εισαγωγής αερίου στην Ελλάδα είναι από τις υψηλότερες στην Ευρώπη και αυτό οφείλεται κυρίως στο «ακριβό» ρώσικο αέριο αλλά και στην έλλειψη υποδομών διασύνδεσης της Ελλάδας με την υπόλοιπη Ευρώπη και κατά συνέπεια στη δυσκολία διαφοροποίησης των προμηθευτών φα. Ταυτόχρονα οι μεγάλοι καταναλωτές στοχοποιούν τις συνθήκες που επικρατούν στην αγορά αερίου.

Μονοπώλιο

Σε κάθε περίπτωση όπως υποστηρίζουν οι μεγάλοι καταναλωτές φυσικού αερίου της ελληνικής αγοράς, φαίνεται ότι η χώρα μας έχει φθηνότερο αέριο μόνο από τις χώρες της Βαλτικής (Λιθουανία, Λετονία και Εσθονία) οι οποίες έχουν κοινό χαρακτηριστικό ότι τροφοδοτούνται αποκλειστικά από ρωσικό φυσικό αέριο και διαμαρτύρονται για τη δυσμενή μεταχείριση που έχουν σε επίπεδο τιμών. Σημειώνεται μάλιστα ότι η Λιθουανία βρίσκεται στη διαιτησία με την GAZPROM διεκδικώντας $1.9 bio ισχυριζόμενη ότι η τελευταία χρέωνε πολύ υψηλά το φα που πουλούσε στη χώρα της Βαλτικής. Μάλιστα η υπόθεση της Λιθουανίας, ήταν ένας από τους λόγους που η ΕΕ διέταξε έρευνα εναντίον της GAZPROM το Σεπτέμβριο του 2012, με το ερώτημα της κατάχρησης δεσπόζουσας θέσης και μονοπωλιακών πρακτικών. Το ίδιο φαίνεται να ισχύει και για την Τσεχία, η οποία αγοράζει περίπου τα 2/3 των ποσοτήτων αερίου από την GAZPROM σε τιμή πώλησης πολύ υψηλή.

Σύγχυση

Σύγχυση προκαλούν πάντως τα στοιχεία και για δύο άλλες χώρες τη Βουλγαρία και την Ιταλία, όπως επισημαίνουν οι μεγάλοι καταναλωτές αερίου. Στην έκθεση η Βουλγαρία αναφέρεται ως η χώρα με την ακριβότερη τιμή φα (43.3 €/MWh). Ωστόσο η έκθεση Μπαρόζο εμφανίζεται να μη συμφωνεί με τα επίσημα στατιστικά στοιχεία της EUROSTAT. Σύμφωνα με αυτά η τελική τιμή πώλησης φα (συμπεριλαμβανομένων όλων των φόρων εκτός ΦΠΑ) σε μεσαίο και μεγάλο βιομηχανικό καταναλωτή στη Βουλγαρία είναι 39.9 και 35.8 €/MWh αντίστοιχα σημαντικά χαμηλότερες από την αναφερόμενη τιμή εισαγωγής στην έκθεση. Πρόσφατα άλλωστε έγινε γνωστό ότι η GAZPROM προχώρησε σε εκπτώσεις της τάξης του 20%. Κατά συνέπεια η πιθανότερη εκδοχή για τη Βουλγαρία είναι ότι η έκθεση Baroso τιμή δεν αναφέρεται στην μεσοσταθμική τιμή εισαγωγής,

Αλλά και για την Ιταλία, τα στοιχεία επίσης δημιουργούν σύγχυση. Σημειώνεται ότι η αγορά αερίου της γειτονικής χώρας έχει ικανοποιητικό βαθμό ρευστότητας “liquidity” και λειτουργεί με απόλυτη διαφάνεια ημερήσια αγορά φα όπου οι τιμές διαμορφώνονται ελεύθερα και δημοσιεύονται σε ημερήσια βάση. Έτσι η τελευταία τιμή πώλησης φα για τον Μάιο 2013 στο Ιταλικό hub PSV ήταν 28.1 €/MWh πολύ χαμηλότερη από την αναφερόμενη ως μεσοσταθμική τιμή εισαγωγής φα στην έκθεση Βaroso,