Στενεύουν τα περάσματα του ρωσικού πετρελαίου προς την Ευρώπη

Η Δύση προσπαθώντας να περιορίσει τη Ρωσία προσπαθεί να επιβάλλει νέες κυρώσεις στο ρωσικό πετρέλαιο. Οι ευρωπαϊκές χώρες μέχρι τώρα δεν απαγόρευσαν πλήρως τις προμήθειες ρωσικού πετρελαίου, αλλά μόνο εκείνες που υλοποιούνται με θαλάσσιες μεταφορές. Η Ρωσία, όμως για να τις αποφύγει, δημιούργησε έναν σκιώδη στόλο, που μεταφέρει πότε νόμιμα και πότε λαθραία ρωσικά καύσιμα. Τα τάνκερς αυτά συχνά κλείνουν τα συστήματα εντοπισμού και χρησιμοποιούν ειδικά προγράμματα που αποπροσανατολίζουν. Ένα τάνκερ φαίνεται ότι είναι δεμένο σε κάποιο λιμάνι, ενώ στην πραγματικότητα ταξιδεύει στα διεθνή ύδατα ή κάνει μετάγγιση του πετρελαίου σε άλλα τάνκερς άλλων χωρών, αλλάζοντας τα πιστοποιητικά προέλευσης.

Εξελίξεις φαίνεται ότι θα υπάρξουν κάποιες εξελίξεις σχετικά με τη χερσαία μεταφορά του ρωσικού πετρελαίου μέσω Ουκρανίας μέσω του πετρελαιαγωγού “Druzhba”.

Η μεταφορά ρωσικού πετρελαίου από τον αγωγό “Druzhba”

Η Ουκρανία σταμάτησε την προμήθεια ρωσικού πετρελαίου, από τον πετρελαιαγωγό “Druzhba”, προς τη Σλοβακία και την Ουγγαρία, που προέρχεται από την εταιρεία Lukoil. Προς το παρόν η επιβολή κυρώσεων δεν επεκτείνεται στις άλλες ρωσικές εταιρείες παραγωγής πετρελαίου. Τα προβλήματα που δημιουργούνται προς το παρόν δεν είναι ανυπέρβλητα, αν και θα προκύψουν κάποιες συνέπειες για τα διυλιστήρια των δύο χωρών που είχαν υπογράψει μεγάλα συμβόλαια με την  Lukoil μέχρι το 2025. Τα προβλήματα θα είναι πολλαπλάσια, αν απαγορευτεί το τράνζιτ ρωσικού πετρελαίου από την Ουκρανία προς τις ευρωπαϊκές χώρες, όπως απειλεί το Κίεβο. Τα διυλιστήρια αρκετών ευρωπαϊκών χωρών έχουν προδιαγραφές επεξεργασίας ρωσικού αργού πετρελαίου τύπου Urals.

Από τη ρωσική πλευρά γίνονται προσπάθειες υπέρβασης αυτών των κυρώσεων. Η Lukoil, μεταξύ άλλων σκοπεύει η παράδοση του πετρελαίου της να γίνεται στα ουκρανο-λευκορωσικά ή στα ρωσο-λευκορωσικά σύνορα. Κατ’ αυτόν τον τρόπο, νομικά, από εκεί και πέρα το πετρέλαιο θα ανήκει σε εισαγωγικές ουγγρικές και σλοβακικές εταιρείες.

Από την νότια διακλάδωση του πετρελαιαγωγού “Druzhba”, από το ουκρανικό έδαφος, διέρχεται ρωσικό πετρέλαιο προς την Ουγγαρία, τη Σλοβακία, και με τράνζιτ μέσω Κροατίας, στη Σερβία. Οι τρεις χώρες δεν έχουν έξοδο στη θάλασσα, γι’ αυτό ενδεχόμενη προμήθεια πετρελαίου με θαλάσσιες μεταφορές θα κοστίσει πολύ περισσότερο.

Η κυβέρνηση του Κιέβου, παρά τις απειλές, διστάζει να προχωρήσει σε κυρώσεις στο σύνολο του τράνζιτ ρωσικού πετρελαίου της νότιας διακλάδωσης, γιατί κάτι τέτοιο θα οδηγήσει στην αύξηση των τιμών στο εσωτερικό. Τώρα προμηθεύεται ρωσικό πετρέλαιο με έκπτωση 13 δολάρια/βαρέλι. Αν αγοράζει πετρέλαιο από άλλες χώρες, οι τιμές θα είναι πολύ υψηλότερες. Αν ,από την άλλη, αναγκαστεί να προμηθεύεται πετρέλαιο από τη Μαύρη Θάλασσα, το ρίσκο μεγαλώνει, αφού τα κύρια λιμάνια της είναι αποκλεισμένα και ναρκοθετημένα. Επίσης θα χάσει τα κόμιστρα από το τράνζιτ.

Η Ουγγαρία και η Σλοβακία απειλούν, ότι αν συνεχιστεί η απαγόρευση, θα μπλοκάρουν οποιαδήποτε απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για παροχή βοήθειας προς την Ουκρανία.

Κλείνουν τα στενά της Δανίας;

Υπάρχουν πιθανότητες να κλείσουν τα στενά της Δανίας για τη διέλευση του σκιώδους στόλου πετρελαιοφόρων που μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο. Θα πρόκειται για κυρώσεις εναντίον 600 πετρελαιοφόρων, σύμφωνα με το Bloomberg. Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, κατά το πρώτο δεκαήμερο του Ιουλίου εντοπίστηκαν 53 τάνκερ που παραβίαζαν τις αντιρωσικές κυρώσεις των ΗΠΑ και μόνο τα 3 μπόρεσαν να συνεχίσουν τη μεταφορά ρωσικού πετρελαίου. Τα υπόλοιπα 50 έμειναν δεμένα στη Βαλτική, τη Μαύρη Θάλασσα, κοντά στο Βλαδιβοστόκ, στα ναυπηγεία της Κίνας, στις ακτές της Νότιας Κορέας και της Διώρυγας του Σουέζ. Τα στοιχεία του Bloomberg αμφισβητούνται από τη Ρωσία, η οποία υποστηρίζει, ότι η έρευνα έγινε στα γραφεία και όχι στις ανοικτές θάλασσες, όπου γίνεται η μετάγγιση του πετρελαίου σε άλλα τάνκερς, γιατί αν συνέβαινε κάτι τέτοιο θα αυξανόταν η αξία των ναύλων και δεν θα μειωνόταν, όπως συμβαίνει τώρα.

Ο νέος πρωθυπουργός της Μεγάλης Βρετανίας Κιρ Στάρμερ δήλωσε, ότι για την επιβολή αυτών των κυρώσεων στα στενά της Δανίας ήδη συμφωνούν 44 ευρωπαϊκά κράτη.

Το νέο πακέτο κυρώσεων προβλέπει την απαγόρευση της ναυσιπλοΐας αυτών των τάνκερς που μεταφέρουν 1,7 εκατομμύρια βαρέλια/ ημερησίως.

Προηγουμένως στους New York Times είχε γραφτεί, ότι το υπουργείο οικονομικών των ΗΠΑ σκοπεύει να επιβάλλει νέες κυρώσεις εναντίον των τάνκερ του σκιώδους στόλου που μεταφέρει  ρωσικό πετρέλαιο σε τιμές υψηλότερες από το πλαφόν που ορίστηκε από τους G7. Ο Λευκός Οίκος όμως δε φαίνεται να βιάζεται , φοβούμενος ότι κάτι τέτοιο θα μπορούσε να οδηγήσει σε  αυξήσεις των τιμών των υδρογονανθράκων στις ΗΠΑ, μέσα στην προεκλογική περίοδο. Είναι δύσκολη η επίλυση αυτού του γρίφου, πώς θα μπορέσουν να μειωθούν ,δηλαδή, τα έσοδα της Ρωσίας από τις εξαγωγές πετρελαίου, χωρίς να σημειωθούν αυξήσεις σε διεθνή κλίμακα.

Η Δανία έχει ανακοινώσει πολύ καιρό πριν, ότι θα κλείσει τα στενά της για τα τάνκερς που μεταφέρουν ρωσικό πετρέλαιο από τη Βαλτική. Ως δικαιολογία, για να αποκτήσει νομική κάλυψη κάτι τέτοιο, προβάλλει την παλαιότητα κάποιων από αυτά και την έλλειψη ασφαλιστικών εγγράφων, που αποτελούν κίνδυνο για το περιβάλλον. Από τα στενά της Δανίας η Ρωσία εξάγει περίπου το 1/3 των θαλάσσιων μεταφορών πετρελαίου ή το 1,5% των διεθνών προμηθειών πετρελαίου.

Η ρωσική πλευρά δηλώνει, ότι αυτές οι κυρώσεις είναι παράνομες και θα πλήξουν πριν απ’ όλους τους εμπνευστές τους. Τα ρωσικά μέσα ενημέρωσης τις παρουσιάζουν ως κήρυξη πολέμου. Η εκπρόσωπος τύπου Μαρία Ζαχάροβα ανέφερε, ότι τέτοιου είδους κυρώσεις θα οδηγήσουν σε σκληρές αντικυρώσεις. Επίσης επεσήμανε, .ότι έρχονται σε αντίθεση με τη σύμβαση του ΟΗΕ του 1982, η οποία προβλέπει την ελεύθερη διέλευση των πλοίων από τα στενά της Βαλτικής. Είναι φανερό, ότι μετά την ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ, η Βαλτική έχει μετατραπεί σε εσωτερική θάλασσα  της συμμαχίας.

Οι εξελίξεις αυτές είχαν επιπτώσεις στην εξόρυξη πετρελαίου από τη Ρωσία, όπου τον Ιούνιο μειώθηκε, σε σύγκριση με τον Μάιο κατά 114.000 βαρέλια ημερησίως, σύμφωνα με στοιχεία του Ιουλίου του ΟΠΕΚ. Από την άλλη αυξήθηκαν τα έσοδα της Ρωσίας από τις  εξαγωγές πετρελαίου κατά το πρώτο εξάμηνο του 2024. Αν η Δύση επιθυμούσε την πλήρη απομόνωση της Ρωσίας, θα επέβαλε εμπάργκο σε όλες τις προμήθειες ρωσικού πετρελαίου από τα λιμάνια, για παράδειγμα, της Τουρκίας ή άλλων χωρών.