Στέλιος Ψωμάς: Ο Τραμπ αποσύρει τις ΗΠΑ από τη Συμφωνία του Παρισιού για το Κλίμα. Ε, και;

Ένα πρώτο σχολιασμό, μετά την ανακοίνωση της απόφασης Τραμπ περί απόσυρσης των ΗΠΑ από τη Συνθήκη του Παρισιού για την κλιματική αλλαγή έστειλε στο energypress ο γνωστός ενεργειακός σύμβουλος Στέλιος Ψωμάς.

Η παρέμβαση του κ. Ψωμά έχει ως εξής:

Η πρώτη αντίδραση είναι ένα σφίξιμο στο στομάχι. Και τώρα τι; Παρόλο που είχε προαναγγελθεί, όλοι κατά βάθος ήλπιζαν ότι η προεκλογική υπόσχεση του Τραμπ θα ατονήσει και οι ΗΠΑ δεν θα κάνουν ένα μεγάλο άλμα προς τα …πίσω.

Πέραν όμως της πικρής γεύσης και του προφανούς συμβολισμού που εμπεριέχει η κίνηση αυτή, ποια είναι η πραγματική επίπτωση στις προσπάθειες αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής;

Ευτυχώς μικρότερη από ότι νομίζουν οι περισσότεροι. Κι αυτό για τους εξής λόγους:

1.Ανεξάρτητα από το αν συμμετέχουν ή όχι σε κάποια διεθνή συμφωνία οι ΗΠΑ, σημασία έχει τι γίνεται σε Πολιτειακό και επιχειρηματικό επίπεδο, αφού εκεί χαράσσονται οι λεπτομερείς πολιτικές και παίρνονται οι σημαντικές επιχειρηματικές αποφάσεις. Την ώρα που ο Τραμπ απέσυρε τις ΗΠΑ από τη Συμφωνία του Παρισιού, η Καλιφόρνια αποφάσιζε να καλύπτει το 100% των αναγκών της με ΑΠΕ ως το 2045. Αντίστοιχες πρωτοβουλίες παίρνουν και άλλες μεγάλες Πολιτείες. Την ίδια ώρα, ολοένα και περισσότερες μεγάλες εταιρίες  (Google, Apple, Microsoft, Amazon, Tesla, κ.λπ.) επενδύουν τεράστια ποσά στις ΑΠΕ και δηλώνουν έτοιμες να καλύψουν το 100% των αναγκών τους με ΑΠΕ.

2.Η δυναμική των ενεργειακών αγορών είναι πλέον δρομολογημένη και δεν μπορεί να την αλλάξει η απόφαση του Τραμπ. Ήδη από το 2013 σε διεθνές επίπεδο, η νέα ισχύς ΑΠΕ που εγκαθίσταται ετησίως ξεπερνά την αθροιστική νέα ισχύ σταθμών που καίνε άνθρακα, φυσικό αέριο και πετρέλαιο. Η τάση αυτή αναμένεται να συνεχιστεί από δω και πέρα, ανεξάρτητα από συγκυριακά πολιτικά γεγονότα ή/και πισωγυρίσματα, κυρίως επειδή το κόστος αρκετών τεχνολογιών ΑΠΕ συναγωνίζεται ήδη αυτό των ορυκτών καυσίμων.

3.Η νεκρανάσταση του άνθρακα δεν είναι εφικτή. Η ηλεκτροπαραγωγή με άνθρακα στις ΗΠΑ είναι ήδη ακριβότερη από τους ανταγωνιστές της ακόμη και χωρίς να υπολογίσει κανείς το κόστος για το  CO2. Οι πρόσφατες ανακοινώσεις της Κίνας ότι ακυρώνει την προγραμματισμένη κατασκευή 103 νέων ανθρακικών σταθμών, ή της  Eurelectric ότι σταματά την κατασκευή νέων λιγνιτικών σταθμών μετά το 2020 (με τις θλιβερές εξαιρέσεις της Ελλάδας και της Πολωνίας), δεν είναι παρά απόρροια της νέας ενεργειακής πραγματικότητας που διαμορφώνεται. Παρεμπιπτόντως, στο ζήτημα αυτό ο Τραμπ είπε απίστευτα ψέματα ότι δήθεν δεν επιτρέπεται στις ΗΠΑ να κατασκευάσουν νέους ανθρακικούς σταθμούς την ώρα που το πράττουν απεριόριστα η Κίνα και η Ευρώπη.

4.Η επίκληση της σωτηρίας θέσεων εργασίας και προώθησης της οικονομικής ανάπτυξης στις ΗΠΑ από την απόσυρση από τη διεθνή συμφωνία είναι χωρίς αντικείμενο. Όλη η βιομηχανία άνθρακα στις ΗΠΑ απασχολούσε στα τέλη του 2016 50.000 άτομα, όταν μόνο στα φωτοβολταϊκά απασχολούνταν 260.000. Οι ΗΠΑ είναι ένα ακόμη παράδειγμα όπου οι αριθμοί επιβεβαιώνουν το γεγονός ότι οι ΑΠΕ δημιουργούν περισσότερες θέσεις εργασίας από τα συμβατικά ρυπογόνα καύσιμα και ότι το ισοζύγιο απασχόλησης από μια στροφή σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών άνθρακα είναι θετικό.

5.Η πραγματική ζημιά που μπορεί να κάνει ο Τραμπ στις ΑΠΕ δεν αφορά την απόσυρση από τη Συμφωνία του Παρισιού αλλά την εν δυνάμει εφαρμογή άλλων πολιτικών, όπως η επιβολή πολύ υψηλών δασμών σε εισαγόμενα προϊόντα. Χαρακτηριστικό είναι ότι υπάρχει πρόταση να επιβληθεί ελάχιστη τιμή εισαγωγής φωτοβολταϊκών πλαισίων από την Κίνα ίση με 78 US cents/Wp (δηλαδή διπλάσια τιμή από τη διεθνή αγορά!). Αυτό γίνεται εν ονόματι δήθεν της σωτηρίας 2.500 θέσεων εργασίας σε μια (μη ανταγωνιστική) αμερικανική βιομηχανία παραγωγής φωτοβολταϊκών πλαισίων, απειλώντας έτσι την επιβίωση 260.000 θέσεων εργασίας στον κλάδο. Μια άλλη ενέργεια είναι να σταματήσει ο Τραμπ τις Ομοσπονδιακές φοροαπαλλαγές για τις ΑΠΕ. Κάτι τέτοιο δεν θα έχει ούτως ή άλλως ισχύ πριν το 2020 αφού υπάρχει ψηφισμένο (και από τους Ρεπουμπλικάνους) καθεστώς ως τότε. Επιπλέον, οι Πολιτείες διατηρούν το δικαίωμα να παράσχουν φοροαπαλλαγές σε Πολιτειακό επίπεδο. Τέλος ακόμη κι αν αρθούν οι σημερινές φοροαπαλλαγές, αυτό θα οδηγήσει πιθανότατα σε μείωση του κόστους των ΑΠΕ, αφού σήμερα, για παράδειγμα, ένα εγκατεστημένο φωτοβολταϊκό κοστίζει στις ΗΠΑ σημαντικά περισσότερο από ότι στην Ευρώπη ή την Ασία, (επειδή υπάρχει περιθώριο υψηλότερου κέρδους για τους προμηθευτές-εγκαταστάτες, λόγω ακριβώς των φοροαπαλλαγών). Αν αναλογιστεί κανείς ότι πολλοί Ρεπουμπλικάνοι έχουν επενδύσει σημαντικά στις ΑΠΕ, ο Τραμπ θα βρει μεγάλες αντιστάσεις στο ίδιο του το κόμμα.

6.Η ενέργεια του Τραμπ φέρνει πιο κοντά ΕΕ και Κίνα και αυτό μπορεί να οδηγήσει γρηγορότερα σε μία άρση των δασμών σε φωτοβολταϊκά κινεζικής προέλευσης, κάτι που θα είναι προς όφελος των Ευρωπαίων καταναλωτών και της ευρωπαϊκής αγοράς φωτοβολταϊκών.

7.Σε γεωπολιτικό επίπεδο τέλος, η ενέργεια αυτή του Τραμπ (προστιθέμενη σε όλες τις άλλες) απλώς επιταχύνει (και μάλιστα σημαντικά) τη φθορά των ΗΠΑ ως υπερδύναμης προς όφελος άλλων αναδυόμενων δυνάμεων. Οι ενέργειες του (όπως όλων των λαϊκιστών) έχουν ακριβώς το αντίθετο αποτέλεσμα από το σύνθημα του “να κάνουμε πάλι μεγάλη την Αμερική”.