Σκυλακάκης: Απάντηση στις γεωπολιτικές αβεβαιότητες η «πράσινη» μετάβαση – Τρεις πρωτοβουλίες για την «δημιουργία» ηλεκτρικού «χώρου»

Την οικονομική διάσταση της ενεργειακής μετάβασης που δύναται, εφόσον ληφθούν οι σωστές αποφάσεις να οδηγήσει σε ένα αποτελεσματικό ηλεκτρικό σύστημα, ανέδειξε, μεταξύ άλλων, ο Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θεόδωρος Σκυλακάκης, μιλώντας στο 27^ο Εθνικό Συνέδριο Ενέργειας «Ενέργεια + Ανάπτυξη» που διοργανώνει σήμερα και αύριο το ΙΕΝΕ.

Ειδικότερα, ο Υπουργός υπογράμμισε ότι η πράσινη μετάβαση μπορεί να αποτελέσει απάντηση  στις γεωπολιτικές αβεβαιότητες που υπάρχουν ευρύτερα στην αγορά ενέργειας και όχι μόνο, καθώς επίσης μπορεί να λειτουργήσει ενισχυτικά για την θωράκιση και την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας.

Ενδεικτικά ανέφερε το παράδειγμα της περσυνής ενεργειακής κρίσης με την εκτόξευση της τιμής του φυσικού αερίου και η οποία κατέληξε να κοστίσει περί τα 7 δισεκατομμύρια ευρώ, ήτοι 3 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ. Επιπρόσθετα, ο Υπουργός τόνισε τις τεχνολογικές αβεβαιότητες που συνοδεύουν την πράσινη μετάβαση και θα πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη.

 Με αφορμή και το παράδειγμα της Πτολεμαΐδας 5, της νέας μονάδας λιγνίτη που κατασκεύασε η ΔΕΗ, κόστισε πάνω από 1 δις. ευρώ και πλέον «έχει ξεπεραστεί από τις εξελίξεις», ο Υπουργός επισήμανε ότι οι επενδύσεις στην ενέργεια, δεδομένου ότι πρόκειται για επενδύσεις εντάσεως κεφαλαίου και μακρό χρόνο απόσβεσης, θα πρέπει να στηρίζονται σε ένα συμπαγές σχέδιο.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον με πλήθος αβεβαιοτήτων, μια μικρή χώρα, όπως η Ελλάδα, «δεν θα πρέπει να σπεύδουμε σε τεχνολογίες που δεν είναι ώριμες καθώς καταλήγουμε να πληρώνουμε παρά πολύ χρήματα, χωρίς αυτά να μεταφράζονται σε ανάπτυξη της εγχώριας βιομηχανίας ή σε κεφαλαιοποίηση εμπειρίας», όπως σημείωσε ο ίδιος. Αντιθέτως, η χώρα θα πρέπει να δώσει έμφαση σε αυτά που διατηρεί ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα όπως συμβαίνει στην περίπτωση της υπεράκτιας αιολικής ενέργειας. Ο κ. Σκυλακάκης τόνισε ότι η Ελλάδα διαθέτει το καλύτερο αιολικό δυναμικό για πλωτά αιολικά σε όλη την Ανατολική Μεσόγειο.

Ταυτόχρονα, η πυκνή παρουσία νησιών στην περιοχή του Αιγαίου επιτρέπει τον περιορισμό του κόστους διασύνδεσης των πάρκων με το δίκτυο καθώς η εγγύτητα των έργων με τα νησιά προεξοφλεί εξ’ ορισμού ένα μικρότερο κόστος σε σχέση με άλλα ανάλογα έργα στο εξωτερικό. Η πρόθεση του Υπουργείου είναι να «τρέξει» το Πρόγραμμα Ανάπτυξης Υπεράκτιων αιολικών μέσα στην επόμενη τριετία, ωστόσο, βήμα – βήμα και σταδιακά ώστε συν τω χρόνω, να διαμορφώνεται και καλύτερη εικόνα για τις τιμές, κάτι που σήμερα δεν είναι απολύτως ορατό.

Μια 3^η προτεραιότητα στην «ατζέντα» του Υπουργείου αποτελούν οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις, όπου τα υπό ανάπτυξη έργα αίρουν την απομόνωση της χώρας στον ηλεκτρισμό. Ο κ. Σκυλακάκης εξέφρασε την αισιοδοξία του για την περαιτέρω ωρίμανση της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας-Κύπρου-Ισραήλ ενώ εξήρε τις πρωτοβουλίες για την αύξηση της δυναμικότητας της διασύνδεσης με την Ιταλία και τις άλλες χώρες καθώς και την πρωτοβουλία διασύνδεσης της Ελλάδας με την Κεντρική Ευρώπη.

Αναφορικά με το ζήτημα του ηλεκτρικού «χώρου», ο σχεδιασμός του Υπουργείου περιλαμβάνει επενδύσεις στα δίκτυα, την ψηφιακή τεχνολογία και την αποθήκευση προκειμένου να δημιουργηθεί ηλεκτρικός «χώρος» προς εξυπηρέτηση των στόχων της πράσινης μετάβασης. Εντούτοις, ο υπουργός διευκρίνισε ότι ο ηλεκτρικός «χώρος» δεν θα πρέπει να λογίζεται ως «άπειρος» καθώς δεν είναι. Αντιθέτως πρόκειται για ένα πεπερασμένο μέγεθος που θα πρέπει να αξιοποιείται με ορθολογικό τρόπο. «Οι επενδυτές θα πρέπει να κινούνται στο χώρο γύρω από την στρατηγική στόχευση, όχι πολύ μακριά από αυτήν, ώστε να αποφευχθούν ενδεχόμενα στρατηγικά λάθη». Επιπρόσθετα, σημείωσε ότι θα δοθεί προτεραιότητα στα έργα με αποθήκευσης χωρίς ωστόσο να αλλάξει ο νόμος για τις προτεραιότητες, ενώ έμφαση θα δοθεί στο κομμάτι του demand-response ώστε να παίξει ενεργότερο ρόλο στο ενεργειακό μίγμα.

Τέλος, ειδική αναφορά έκανε στο κομμάτι της ηλεκτρικής ενέργειας και των τιμολογίων που πρόσφατα ανακοινώθηκε το νέο μοντέλο τιμολόγησης που θα ισχύσει στην λιανική αγορά από την 1^η Ιανουαρίου 2024. Αναφορικά με τις ρευματοκλοπές, ο Υπουργός στάθηκε στο ιδιαίτερα υψηλό κόστος που ενέχουν για το σύστημα, φτάνοντας τα 400 εκατ. ευρώ ετησίως. Από την πλευρά του, το Υπουργείο επεξεργάζεται να θεσμοθετήσει μεγαλύτερα πρόστιμα και είσπραξη με τον Κώδικα δημοσίων Εσόδων, καθώς και ποινές σε επιχειρήσεις και ηλεκτρολόγους που προβαίνουν σε τέτοιες πρακτικές.