Sheshinski προς Κύπριους: Εξασφαλίστε τα έσοδα από υδρογονάνθρακες

Την προσοχή των εμπλεκόμενων, στον τομέα του φυσικού αερίου, σε σχέση με το όφελος που θα έχει το κράτος από την εκμετάλλευση των κοιτασμάτων συνιστά ο καθηγητής Eytan Sheshinski.

Ο καθηγητής, ο οποίος τον Απρίλιο του 2010 είχε διοριστεί από το Υπουργείο Οικονομικών του Ισραήλ να προεδρεύσει επιτροπής για να εξετάσει τη δημοσιονομική πολιτική που ακολουθούσε η κυβέρνηση του Ισραήλ στο θέμα των ενεργειακών αποθεμάτων, τονίζει πως η Κύπρος πρέπει όσο είναι νωρίς να διαφυλάξει πως θα λαμβάνει επαρκές κέρδος από το φυσικό της πλούτο.

Ποιο είναι ικανοποιητικό ποσοστό; Σύμφωνα με τον καθηγητή, γύρω στο 65-70% είναι ο μέσος όρος των κερδών που καταλήγει στα κρατικά ταμεία. «Στο Ισραήλ, με βάση ένα νόμο του 1952, το κράτος λάμβανε μόλις 12.5% των εσόδων από τα κοιτάσματα. Αντιλαμβάνεστε πως όταν μία χώρα όπως η Νορβηγία λαμβάνει το 78% των εσόδων η διαφορά είναι τεράστια», σημειώνει ο κ. Sheshinski.

Πρέπει, πρόσθεσε σε συνέντευξη του στο InBusinessNews να μην κάνετε τα ίδια λάθη που έκανε το Ισραήλ. «Είστε σε αρχικό στάδιο ακόμη και μπορείτε να φτιάξατε ένα συμβόλαιο με καλούς όρους που θα εξασφαλίσουν τα δικαιώματα του κράτους σας. Δεν πρέπει να ξεχνάτε πως ο κρατικός πλούτος, όποιος κι αν είναι, ανήκει στη χώρα.

Σημειώνει δε, πως συνολικά 24 χώρες ανά τον κόσμο άλλαξαν το οικονομικό πλαίσιο των συμφωνιών αυτού του είδους γιατί πολύ απλά, οι τιμές φυσικού αερίου αλλά και πετρελαίου συνεχώς αυξάνονταν και ένιωσαν ότι έπρεπε να διεκδικήσουν μεγαλύτερο μερίδιο από τα έσοδα.

Υπάρχουν παγίδες

Σύμφωνα με τον καθηγητή υπάρχουν πολλών ειδών παγίδες σε αυτού του είδους τα συμβόλαια. Για παράδειγμα ανέφερε, μπορεί μία εταιρεία που έχει τα δικαιώματα να πουλάει το φυσικό αέριο ή κάποιο άλλο φυσικό πλούτο σε μία θυγατρική της σε πολύ χαμηλή τιμή και να δηλώνει ελάχιστα έσοδα. Στη συνέχεια, διαθέτει το υλικό στην αγορά μέσω της θυγατρικής και καρπώνεται όλα τα έσοδα, εξηγεί.

Σημειώνει επίσης πως σε περίπτωση που μία εταιρεία κερδίσει τα δικαιώματα σε δύο ή περισσότερες εξορύξεις πρέπει να είναι ξεκάθαρο πως τα έσοδα του κράτους θα υπολογίζονται για κάθε εξόρυξη ξεχωριστά και όχι επί του συνόλου.

Πάντως, ο κ. Sheshinski ξεκαθαρίζει πως τα όποια μέτρα πρέπει μεν να διασφαλίζουν τα κρατικά έσοδα, αλλά, από την άλλη, δεν πρέπει να είναι αποθαρρυντικά για τους επενδυτές. Για παράδειγμα στις εισηγήσεις της δικής του επιτροπής, αναφέρεται πως ο επενδυτής πρέπει πρώτα να κάνει απόσβεση της επένδυσης του και μετά να αρχίσει το κράτος να λαμβάνει έσοδα. «Υπολογίζουμε πως το Ισραήλ θα χρειαστεί 6-7 χρόνια για να αρχίσει να έχει έσοδα».

Κάντε κι εσείς μία επιτροπή

Ο κ. Sheshinski, εισηγείται στην Κυπριακή Δημοκρατία να δημιουργήσει μία ανάλογη επιτροπή που θα ετοιμάσει το δημοσιονομικό πλαίσιο σε σχέση με θέματα υδρογονανθράκων αλλά και άλλων φυσικών πόρων. Στο Ισραήλ η επιτροπή αυτή αποτελούνταν από ακαδημαϊκούς, πολιτικά πρόσωπα, τεχνοκράτες από διάφορα υπουργεία ενώ έγιναν και ακροάσεις κατά τις οποίες ακούστηκαν οι απόψεις όλων των ενδιαφερόμενων του ιδιωτικού τομέα.

Φέρτε όσες περισσότερες μπορείτε

Την κάθοδο και εμπλοκή όσο το δυνατό περισσότερων εταιρειών-κολοσσών και μάλιστα από κάθε γωνιά της γης ευνοεί ο καθηγητής σε σχέση με τον δεύτερο γύρο αδειοδοτήσεων στην κυπριακή ΑΟΖ. «Καταλαβαίνω τα πολιτικά παιχνίδια στην περιοχή και θα ήταν ότι καλύτερο αν είχατε όσο το δυνατό μεγαλύτερη εμπλοκή από εταιρείες από όλο τον κόσμο όπως η Gasprom, κινεζικές εταιρείες η PetrolBras κι άλλες».

Δώστε κίνητρο στην Τουρκία

Ο καθηγητής φάνηκε μελετημένος και για τα καθέκαστα στην Κύπρο σε σχέση με το κυπριακό πρόβλημα. Έχει μάλιστα και μία ενδιαφέρουσα εισήγηση.

Να δημιουργηθεί ένα επενδυτικό ταμείο που θα διαχειρίζεται τα έσοδα από το φυσικό αέριο. Στη συνέχεια, πρέπει να προταθεί στην Τουρκία πως αν επιλυθεί το κυπριακό πρόβλημα από το συγκεκριμένο ταμείο θα επωφεληθούν και οι δύο κοινότητες.

Σημειώνει μάλιστα, πως θα μπορούσε να εισαχθεί και μία συγκεκριμένη ημερομηνία μέχρι την οποία η τουρκοκυπριακή κοινότητα θα μπορούσε να επωφεληθεί από το συγκεκριμένο ταμείο.

Ο Eytan Sheshinski, ως καταληκτικό σχόλιο, απηύθυνε έκκληση προς την Κυπριακή Πολιτεία να διαχειριστεί σωστά τα θέματα δημοσιονομικής πολιτικής για τους υδρογονάνθρακες για να αποφύγει τα λάθη δεκαετιών που έκανε το Ισραήλ.

Ο καθηγητής Sheshinski βρέθηκε στην Κύπρο για δημόσια διάλεξη και συζήτηση με θέμα «Δημοσιονομική Πολιτική για Πετρέλαια και Υδρογονάνθρακες στο Ισραήλ» (“Fiscal Policy on Oil and Gas Resources in Israel”) μετά από πρόσκληση της Πολυτεχνικής Σχολής και της Μονάδας Τραπεζικών και Χρηματοοικονομικών Μελετών του Πανεπιστημίου Κύπρου, σε συνεργασία με τη Renaissance Capital (www.renaissancegroup.com).

(Πηγή: sigmalive.com, 24/1/2012)