Σχέδιο δράσης για την ψηφιοποίηση του συστήματος ενέργειας ετοιμάζει η ΕΕ – Έξυπνοι μετρητές και ευρωπαϊκός χώρος δεδομένων

Η Κομισιόν επιδιώκει να συνδέσει την ψηφιοποίηση του ενεργειακού τομέα με νέες εμβληματικές πρωτοβουλίες, όπως η δημιουργία ενός χώρου ενεργειακών δεδομένων και ενός ψηφιακού δίδυμου του δικτύου ενέργειας, σύμφωνα με προσχέδιο προτάσεων,που είδε το EURACTIV.

Με τη συνεχιζόμενη ενεργειακή κρίση, η ανάγκη για επιτάχυνση ενσωμάτωση των ΑΠΕ στο ενεργειακό μείγμα της ΕΕ, γίνεται όλο και πιο επιτακτική. Ωστόσο, αυτό απαιτεί, σύμφωνα με την Κομισιόν, ένα αποκεντρωμένο και έξυπνο σύστημα ενέργειας.

Αρχικάη πρόταση επρόκειτο να παρουσιαστεί στις 28 Σεπτεμβρίου, όμωςενδέχεται να καθυστερήσει μέχρι τις αρχές Οκτωβρίου, σύμφωνα με το EURACTIV.

Ψηφιακό δίδυμο του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας

Το σχέδιο εστιάζει κυρίως στην αύξηση των επενδύσεων, για την ψηφιοποίηση των υποδομών ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ, με μια εμβληματική πρόταση για τη δημιουργία ενός "ψηφιακού δίδυμου" του δικτύου ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2023.

Το ψηφιακό δίδυμο αποτελεί ένα εικονικό αντίγραφο μίας φυσικής οντότητας, το οποίο ενημερώνει για τη λήψη αποφάσεων σε πραγματικό χρόνο, ώστε να γίνουν οι διαδικασίες πιο αποτελεσματικές. Καθώς τα ψηφιακά δίδυμα απαιτούν ενημερώσεις δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, θα απαιτηθεί η πανταχού παρούσα ύπαρξη έξυπνων μετρητών ηλεκτρικής ενέργειας - ή συσκευών που μετρούν την κατανάλωση ενέργειας σε επίπεδο χρήστη.

Ωστόσο, η Επιτροπή προειδοποιεί ότι τα κράτη μέλη της ΕΕ υστερούν συχνά στην ανάπτυξη έξυπνων μετρητών, γεγονός που εμποδίζει την "παρατηρησιμότητα" του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας σε πραγματικό χρόνο.

"Το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας πρέπει να αλληλεπιδρά με πολλούς φορείς με βάση ένα λεπτομερές επίπεδο παρατηρησιμότητας και, ως εκ τούτου, διαθεσιμότητας δεδομένων", αναφέρει το έγγραφο.

Αυτό θα καταστεί απαραίτητο με την ταχεία υιοθέτηση των ηλεκτρικών οχημάτων, τα οποία βασίζονται στην ευελιξία του δικτύου, την έξυπνη φόρτιση και τα ψηφιοποιημένα κτίρια.

Μέχρι το 2023, η ΕΕ και οι εθνικές αρχές ενέργειας θα αναπτύξουν έξυπνους δείκτες δικτύων για την παρακολούθηση των εν λόγω επενδύσεων σε ετήσια βάση.

Ένας ευρωπαϊκός χώρος ενεργειακών δεδομένων

Μια άλλη εμβληματική πρωτοβουλία είναι η ανάπτυξη ενός κοινού ευρωπαϊκού χώρου ενεργειακών δεδομένων έως το 2024, με βάση τους μηχανισμούς ανταλλαγής πληροφοριών και τα δικαιώματα πρόσβασης που ορίζονται στην πράξη της ΕΕ για τη διακυβέρνηση των δεδομένων και για τα δεδομένα.

Επιπλέον, η οδηγία για τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και η οδηγία για την ενεργειακή απόδοση των κτιρίων περιλαμβάνουν διατάξεις για την πρόσβαση σε δεδομένα που παράγονται από ηλεκτρικά οχήματα και έξυπνα κτίρια.

Έως τον Μάρτιο του 2023, η ΕΕ θα συστήσει την ομάδα "Data for energy" (D4E), η οποία θα συγκεντρώσει τα κράτη μέλη της ΕΕ και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς για να καθορίσει τις βασικές αρχές του χώρου δεδομένων σε συντονισμό με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Καινοτομίας Δεδομένων.

Οι καταναλωτές στο επίκεντρο

Σύμφωνα με την Επιτροπή, η ψηφιοποίηση του ενεργειακού τομέα θα αποφέρει οφέλη στους καταναλωτές με τη μορφή νέων "υπηρεσιών με βάση τα δεδομένα" που θα τους επιτρέπουν, για παράδειγμα, "να διαχειρίζονται καλύτερα τους λογαριασμούς τους, να μοιράζονται την ηλεκτρική ενέργεια που παρήγαγαν οι ίδιοι με τους γείτονές τους ή να την πωλούν στην αγορά".

Ταυτόχρονα, το σχέδιο τονίζει την ανάγκη διασφάλισης της προστασίας των καταναλωτών. Για να διασφαλιστεί ότι το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο παραμένει κατάλληλο, η Επιτροπή έχει δρομολογήσει έναν έλεγχο καταλληλότητας της νομοθεσίας της ΕΕ για τους καταναλωτές σχετικά με την ψηφιακή δικαιοσύνη, ο οποίος θα αξιολογήσει την ευπάθεια των καταναλωτών στο ψηφιακό περιβάλλον, συμπεριλαμβανομένου του τομέα της ενέργειας.

Κυβερνοασφάλεια

Ωστόσο, η ψηφιοποίηση δεν είναι ακίνδυνη και η Επιτροπή αναγνωρίζει ότι ένα ψηφιοποιημένο ηλεκτρικό δίκτυο θα διευρύνει την επιφάνεια για κυβερνοεπιθέσεις που θα στρέφονται κατά του ενεργειακού συστήματος.

Για τις συνδεδεμένες συσκευές, η Κομισιόν θα προτείνει την Πέμπτη 15 Σεπτεμβρίου μια διάταξη για την ανθεκτικότητα στον κυβερνοχώρο, η οποία θα περιλαμβάνει μια σειρά απαιτήσεων ασφαλείας για ολόκληρο τον κύκλο ζωής του προϊόντος.

Σύμφωνα με προσχέδιο της Κομισιόν,οι έξυπνοι μετρητές θα ανήκουν στην κατηγορία προϊόντων με το υψηλότερο επίπεδο διασφάλισης.

Επιπλέον, η Επιτροπή σχεδιάζει να προτείνει μια πράξη για την προσαρμογή στην κυβερνοασφάλεια των διασυνοριακών ροών ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς και του συστήματος εφοδιασμού με φυσικό αέριο.

Θα εκδοθεί επίσης σύσταση για τον καλύτερο προσδιορισμό των κρίσιμων ενεργειακών υποδομών, την ανταλλαγή πληροφοριών και τις διαθέσιμες επιλογές για τη χρηματοδότηση της ανθεκτικότητας των κρίσιμων ενεργειακών υποδομών.

Συντονισμός σε επίπεδο ΕΕ

Ο συντονισμός σε επίπεδο ΕΕ θα διασφαλιστεί από μια ομάδα εμπειρογνωμόνων για την έξυπνη ενέργεια που θα συγκεντρώνει εθνικούς εμπειρογνώμονες για την ψηφιοποίηση της ενέργειας. Πρόκειται για μια ανανεωμένη εκδοχή της υφιστάμενης ομάδας για τα έξυπνα δίκτυα, η οποία επί του παρόντος συμβουλεύει τα κράτη μέλη της ΕΕ σε θέματα που σχετίζονται με την ψηφιοποίηση του ενεργειακού τομέα. Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης τη δημιουργία μιας σχετικής πλατφόρμας, πριν από το τέλος του έτους.