Προσαρμοστικότητα και ευελιξία οι λέξεις κλειδιά για το χειρισμό των δύσκολων προκλήσεων της εποχής

Καθώς πλησιάζει το 2023, είναι ιδιαίτερα φανερό πως ο απόηχος της πανδημίας, καθώς και ο πόλεμος στην Ουκρανία, έχουν αλλάξει τις ισορροπίες στον χώρο της οικονομίας, της γεωπολιτικής και βέβαια της ενέργειας. Οι διεθνείς αγορές, ανάμεσά τους και η αγορά της ενέργειας, αντιμετωπίζουν ήδη πολλαπλές αβεβαιότητες εντός της ΕΕ αλλά και παγκοσμίως, δημιουργώντας αισθητούς κλυδωνισμούς στη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών. Η διασφάλιση του ενεργειακού αποθέματος και η αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους ζωής αποτελούν σημαντικές προκλήσεις στις οποίες οφείλουν να εστιάσουν τα κράτη και γενικότερα οι κοινωνίες.

Η οξεία κρίση που βιώνουμε εδώ και περίπου ένα χρόνο, ώθησε στα ύψη τις τιμές του φυσικού αερίου και του ηλεκτρισμού, εντείνοντας την αβεβαιότητα ως προς την πορεία της ευρωπαϊκής αγοράς ενέργειας, η οποία εξαρτάται κατά 60% από εισαγωγές ενεργειακών πρώτων υλών και προϊόντων. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ καλείται να κινηθεί πιο γρήγορα από ποτέ όσον αφορά στις δράσεις που σχετίζονται με την εξοικονόμηση ενέργειας, καθώς και την αύξηση επενδύσεων σε έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης. Τέτοιες επενδύσεις, σε συνδυασμό με τον εξηλεκτρισμό τομέων τελικής κατανάλωσης, παρουσιάζουν τεράστιες στρατηγικές και επιχειρησιακές προκλήσεις, τόσο για το ενεργειακό σύστημα, όσο και για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες. Το ηλεκτρικό δίκτυο, η χρήση ψηφιακών τεχνολογιών και η ενεργειακή αποδοτικότητα αποτελούν πρωταρχικούς παράγοντες για την αποτελεσματική διαχείριση του ενεργειακού μετασχηματισμού.

Στην Ελλάδα, τα περιθώρια για δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας είναι μεγάλα και για αυτό το λόγο στο τελευταίο εθνικό σχέδιο για την ενέργεια και το κλίμα (ΕΣΕΚ) έχει τεθεί ως στόχος η βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας κατά 45% μέχρι το έτος 2030, όπου ιδανικά η παραγωγή της χώρας από ΑΠΕ θα προσεγγίζει τα 30GW, σε σχέση με τα 10GW εγκατεστημένης ισχύος σήμερα, ενώ η κατανάλωση εκτιμάται ότι θα καλύπτεται από τις ανανεώσιμες πηγές σε ποσοστό περί το 70%. Με δεδομένο ότι ο σημερινός διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος ανέρχεται σε περίπου 17GW, για να υλοποιηθούν οι παραπάνω στόχοι, είναι απαραίτητη προϋπόθεση να γίνουν ιδιαίτερα αυξημένες επενδύσεις στις ηλεκτρικές υποδομές στο άμεσο μέλλον.

Επιπλέον, αυτή η μετάβαση σε ενεργειακά συστήματα χαμηλών εκπομπών άνθρακα οδηγεί στην ταχεία ανάπτυξη της κατανεμημένης παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και της κατανεμημένης αποθήκευσης και κατά συνέπεια στη βέλτιστη ανταπόκριση στη ζήτηση. Η παγκόσμια κίνηση προς τις ανανεώσιμες πηγές θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην ώθηση της υιοθέτησης λύσεων αποθήκευσης ενέργειας, που με την σειρά τους θα γίνουν αναπόσπαστο μέρος του ηλεκτρικού δικτύου, παρέχοντας το πλεονέκτημα της σταθερότητας και της αξιοπιστίας. Ταυτόχρονα, η εντατικοποίηση της ανάπτυξης έργων ΑΠΕ, για την απεξάρτηση της παραγωγικής διαδικασίας από τα ορυκτά καύσιμα, θα σηματοδοτήσει αντίστοιχα μια νέα ζήτηση για προβλέψεις, συντονισμό και ευέλικτη κατανάλωση, προκειμένου να υπάρξουν οι κατάλληλοι μηχανισμοί για την εξισορρόπηση προσφοράς και ζήτησης ηλεκτρικού ρεύματος.

Μέχρι σήμερα, οι περισσότερες από τις προσπάθειες μετάβασης του ενεργειακού τομέα έχουν επικεντρωθεί στην έρευνα και ανάπτυξη υλικών και τεχνολογιών, που υποστηρίζουν το πλαίσιο νέων υποδομών χαμηλών εκπομπών άνθρακα ώστε να αντικαταστήσουν τα παλαιού τύπου συστήματα. Οι επενδύσεις στα έξυπνα συστήματα, τις ψηφιακές τεχνολογίες και την τεχνητή νοημοσύνη βρίσκονται ακόμα σε πρώιμο σχετικά στάδιο, μπορούν όμως να συμβάλλουν αποτελεσματικά στις ανάγκες διαχείρισης και χρήσης της ενέργειας. 

Η ψηφιοποίηση αποδεικνύει ήδη την αξία της στην ενεργειακή μετάβαση σε πολλούς τομείς, οδηγώντας σε μετρήσιμες βελτιώσεις στις προβλέψεις της παραγωγής από τις ΑΠΕ, στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας, καθώς επίσης και στις λειτουργίες και τη βελτιστοποίηση του δικτύου. Ωστόσο, ενώ οι έξυπνες εφαρμογές και η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης στον ενεργειακό τομέα έχουν αποδειχθεί πολλά υποσχόμενες μέχρι στιγμής, η καινοτομία και η υιοθέτηση τους παραμένουν περιορισμένες. Αυτό αποτελεί μια τεράστια ευκαιρία για να επιταχυνθεί η μετάβαση προς το ενεργειακό σύστημα μηδενικών εκπομπών, υψηλής απόδοσης και διασύνδεσης που χρειαζόμαστε αύριο.

Η προσαρμοστικότητα και η ευελιξία είναι οι λέξεις κλειδιά που ορίζουν τον χειρισμό των προκλήσεων της δύσκολης εποχής που διανύουμε. Η PROTASIS ΑΕ, έχοντας ήδη διανύσει 20 χρόνια σταθερής και αναπτυσσόμενης πορείας στη μελέτη και διασύνδεση ηλεκτρικών δικτύων, καθώς και στην ανάπτυξη έξυπνων συστημάτων προστασίας, ελέγχου και αυτοματισμού, παρέχει συμβουλευτικές υπηρεσίες και λύσεις, διατηρώντας υγιές κι ανταγωνιστικό περιβάλλον στη σχέση της με την αγορά.

Στη βάση αυτή, εμείς στην PROTASIS θεωρούμε πως το 2023 θα είναι μια χρονιά που θα συνεχίσει να εμπεριέχει σημαντικές και δύσκολες προκλήσεις στην αγορά της ενέργειας. Έχοντας ως αρωγό την 20ετή εμπειρία μας σε παγκόσμιες αγορές, και την τεχνογνωσία των ανθρώπων μας, θα συνεχίσουμε να προσφέρουμε συμβουλευτικές υπηρεσίες και λύσεις για την ένταξη των ΑΠΕ και των συστημάτων αποθήκευσης στο ηλεκτρικό δίκτυο, σε συνδυασμό με έξυπνες λύσεις για την αποτελεσματική διαχείριση της ενέργειας, σε συμφωνία με τους κανόνες της βιώσιμης ανάπτυξης, του Green Deal και της κλιματικής κρίσης.

* Ο κ. Βασίλης Γεωργίου είναι President & Managing Director PROTASIS

Το άρθρο περιλαμβάνεται στο αφιέρωμα του energypress για τις προκλήσεις, τους φόβους και τις προσδοκίες στον ενεργειακό τομέα το 2023