Ποιές νέες business δημιουργεί στην Ελλάδα η ηλεκτροκίνηση και ποιοί παίχτες ετοιμάζονται να εκμεταλλευτούν τις ευκαιρίες

Πέραν βεβαίως του κλάδου του αυτοκινήτου, στο επίπεδο της εκμετάλλευσης σταθμών φόρτισης εντοπίζεται η βασική δυνατότητα για νέες business στη χώρα μας από την ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης, ανάπτυξη που προωθείται πλέον δυναμικά με το νομοσχέδιο που έδωσε χθες σε διαβούλευση η κυβέρνηση, αλλά και με τα συμπληρωματικά οικολογικά bonus που έχουν αναγγελθεί και θα «τρέξουν» με τη δράση «Κινούμαι ηλεκτρικά».

Δεν λείπουν όμως οι ευκαιρίες και στην διαδικασία παραγωγής όσον αφορά τεχνολογίες και τομείς της ηλεκτροκίνησης (μπαταρίες, φορτιστές, εξαρτήματα οχημάτων, ηλεκτρικά ποδήλατα κ.λπ.).

Πρωταγωνιστές στο νέο πεδίο επιχειρηματικής δραστηριότητας οι ηλεκτρικές εταιρείες, οι εταιρείες καυσίμων, ευρύτερα όσοι διαθέτουν δίκτυα, οι κατασκευαστές φορτιστών και εξοπλισμού, οι εταιρείες τεχνολογίας.

Σύμφωνα με όσα προκύπτουν από το νομοσχέδιο, αλλά και όσα αναλύουν στο energypress παράγοντες της αγοράς, οι τομείς στους οποίους αναδεικνύονται επιχειρηματικές δυνατότητες (τις οποίες ήδη αξιοποιούν ή ετοιμάζονται να αξιοποιήσουν γνωστοί και άγνωστοι όμιλοι) είναι κυρίως οι εξής:

Εγκατάσταση κοινόχρηστων, επί πληρωμή, σταθμών φόρτισης

Κεντρική προϋπόθεση για την ανάπτυξη της ηλεκτροκίνησης αποτελούν οι δημόσια προσβάσιμες υποδομές φόρτισης, εκείνες δηλαδή που δεν βρίσκονται στην κατοικία ή στο γραφείο του κατόχου ηλεκτρικού αυτοκινήτου. Το νομοσχέδιο δημιουργεί ένα ανταγωνιστικό μοντέλο για την αγορά των σταθμών φόρτισης.

Συνεπώς επιχειρηματικές δυνατότητες εγκατάστασης φορτιστών που θα φορτίζουν ηλεκτρικά οχήματα έναντι αμοιβής, δημιουργούνται για πρατήρια καυσίμων, εμπορικά κέντρα, super market, πάρκινγκ, αλλά και για Δήμους, Περιφέρειες κ.λπ.

Εκμετάλλευση υποδομών φόρτισης

Η δημιουργία Φορέα Εκμετάλλευσης Υποδομών Φόρτισης Ηλεκτροκίνητων Οχημάτων (ΦΕΥΦΗΟ) προβλέπεται στο νομοσχέδιο. Οι Φορείς αυτοί εκτιμάται ότι θα είναι ο κύριος τρόπος μέσω του οποίου θα αναπτύξουν τη δραστηριότητά τους οι μεγάλες επιχειρήσεις που ενδιαφέρονται για τον τομέα της ηλεκτροκίνησης.

Με τέτοιους Φορείς θα συνεργάζονται  όσοι θέλουν να εγκαταστήσουν φορτιστές σε εμπορικά κέντρα, super market, πάρκινγκ, Δήμους κ.λπ. και δεν έχουν το μέγεθος ή την πρόθεση να εμπλακούν οι ίδιοι σε πιο σύνθετες διαδικασίες.

Κυρίως όμως οι Φορείς αυτοί θα δημιουργούν δικά τους δίκτυα εκμετάλλευσης σταθμών φόρτισης, είτε σε σημεία που ήδη κατέχουν, είτε σε σημεία συνεργαζόμενων επιχειρήσεων.

Για παράδειγμα οι εταιρείες πετρελαιοειδών αναμένεται να κάνουν Φορείς μέσω των οποίων θα εγκαταστήσουν σταθμούς φόρτισης στα πρατήρια του δικτύου τους.

Είναι χαρακτηριστικό ότι τα ΕΛΠΕ ήδη έχουν αναγγείλει τη δημιουργία θυγατρικής για τη δραστηριοποίησή τους στην ηλεκτροκίνηση. Η Motor Oil έχει προχωρήσει στα πρώτα βήματα κυρίως μέσω της nrg, της εταιρείας προμήθειας του Ομίλου.

Και οι δύο όμιλοι έχουν εγκαταστήσει ήδη σταθμούς φόρτισης σε αυτοκινητόδρομους και άλλα σημεία. Τέτοια σχέδια κάνουν όλες οι σοβαρές εταιρείες καυσίμων.

Αντίστοιχα, στη δημιουργία Φορέων εκμετάλλευσης θα δραστηριοποιηθούν οι εταιρείες προμήθειας ρεύματος, αξιοποιώντας τις δυνατότητες που δίνει η αγορά.

Οι μεγάλες ιδιωτικές εταιρείες ρεύματος, η Ηρων, η Εlpedison, η Protergia, αλλά και οι υπόλοιπες, έχουν εντάξει ήδη την ηλεκτροκίνηση στα στρατηγικά τους σχέδια. Η ΔΕΗ φιλοδοξεί να πρωταγωνιστήσει, ανακοίνωσε, δε, τρία μνημόνια συνεργασίας, με την ΑΒ Βασιλόπουλος, την BEAT για τις πιάτσες ταξί και την Fraport Greece για τα αεροδρόμια, ενώ στοχεύει στην τοποθέτηση πανελλαδικά 1.000 σταθμών φόρτισης στα επόμενα 2-3 χρόνια και 10.000 σταθμών φόρτισης μεσοπρόθεσμα.

Η Ηρων σε συνεργασία με την Engie (που μετέχει στο μετοχικό της κεφάλαιο) έχει εγκαταστήσει τουλάχιστον 200 φορτιστές στους αυτοκινητοδρόμους που εκμεταλλεύεται η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ αλλά και σε σημεία στο λεκανοπέδιο Αττικής.

Η nrg μέσα από τη συνεργασία της με τις Shell και AVIN (του Ομίλου), έχει εγκαταστήσει ταχυφορτιστές σε πρατήρια αυτοκινητοδρόμων του Εθνικού Οδικού δικτύου.

Την παροχή πάντως των υπηρεσιών εκμετάλλευσης υποδομών φόρτισης αναμένεται ότι θα οργανώσουν και επιχειρήσεις που θα δημιουργηθούν επί τούτου και, βεβαίως, οι ίδιες οι εταιρείες που κατασκευάζουν φορτιστές και αναπτύσσουν δίκτυα σε πολλές χώρες (όπως η Tesla, η Βlink η Engie κ.λπ.).

Προμήθεια ρεύματος και υπηρεσίες στους καταναλωτές

Εκτός από την ανάπτυξη δικτύων φορτιστών, πεδίο δόξης «βλέπουν» οι εταιρείες προμήθειας ρεύματος και στη δυνατότητα να παρέχουν σύνθετες υπηρεσίες υποστήριξης της ηλεκτροκίνησης στους οικιακούς και εμπορικούς πελάτες – καταναλωτές τους, αλλά και να εισάγουν στοιχεία διαφοροποίησής τους στην αγορά.

Οι περισσότερες εταιρείες έχουν ξεκινήσει και αναλαμβάνουν για τους οικιακούς και επαγγελματικούς πελάτες τους τη μελέτη, προμήθεια και εγκατάσταση φορτιστή στο σπίτι ή τον επαγγελματικό χώρο του καταναλωτή.

Ταυτόχρονα δημιουργούν προγράμματα και εξειδικευμένες υπηρεσίες για τους χρήστες ηλεκτρικών οχημάτων.

Η Εlpedison για παράδειγμα, η οποία εγκαθιστά κατ’ αποκλειστικότητα στην ελληνική αγορά τους φορτιστές ChargeStorm της σουηδικής εταιρείας CTEK, έχει αναπτύξει «έξυπνη» πλατφόρμα διαχείρισης και ελέγχου όλων των λειτουργιών του φορτιστή.

Η Ήρων λάνσαρε δύο νέα προγράμματα ειδικά σχεδιασμένα για κατόχους ηλεκτρικών οχημάτων, προσφέροντας δωρεάν το 50% της νυχτερινής κατανάλωσης για τη φόρτιση των ηλεκτρικών αυτοκινήτων, αλλά και υπηρεσία επαγγελματικού διαμοιρασμού (Car Sharing) εταιρικών ηλεκτρικών αυτοκινήτων.

Η Protergia εκτός του να διαθέτει προγράμματα εγκατάστασης και συντήρησης σταθμών φόρτισης σε επιχειρήσεις και σε κατοικίες, έχει αναπτύξει εφαρμογή αναζήτησης σταθμών κοινόχρηστης φόρτισης, ενώ οι ιδιοκτήτες ηλεκτρικών αυτοκινήτων επωφελούνται από ειδικά σχεδιασμένο πρόγραμμα, το οποίο προσφέρει δωρεάν την ενέργεια ενός έτους για τη φόρτιση του αυτοκινήτου τους.

H WATT+VOLT παρέχει επίσης εξατομικευμένα προϊόντα και υπηρεσίες ώστε να καταστεί η χρήση ηλεκτρικού αυτοκινήτου στην Ελλάδα μια βιώσιμη επιλογή. Για παράδειγμα μέσω της υπηρεσίας Chargespot δίνει τη δυνατότητα πρόσβασης σε ένα ευρύτατο δίκτυο φορτιστών σε όλο τον κόσμο.

 Κατασκευή και εισαγωγή φορτιστών

Οι ίδιοι οι φορτιστές, η κατασκευή δηλαδή και η εμπορική τους διακίνηση, αποτελούν βεβαίως κεντρική επιχειρηματική δραστηριότητα στην οποία πρωταγωνιστούν μεγάλοι «παίχτες» διεθνώς.

Ενδιαφέρον έχει το γεγονός ότι ένας μεγάλος ξένος κατασκευαστής, η αμερικανική Βlink, έχει συνεργασία με την ελληνική Eunice Energy που κατασκευάζει στη Μάνδρα Αττικής σύγχρονους φορτιστές οι οποίοι μάλιστα θα αξιοποιηθούν στην ανάπτυξη πανευρωπαϊκού δικτύου σημείων φόρτισης, δεδομένου ότι η Eunice είναι μέλος του πανευρωπαϊκού δικτύου ηλεκτροκίνησης Hubject.

Η εταιρεία MC CHARGERS από τη Θεσσαλονίκη κατασκευάζει στις εγκαταστάσεις της μία ολοκληρωμένη σειρά φορτιστών υψηλής απόδοσης, καθώς και περιφερειακές συσκευές για επιβατικά αυτοκίνητα και λεωφορεία. Προσφέρει επίσης σύγχρονο και φιλικό λογισμικό μέσω του οποίου μπορεί ο κάτοχος ηλεκτρικού αυτοκινήτου να εντοπίσει το πλησιέστερο σημείο φόρτισης, να δεσμεύσει το φορτιστή σε συγκεκριμένη ώρα για χρήση αλλά και να ενημερωθεί για το status της διαδικασίας φόρτισης.

Η Αμερικανική Tesla του Έλον Μάσκ αποτελεί ως γνωστόν μια ειδική περίπτωση, καθώς κατασκευάζει και εγκαθιστά σε δικό της δίκτυο, φορτιστές συμβατούς με τα δικά της ηλεκτρικά αυτοκίνητα και μόνον. Μέχρι σήμερα μάλιστα η φόρτιση ενός αυτοκινήτου Tesla στο δίκτυο της εταιρείας είναι δωρεάν. Η Tesla μελετάει την ένταξη της χώρας μας στην «ηλεκτρική λεωφόρο» που περνάει από την Πορτογαλία, την Ισπανία, τη νότια Γαλλία, την Ιταλία και θα συνεχίζει στην Ελλάδα, από την Πάτρα στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη, μέχρι την Αλεξανδρούπολη, για να καταλήξει στην Τουρκία.

Η Εngie είναι επίσης ένας πολύ μεγάλος «παίκτης» διεθνώς στον τομέα των φορτιστών, καθώς έχει στον Όμιλό της την ολλανδική εταιρεία που κατασκευάζει τους φορτιστές  ΕVBox. Η Εngie διαθέτει περισσότερα από 120.000 σημεία φόρτισης παγκοσμίως, ενώ στην Ελλάδα, όπως προαναφέρθηκε, σε συνεργασία με την Ήρων, έχει ξεκινήσει να δραστηριοποιείται δυναμικά με σαφή πρόθεση επέκτασης.

Σε κάθε περίπτωση, τα εργοστάσια κατασκευής φορτιστών, διεθνώς, είναι πολλά και όλα αναζητούν δίοδο σε κάθε χώρα που ανοίγει την ηλεκτροκίνηση. Από την άλλη, πολλές είναι και οι ελληνικές εταιρείες οι οποίες κλείνουν (ή θα κλείσουν) συμφωνίες αντιπροσώπευσης ξένων κατασκευαστών και αναμένεται ότι θα διεκδικήσουν μερίδιο της ελληνικής αγοράς ως αντιπρόσωποι - εισαγωγείς συστημάτων φόρτισης.

Πρέπει να αναφερθεί, επίσης, ότι οι εταιρείες ρεύματος οι οποίες θα έχουν άμεση επαφή με τον καταναλωτή, ιδίως στον οικιακό και επαγγελματικό τομέα, προχωρούν ήδη σε συμφωνίες με ξένες εταιρείες κατασκευής φορτιστών, ώστε να έχουν λύσεις να προσφέρουν στους πελάτες τους.

Τεχνικές εταιρείες

Η εγκατάσταση σταθμών φόρτισης σε διάφορα κοινόχρηστα σημεία, ιδίως εάν μιλάμε για πολλούς φορτιστές ανά σταθμό (όπως γίνεται συνήθως) και βεβαίως ικανής ταχύτητας φόρτισης (έως 50 kW), έτσι ώστε να είναι χρήσιμοι στον κάτοχο του ηλεκτρικού αυτοκινήτου (να μπορεί σε μισή ώρα να φορτίσει το 80% της μπαταρίας του), από τεχνική άποψη δεν είναι καθόλου απλό έργο.

Αντίθετα θεωρείται τεχνικό έργο που απαιτείται να το αναλάβει τεχνική κατασκευστική εταιρεία σοβαρού μεγέθους. Συνεπώς η ηλεκτροκίνηση, πέραν των άλλων, δημιουργεί επιχειρηματικό αντικείμενο και για τις τεχνικές εταιρείες.

Εισαγωγές αυτοκινήτων

Η δραστηριοποίηση των αυτοκινητοβιομηχανιών στο νέο τομέα της ηλεκτροκίνησης είναι αυτονόητη, άλλωστε όλες πλέον οι εταιρείες διαθέτουν ηλεκτρικά μοντέλα.

Στη χώρα μας έχουν έρθει από τις εταιρείες πολλά μοντέλα, οι εισαγωγείς, δε, θεωρούν ότι η ηλεκτροκίνηση μπορεί να πολλαπλασιάσει την κινητικότητα στον κλάδο του αυτοκινήτου μετά τα κίνητρα που θεσπίστηκαν. Στο παιχνίδι μπήκε και ο δημόσιος τομέας μέσω της υποχρεωτικής ποσόστωσης στις δημόσιες προμήθειες καθαρών οχημάτων προκειμένου να εκσυγχρονιστεί ο στόλος.

Πρέπει να σημειωθεί ότι κάποιες από τις εταιρείες προμήθειας ρεύματος έχουν προχωρήσει σε συνεργασίες με αυτοκινητοβιομηχανίες για πρώθηση της ηλεκτροκίνησης.

Για παράδειγμα η Elpedison έχει αναπτύξει συνεργασία με τη Mercedes Benz Hellas,  η nrg της Motor Oil με την BMW και η Protergia με την Kosmocar – Volkswagen.

Παραγωγή εξαρτημάτων και ελαφρών οχημάτων

Ως γνωστόν, με το νομοσχέδιο της κυβέρνησης προβλέπεται η παροχή σημαντικών κινήτρων που στοχεύουν στην εγκατάσταση παραγωγικών επενδύσεων σε τεχνολογίες και τομείς της ηλεκτροκίνησης (μπαταρίες, φορτιστές, εξαρτήματα οχημάτων)  στις λιγνιτικές περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης.

Ενδιαφέρον έχει επίσης το γεγονός ότι, πέραν των ηλεκτρικών αυτοκινήτων, παρέχονται κίνητρα για την αγορά ηλεκτροκίνητων ποδηλάτων. Σε αυτόν τον τομέα η χώρα διαθέτει κάποια βιομηχανική βάση καθώς υπάρχουν τρεις παραγωγικές μονάδες κατασκευής ποδηλάτων, οι οποίες είναι εύκολο να προσαρμοστούν και να αρχίσουν να παράγουν και ηλεκτρικά ποδήλατα.