Παρέμβαση στο διάλογο για την ενέργεια και τα καύσιμα

Παρακολουθώ εν μέσω υγειονομικής κρίσης τον έντονο διάλογο για τα καύσιμα, το κόστος, τη φορολογία, τα κέρδη κλπ. που συνεχίζεται πλέον με τις απρόσμενες πρωτόγνωρες πτώσεις  των διεθνών τιμών αργού- που δυστυχώς δεν αντικατοπτρίζονται ανάλογα  στις τελικές τιμές των καυσίμων.  

Εδώ και πολύ καιρό ασχολούμαι με εκπόνηση μιας διευρυμένης μελέτης  για την ενέργεια στην Ελλάδα 2015-2019  η οποία θα ολοκληρωθεί σύντομα, στην οποία μελέτη φυσικά τα καύσιμα καταλαμβάνουν ιδιαίτερο χώρο.  

Ωστόσο επειδή στον εξελισσόμενο στο δημόσιο λόγο αρχίζει να εντείνεται η εξωραϊσμένη εικόνα γύρω από την εγχώρια πετρελαϊκή βιομηχανία(διυλιστήρια), είναι καλό να θέσω υπόψη σας ορισμένα αποσπάσματα αυτής της μελέτης, με σχετικά ποσοτικά και ποιητικά στοιχεία και  παρατηρήσεις του έτους 2017 που είναι πλήρη και αφορούν τα ορυκτά καύσιμα στην Ελλάδα.

Από την παραπάνω μελέτη προκύπτουν εξαιρετικά ενδιαφέροντα συμπεράσματα σύμφωνα με τα οποία πριν από όλα  δεν επιβεβαιώνεται ο προβαλλόμενος «μύθος» από (και γύρω) από τα ελληνικά διυλιστήρια καυσίμων περί ‘’τεράστιας δημοσιονομικής συνεισφοράς’’ τους στην εθνική οικονομία, το εμπορικό ισοζύγιο, την ενεργειακή ασφάλεια, τις θέσεις εργασίας, τα φορολογικά έσοδα και ένα σωρό τυμπανοκρουσίες:

1. Εμπορικό Ισοζύγιο- Οι δύο πετρελαϊκοί όμιλοι δεν συνεισφέρουν με πολλά δις Ευρώ εξαγωγές/έτος (10 δις???) εξισορροπητικά στο αρνητικό εμπορικό ισοζύγιο, αλλά μόνο με την σχετικά χαμηλή εγχώρια βιομηχανική προστιθέμενη αξία (για εργατικά, συντήρηση, λειτουργία κλπ.) που ανέρχεται σε μόλις 3,5% της χονδρικής τιμής καυσίμων (1,5 σεντς /Λίτρο καυσίμου ) και το μπόλικο Περιθώριο (>9%) για διυλιστήρια, εμπόρους, διεθνείς μεταφορές κλπ. Ακόμη και όλα αυτά αρθριτικά συμβάλουν στο εμπορικό ισοζύγιο μόλις με το 10-12% της συνολικής εξαγώγιμης αξίας καυσίμων και όχι με το σύνολό της. Συνεπώς για κάθε 10 δις Ευρώ εξαγόμενα καύσιμα εισάγονται αντίστοιχα αργό και άλλες πρώτες ύλες συναλλαγματικής αξίας τουλάχιστον 8,5 δις ευρώ.    

Παραμένει φυσικά το ερώτημα αν αυτή η χαμηλή προστιθέμενή αξία των εξαγόμενων καυσίμων αξίζει περισσότερο από την προκαλούμενη από αυτά επικινδυνότητα, περιβαλλοντική επιβάρυνση και τεράστια ρύπανση (βλέπε παρακάτω σημείο 5. καθώς και περαιτέρω αναλύσεις 2017)

2. Θέσεις Εργασίας- Δεν ισχύει ο ισχυρισμός ότι τα διυλιστήρια εξασφαλίζουν  20.000 θέσεις εργασίας, γιατί αδικαιολόγητα συμπεριλαμβάνουν σε αυτούς και τους 16.000 απασχολούμενους στα 5.000 πρατήρια, (υπονοώντας ότι αν  δεν υπήρχαν τα διυλιστήρια θα εξέλιπαν και τα βενζινάδικα). Αντίθετα οι εργαζόμενοι σε όλα τα διυλιστήρια ανέρχονται μόλις  σε 3.000 άτομα με μικτές συνολικές αμοιβές προσωπικού διυλιστηρίων 286 εκ. Ευρώ το 2017 (ΕΛΠΕ:178 εκ + ΜΟ:108 εκ.) και άλλοι περίπου 1.000 διοικητικοί υπάλληλοι διαχείρισης, διακίνησης, εμπορίας κλπ. Το 2017 την μερίδα του λέοντος των συνολικών περιθωρίων 4,675 δις Ευρώ διύλισης, εμπορίας, πρατηρίων και εξαγωγής καυσίμων την επωφελήθηκαν οι πετρελαϊκοί όμιλοι (3,325 δις)  και όχι τα 5.000 πρατήρια (0,815 δις ευρώ με 16.000 εργαζόμενους ), ούτε πήγαν στο  βιομηχανικό κόστος (προσωπικό, συντήρηση, λειτουργία κλπ. συνολικά μόλις 0,535 δις).

3. Τα φορολογικά έσοδα με 6 δις Ευρώ/έτος(ΕΦΚ & ΦΠΑ) δεν εξαρτώνται από τα παραγόμενα στα ελληνικά διυλιστήρια καύσιμα αλλά από την ίδια την κατανάλωση των καυσίμων εγχώριων ή εισαγόμενων. Η υφιστάμενη υψηλή φορολογία καυσίμων δεν ευθύνεται αποκλειστικά για τα δυσανάλογα ακριβά καύσιμα σε σχέση με όλες τις άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως υπαινίσσονται τα διυλιστήρια κρύβοντας έτσι την διαπραττόμενη αισχροκέρδεια επί των καυσίμων εκ μέρους όλων των παραγόντων διύλισης και εμπορίας. Τα ελληνικά διυλιστήρια πωλούν(2017) έως και 20% αδικαιολόγητα ακριβότερα τα καύσιμα την εσωτερική αγορά σε σχέση με τα εξαγόμενα (εννοείται χωρίς ΕΦΚ/ΦΠΑ)

4. Η ενεργειακή ασφάλεια της χώρας εξαρτάται κατεξοχήν από την δημοσιονομική ικανότητα της να εισάγει καύσιμα υπό οποιαδήποτε μορφή (αργό, η τελικά προϊόντα) και δευτερευόντως από την εγχώρια διύλιση και σε καμία περίπτωση από την διύλιση των εξαγόμενων καυσίμων. Τα αποθέματα της χώρας ούτως η άλλως είναι (και οφείλουν να είναι με, ή χωρίς διυλιστήρια) περί τους 5.000.000 τόνους και να καλύπτουν τουλάχιστον 3μηνη ζήτηση. Αξιοσημείωτο-αξιοπερίεργο: εισάγονται(κυρίως από την ΜΟ)>3.500.000 Τόνοι/έτος έτοιμα καύσιμα που αντιστοιχούν στο 30% της συνολικής εσωτερικής κατανάλωσης (κυρίως Ντίζελ και μαζούτ, φαντάζομαι δεν τα εισάγουν για να τα επανεξαγάγουν???).

5. Τα ελληνικά διυλιστήρια συνιστούν τον μεγαλύτερο ρυπαντή της χώρας, (όχι επειδή παράγουν τα ρυπογόνα καύσιμα) αλλά κυρίως επειδή τα ίδια τα διυλιστήρια καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες καυσίμων και ανήκουν στις  πλέον ενεργοβόρες, σπάταλες και ρυπογόνες βιομηχανίες. Το 2017 ίδιο-κατανάλωσαν (με απώλειες κλπ.) 4.335.000 Χιλιόλιτρα ορυκτά καύσιμα (βλέπε ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙ. Ίδιοκατανάλωση: 3.734.938 τόνοι) που αντιστοιχούν στο 30% της εγχώριας κατανάλωσης καυσίμων (13.600.000 χιλιόλιτρα) και στο 12,2% της συνολικής παραχθείσας ποσότητας καυσίμων (35.730.000 χιλιόλιτρα), καθώς και περίπου 2.000.000 MWh ηλεκτρική ενέργεια (3,8% της συνολικής ηλεκτρικής κατανάλωσης της χώρας). Η προκαλούμενη ρύπανση μόνο εξ αυτής της ενεργειακής κατανάλωσης των διυλιστηρίων (καύσιμα και ΗΕ) ανέρχεται το 2017 σε 11.500.000 τόνους εκπομπές CO2  που αντιστοιχούν στο 17,7% των συνολικών εκπομπών της  χώρας (66 εκ. τόνοι το 2017) και που θα κόστιζαν με τις  τιμές 2019  των ευρωπαϊκών δικαιωμάτων εκπομπών  300 εκ. Ευρώ, χωρίς να συμπεριλαμβάνεται η υπόλοιπη ρύπανση SO2,NOX,CO, κλπ. ούτε η προκαλούμενη ρύπανση από την επιπλέον μεταφορά των καυσίμων.

Α. Συνοπτικά  Συγκριτικά Συμπεράσματα με άλλες Ευρωπαϊκές χώρες(ΠΙΝΑΚΑΣ Ι):

1.     Η Ελλάδα μαζί με την Ιταλία έχουν την ακριβότερη συνολική τελική τιμή στην Βενζίνη  και στο Ντίζελ (Βενζ.1550- Ντίζ.1325 και Βενζ.1547-Ντιζ.1419Ε/1000Λ αντίστοιχα).

2.     Η Ελλάδα μαζί με την Ιταλία έχουν την ακριβότερη   τιμή (χωρίς ΕΦΚ,ΦΠΑ) στην Βενζίνη 539 και 549 Ε/1000Λ

3.     Η Ελλάδα μαζί με την Ιταλία έχουν την υψηλότερη φορολογία (ΕΦΚ)στη βενζίνη στην Ευρώπη 711 και 728 Ε/1000Λ αντίστοιχα

4.     Η Ελλάδα έχει την ακριβότερη τιμή στο Ντίζελ  (χωρίς ΕΦΚ,ΦΠΑ) 648 Ε/1000Λ +100 Ε, ή +20% σε σχέση με όλες τις άλλες χώρες της Ευρώπης. Εδώ να σημειώσουμε ότι καταρρίπτεται και ο μύθος ότι οι υψηλές τιμές στα καύσιμα εξαρτώνται κατεξοχήν από την υπερβολική φορολογία. Το ντίζελ στην Ελλάδα έχει πολύ χαμηλό ΕΦΚ μόλις 410 Ε/1000Λ (Ιταλία 618 Ε/1000Λ) που είναι ο χαμηλότερος στην ΕΕ σε ποσοστό επί της λιανικής και πωλείται με την υπερβολικά ακριβότερη τιμή στην ΕΕ, ακόμη μάλιστα ακριβότερη και από την βενζίνη κατά 110 Ε/1000Λ (βλέπε παρακάτω ανάλυση και σχόλια).   

Συνημμένα ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ανάλυσης της αγοράς καυσίμων: «Καύσιμα 2017  -  Εισαγωγές παραγωγή  κατανάλωση  εξαγωγές  Ανάλυση, κόστος, συμπεράσματα βτ. 26.04.2020» μαζί με τον ΠΙΝΑΚΑ Ι.

Καθώς και οι σχετικοί πίνακες:

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙ ΠΟΣΟΤΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ ΚΑΥΣΙΜΑ 2017

ΠΙΝΑΚΑΣ ΙΙΙ Εμπορικό Ισοζύγιο ΚΑΥΣΙΜΑ 2017 ΕΛΣΤΑΤ