Παραγωγοί και προμηθευτές ρεύματος: "Βήμα στο κενό" η λειτουργία του target model χωρίς μηχανισμό εποπτείας από την πρώτη στιγμή

Δίχως να τεθεί σε πλήρη λειτουργία ένας αποτελεσματικός και δυναμικός μηχανισμός market monitoring (Μηχανισμός Παρακολούθησης της αγοράς) από την πρώτη μέρα λειτουργίας της νέας αγοράς – αν όχι και νωρίτερα, η ομαλή λειτουργία της νέας αγοράς κινδυνεύει να μείνει «σχέδιο καλών προθέσεων».

Τα παραπάνω δηλώνουν -για ακόμη μια φορά- ρητά και κατηγορηματικά ο ΕΣΑΗ (Ελληνικός Σύνδεσμος Ανεξάρτητων Εμπόρων Ηλεκτρικής Ενέργειας) και ο ΕΣΕΠΗΕ (Ελληνικός Σύνδεσμος Εμπόρων και Προμηθευτών Ηλεκτρικής Ενέργειας) με επιστολές τους προς τη ΡΑΕ αναφορικά με την έναρξη των αγορών Target Model. 

Να σημειώσουμε ότι ο μηχανισμός εποπτείας προτετοιμάζεται από την Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας με την βοήθεια εξειδικευμένου Συμβούλου. Παρόλα αυτά, σύμφωνα με πληροφορίες του energypress, η όλη υπόθεση βρίσκεται ακόμα μακριά από το τελικό στάδιο. Η ΡΑΕ παρέλαβε το πρώτο draft, με τις γενικές αρχές, από τον εξωτερικό σύμβουλο και τώρα γίνεται μια συστηματικότερη και λεπτομερέστερη επεξεργασία με άγνωστο ακόμα το χρόνο ολοκλήρωσης.

Ο μηχανισμός εποπτείας θεωρείται το βασικό εργαλείο για τη διασφάλιση υγιούς ανταγωνισμού στις αγορές ηλεκτρισμού καθώς πρέπει να συλλέγει δεδομένα και στοιχεία από τον ΑΔΜΗΕ και το Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας, εντοπίζοντας ενδεχόμενες πρακτικές χειραγώγησης της χονδρικής. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι η συστηματική πώληση κάτω του κόστους όπως υπογραμμίζει στην επιστολή του ο ΕΣΑΗ.

«Θεωρούμε πως είναι κρίσιμο ο μηχανισμός αυτός να είναι σε λειτουργία από την πρώτη μέρα λειτουργίας της νέας αγοράς, ώστε να αποτρέψει άμεσα όποια προσπάθεια χειραγώγησης προκύψει», αναφέρει χαρακτηριστικά ο ΕΣΕΠΗΕ στην επιστολή του.

Και εξηγεί πως «σε μια περιορισμένου μεγέθους και βάθους αγορά όπως η Ελληνική, ακόμα και μικρές αστοχίες, ηθελημένες ή όχι, μπορούν να οδηγήσουν σε σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις για τους συμμετέχοντες. Η ύπαρξη ενός αποτελεσματικού μηχανισμού μπορεί να αποτρέψει τέτοιου είδους αστοχίες και είναι απαραίτητη στην δημιουργία κλίματος εμπιστοσύνης για τις νέες αγορές. Ο μηχανισμός θα έπρεπε να λειτουργεί κατά τη διάρκεια των dry runs και τόσο το ΕΧΕ όσο και ο ΑΔΜΗΕ σε συνεργασία με τους Συμμετέχοντες θα έπρεπε να είχαν τρέξει σενάρια χειραγώγησης ώστε να διαπιστωθεί η αποτελεσματικότητά του».

Market monitoring

Όπως έχει γράψει σε προηγούμενο ρεπορτάζ το energypress, για τη δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης υπάρχει πρόβλεψη αλλά και επισήμανση στο ΕΣΕΚ, ενώ και με το νόμο που ψήφισε λίγο πριν το τέλος του 2019 η κυβέρνηση ενίσχυσε το «οπλοστάσιο» της ΡΑΕ με την ενσωμάτωση διατάξεων του ευρωπαϊκού κανονισμού REMIT. Η Αρχή αποκτά εξουσίες παρόμοιες με αυτές της Επιτροπής Ανταγωνισμού, όπως αιφνιδιαστικές έρευνες σε γραφεία επιχειρήσεων ή επιβολή κυρώσεων.

Η Ευρ. Επιτροπή στην τελευταία έκθεση της στο πλαίσιο της μεταμνημονιακής εποπτείας της ελληνικής οικονομίας, επισημαίνει στα ενεργειακά ότι «ο μηχανισμός παρακολούθησης του Ρυθμιστή θα πρέπει να είναι έτοιμος πριν την έναρξη λειτουργίας των αγορών για να του επιτρέψει να παρακολουθεί σωστά αντιανταγωνιστικές συμπεριφορές από την αρχή της λειτουργίας των αγορών και να ενισχύσει την εμπιστοσύνη των συμμετεχόντων σε αυτές».