Οι τιμές ενέργειας για τη βιομηχανία στο επίκεντρο ψηφίσματος του ΕΚ – Τα βασικά μηνύματα και η σημασία της αποζημίωσης για τα έμμεσα κόστη για τον κλάδο

Η ενεργοβόρος βιομηχανία, το υψηλό κόστος της ηλεκτρικής ενέργειας αλλά και η ανάγκη λήψης μέτρων για την αποζημίωση των EIIs (Energy Intensive Industries) επανέρχονται στο προσκήνιο της Ευρωπαϊκής επικαιρότητας, καθώς το αμέσως επόμενο διάστημα αναμένεται να υιοθετηθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικό ψήφισμα. Ένα πρώτο προσχέδιο αυτού του ψηφίσματος για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, που έχει ξεκινήσει ο Ιταλός ευρωβουλευτής Giorgio Gori (S&D) έχει ήδη διαρρεύσει και αν και πιθανόν να υπάρξουν αλλαγές, εντούτοις είναι ενδεικτικό των συζητήσεων που γίνονται αυτή τη στιγμή σε πανευρωπαϊκό επίπεδο για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και το υψηλό ενεργειακό κόστος που την επιβαρύνει.  

Όσον αφορά το χρονοδιάγραμμα υιοθέτησης:

Το ψήφισμα θα έχει τη μορφή επιστολής και το κείμενο θα συζητηθεί μόνο με τους σκιώδεις εισηγητές (οι οποίοι εκπροσωπούν τις θέσεις των αντίστοιχων πολιτικών ομάδων). Δεν θα γίνουν δεκτές τροπολογίες πριν από την ψηφοφορία στην επιτροπή ITRE, η οποία έχει προγραμματιστεί για τις 18 Μαρτίου. Η ψηφοφορία στην ολομέλεια έχει προγραμματιστεί για την ολομέλεια του Απριλίου, μεταξύ 31 Μαρτίου και 3 Απριλίου (θα γίνουν δεκτές τροπολογίες πριν από την ψηφοφορία στην ολομέλεια).

Τα βασικά σημεία

Σύμφωνα με το προσχέδιο του ψηφίσματος που διέρρευσε, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μεταξύ άλλων: 

• Καλεί τα κράτη μέλη να απλοποιήσουν τις διαδικασίες αδειοδότησης για έργα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, σύμφωνα με τους στόχους της Οδηγίας για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, αλλά και τις διασυνδέσεις για τη διευκόλυνση της παραγωγής καθαρής και σταθερής ενέργειας· υπογραμμίζει ότι η τρέχουσα και μελλοντική ανάπτυξη της παραγωγής ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, καθώς και η ηλεκτροδότηση των διαδικασιών, θα απαιτήσουν μαζικές επενδύσεις στα δίκτυα.
• Είναι πεπεισμένο ότι απαιτούνται περαιτέρω ενέργειες για την εφαρμογή του Σχεδιασμού της Αγοράς Ηλεκτρικής Ενέργειας, ιδίως για την προώθηση των Συμφωνιών Αγοράς Ενέργειας (PPAs) και των διμερών Συμβάσεων Διαφοράς (CfDs), ώστε να μειωθεί και να σταθεροποιηθεί το ενεργειακό κόστος για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες (EIIs)· καλεί την Επιτροπή να εξετάσει και να αξιολογήσει τυχόν υφιστάμενα εμπόδια στη σύναψη μακροπρόθεσμων συμφωνιών και, εφόσον υπάρχουν, να διερευνήσει πρόσθετους τρόπους αποσύνδεσης των τιμών των ορυκτών καυσίμων από τις τιμές ηλεκτρικής ενέργειας, στο πλαίσιο του EMD, συμπεριλαμβανομένης της προώθησης της ανάλυσης των βραχυπρόθεσμων αγορών έως τον Ιούνιο του 2026· προτείνει τη βελτίωση της προσβασιμότητας των PPAs μέσω μηχανισμών μείωσης κινδύνου και εγγυήσεων, συμπεριλαμβανομένων δημόσιων εγγυήσεων όπως η ΕΤΕπ.
• Καλεί την Επιτροπή να κλιμακώσει επειγόντως τις βέλτιστες πρακτικές από τα κράτη μέλη που αφορούν τις ενεργοβόρες βιομηχανίες· υπογραμμίζει τη σημασία μηχανισμών όπως η «Ενεργειακή Αποδέσμευση» που εφαρμόζεται στην Ιταλία, η οποία περιλαμβάνει τη διάθεση ανανεώσιμης ενέργειας σε σταθερό κόστος για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, με αντάλλαγμα επενδύσεις σε ανανεώσιμες εγκαταστάσεις για την παραγωγή ισοδύναμης ενέργειας (μοντέλο πρόβλεψης-αποκατάστασης)· ζητεί την υιοθέτηση συστάσεων για τη μείωση της έκθεσης των βιομηχανικών καταναλωτών στην αύξηση του κόστους των ενεργειακών υποδομών, για παράδειγμα μέσω της μείωσης των χρεώσεων δικτύου, ενώ παράλληλα θα δεσμεύονται να επενδύσουν στην ενίσχυση του δικτύου.
• Καλεί την Επιτροπή να αναπτύξει μέτρα για τους κλάδους υψηλής θερμικής απόδοσης (HtA) με στόχο τη μείωση των τιμών του φυσικού αερίου, όπως η πρόταση για ανανέωση του μηχανισμού διόρθωσης της αγοράς (MCM) ώστε να διασφαλιστεί η συνέχιση της προστασίας από την άνοδο των τιμών του φυσικού αερίου και πιθανές κερδοσκοπικές πρακτικές· τονίζει ότι για αυτούς τους κλάδους είναι απαραίτητο να αναπτυχθούν επιπλέον εργαλεία για τη διασφάλιση της προμήθειας φυσικού αερίου με μετριασμένο κόστος, ιδίως για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες που εκτίθενται στον διεθνή ανταγωνισμό, π.χ. μέσω της ενεργοποίησης της συγκέντρωσης ζήτησης και των κοινών αγορών φυσικού αερίου από τον δημόσιο τομέα.
• Τονίζει την ανάγκη ενίσχυσης της ολοκλήρωσης του ενεργειακού συστήματος, ιδίως μέσω της ενδυνάμωσης των διασυνδέσεων, ώστε να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό του· σημειώνει ότι οι ενεργοβόρες βιομηχανίες διαφέρουν σημαντικά μεταξύ τους και δεν μπορεί να εφαρμοστεί μια ενιαία προσέγγιση για όλες, αλλά επισημαίνει την ανάγκη αύξησης της ευαισθητοποίησης σχετικά με την ευελιξία του συστήματος, όπως η αποθήκευση (συμπεριλαμβανομένης της αντλησιοταμίευσης) και η ευελιξία από την πλευρά της ζήτησης, η οποία μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κόστους και στη σταθερότητα του δικτύου, επιτρέποντας την αποδοτική ενσωμάτωση των ΑΠΕ· υπενθυμίζει τη σημασία της ενεργειακής απόδοσης στη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και του κόστους.
• Τονίζει την ανάγκη ενίσχυσης των μηχανισμών χρηματοδότησης για τη στήριξη της απανθρακοποίησης των ενεργοβόρων βιομηχανιών και την υιοθέτηση καθαρών τεχνολογιών (CCUS, πράσινο υδρογόνο κ.λπ.) και ενεργειακά αποδοτικών μεθόδων παραγωγής· καλεί την Επιτροπή να διασφαλίσει ότι τα έσοδα από το ETS χρησιμοποιούνται αποτελεσματικά για τη στήριξη των προσπαθειών απανθρακοποίησης των ενεργοβόρων βιομηχανιών από τα κράτη μέλη· ζητεί διαδικασίες κρατικών ενισχύσεων που να επιτρέπουν ευέλικτη και αποτελεσματική στήριξη των επενδύσεων σε τεχνολογίες απανθρακοποίησης, διασφαλίζοντας παράλληλα ίσους όρους ανταγωνισμού εντός της ενιαίας αγοράς.
• Επισημαίνει ότι, στο πλαίσιο του τρέχοντος MMF, η ανακατανομή των μη δαπανηθέντων πόρων του NextGenerationEU των κρατών μελών θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για τη διασφάλιση επενδύσεων στις στρατηγικές προτεραιότητες της ΕΕ, υποστηρίζοντας ιδιαίτερα τη μετάβαση των ενεργοβόρων βιομηχανιών·
• Υπογραμμίζει τη σημασία της δημιουργίας πράσινων αγορών ηγεσίας για τα ευρωπαϊκά προϊόντα, συμπεριλαμβανομένης της εισαγωγής κριτηρίων βιωσιμότητας και ανθεκτικότητας στις δημόσιες συμβάσεις της ΕΕ·
• Τονίζει τη σημασία της Δίκαιης Μετάβασης μέσω προγραμμάτων επανεκπαίδευσης των εργαζομένων και αποτελεσματικής χρήσης των περιφερειακών μηχανισμών υποστήριξης, όπως το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης και το Ταμείο Συνοχής·