Οι παρεμβάσεις στη στρογγυλή τράπεζα του Greek Energy Forum

Μεγάλο ενδιαφέρον συγκέντρωσε η συζήτηση στρογγυλής τραπέζης με θέμα "Πως επηρεάζεται η εθνική οικονομία από τις διακυμάνσεις πετρελαίου και ενέργειας" που διοργάνωσε το Greek Energy Forum.

Στις εισαγωγικές τους παρεμβάσεις, οι ομιλητές έθεσαν πλήθος ζητημάτων που αφορούν τον ενεργειακό τομέα της χώρας, ανέπτυξαν τις μελλοντικές προοπτικές και προκλήσεις, ενώ εστίασαν και σε διάφορες πτυχές του κόστους ενέργειας και των τάσεων που αναμένουν ότι θα επικρατήσουν εφεξής.

Στη συζήτηση, την οποία εκ μέρους του GEF προλόγισε και συντόνισε ο Αλέξανδρος Λαγάκος,  συμμετείχαν οι:

-Γιάννης Μανιάτης, Υπεύθυνος της Κ.Ο. της Δημοκρατικής Συμπαράταξης για Ενέργεια, Περιβάλλον, Υποδομές, πρώην υπουργός Ενέργειας

-Γιώργος Κουμουτσάκος, Τομεάρχης Εξωτερικών της Νέας Δημοκρατίας, βουλευτής Β' Αθηνών

-Γκίκας Χαρδούβελης, τ.Υπουργός Οικονομίας, Καθηγητής

-Πέτρος Δούκας – τ.Υφυπουργός Εξωτερικών και Οικονομίας 

-Ντίνος Μπενρουμπή – CEO, Protergia

-Δημήτρης Γόντικας, αντιπρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Kavala Oil, θυγατρικής της Energean.

foto_gef.jpg

Γιάννης Μανιάτης, Υπεύθυνος της Κ.Ο. της Δημοκρατικής Συμπαράταξης για Ενέργεια, Περιβάλλον, Υποδομές, πρώην υπουργός Ενέργειας

Μάλλον ήμουν ο πρώτο υπουργός που όταν διοργανώσαμε τον πρώτο διαγωνισμό για τα κοιτάσματα υδρογονανθράκων, συνεργάστηκα με το Greek Energy Forum, τις πρωτοβουλίες του οποίου στηρίζω και πάντα θα στηρίζω, είπε εισαγωγικά ο Γ. Μανιάτης.

Η Ενεργειακή Ένωση αποτελεί το νέο όραμα της ΕΕ και ελπίζω να προχωρήσει πιο γρήγορα από την ασθμαίνουσα Οικονομική ένωση, που έχει σταματήσει στον τραπεζικό τομέα και το κοινό νόμισμα. Ελπίζω να ευοδωθούν οι προσπάθειες που καταβάλει ο Επιτροπος Σέφκοβιτς, όπως επίσης και η ψηφιακή ένωση, είπε ο ομιλητής.

Σύμφωνα με τον κ. Μανιάτη, η ΝΑ Μεσόγειος μπορεί να αποτελέσει την ευχάριστη έκπληξη διεθνώς. Ο EastMed και τα έργα στο LNG τεκμηριώνουν ότι μπορεί να το κάνει σε σχέση με την ενεργειακή απεξάρτηση της Ευρώπης.

Αναφερόμενος στις προοπτικές που διανοίγονται στη νέα εποχή, ο κ. Μανιάτης σημείωσε ότι εχει αρχίσει και γίνεται πράξη το πάντρεμα της ενέργειας με τηλεπικοινωνίες και την ψηφιακή τεχνολογία. Το Internet of Things και οι έξυπνες πόλεις, που έχουν ήδη αρχίσει να αναπτύσσονται, δίνουν ελπίδες για μια κοινωνία με μεγαλύτερη ευμάρεια, με τον πλούτο να μοιράζεται πιο δίκαια, όπως είπε.

Σύμφωνα με τον κ. Μανιάτη, η ΕΕ πρέπει να δει ότι οι νέες τεχνολογίες προς το παρόν δημιουργούν λιγότερες θέσεις σε σχέση με όσες χάνονται από τους τομείς που πλήττονται από την ανάπτυξή τους.

Αναλύοντας την εκτίμησή του για τις προκλήσεις του μέλλοντος, ο κ. Μανιάτης σημείωσε ότι οι prosumers, οι αποκεντρωμένοι μικροί αυτοκαταναλωτές και αυτοπαραγωγοί, μαζί με τις επαναστάσεις που αναμένονται στην αποθήκευση της ενέργειας και τα ψηφιακά δίκτυα είναι το μέλλον του πλανήτη. Το net-metering, που περάσαμε με νόμο το 2014 και περπατάει αργά, όπως είπε, είναι μια μεγάλη ευκαιρία για την απεξάρτηση από τους μεγάλους παραγωγούς.

Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, ο κ. Μανιάτης σημείωσε ότι με σύνεση, ο ενεργειακός τομέας, τα κοιτάσματα, οι αγωγοί και η αναβάθμιση της γεωπολιτικής ισχύος της χώρας, με τη συνένωση των θετικών δυνάμεων του έθνους, μπορούν να δώσουν νέα προοπτική στη χώρα

Γιώργος Κουμουτσάκος, Τομεάρχης Εξωτερικών της Νέας Δημοκρατίας, βουλευτής Β' Αθηνών

Αυξάνεται εντυπωσιακά ο αριθμός και η συχνότητα του δημόσιου διαλόγου για ζητήματα ενέργειας στη χώρα, κάτι που δείχνει ότι υπάρχει και ενδιαφέρον και λόγος ενδιαφέροντος. Αυτή η «ενεργοποίηση για την ενέργεια» μόνο θετικές προοπτικές μπορεί να έχει. Μάλιστα, υπάρχει και έμψυχο δυναμικό, μικρής μάλιστα ηλικίας, που μπορεί να το υπηρετήσει. Με αυτές τις διαπιστώσεις ξεκίνησε την παρέμβασή του ο κ. Κουμουτσάκος.

Έχουμε ανάγκη από ένα αποφορτισμένο εθνικό διάλογο για τα ζητήματα ενέργειας και υπάρχει τέτοια διάθεση από όλες τις πλευρές, κάτι που είναι ιδιαίτερα θετικό, όπως είπε.

Άλλωστε, όπως τόνισε, η χώρα μας έχει αρκετά πλεονεκτήματα να επιδείξει. Η γεωστρατηγική θέση της Ελλάδας της επιτρέπει να έχει τη φιλοδοξία να αναδειχθεί σε διαμετακομιστικό κέντρο ενέργειας σε μια κρίσιμη περιοχή. Το δεύτερο πλεονέκτημα, σημείωσε, είναι ότι υπάρχουν και ενεργειακοί πόροι προς εκμετάλλευση. Το τρίτο είναι η δύναμη της ελληνικής ναυτιλίας, με παράδοση στη μεταφορά πετρελαίου και πλέον και στο LNG.

Η ενέργεια προχωράει στις διεθνείς αναλύσεις μαζί με τον τομέα της ασφάλειας, όπως ανέλυσε ο κ. Κουμουτσάκος. Η μεγάλη πρόκληση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής στην εποχή των κρίσεων είναι ότι έχουμε λιγότερα μέσα για να πετύχουμε τους ίδιους στόχους: ειρήνη, εδαφική ακεραιότητα και προάσπιση των συμφερόντων (οικονομικών, διπλωματικών κ.α.). Το κενό αυτό μπορεί  να το καλύψει η ενέργεια, όπως δείχνουν και οι πρόσφατες εξελίξεις στην Ελλάδα, σημείωσε.

Τέλος, ο κ. Κουμουτσάκος ανέφερε ότι αστάθμητο παράγοντα για το κατά πόσο θα μπορέσουμε να αναπτύξουμε πλήρως τις δυνατότητες είναι η Τουρκία. Την ίδια στιγμή που έχουμε καλή συνεργασία για τον TAP μπορεί να προβάλει μεγάλα εμπόδια για τον East Med.

Γκίκας Χαρδούβελης, τ.Υπουργός Οικονομίας, Καθηγητής

Οι οικονομολόγοι χωρίζουν τις χώρες σε αυτές που έχουν αυτάρκεια ενέργειας και σε αυτές που αναγκάζονται να εισάγουν, είπε ξεκινώντας την τοποθέτησή του ο Γκίκας Χαρδούβελης.

Τα σκαμπανεβάσματα των τιμών καταναλωτή στις ΗΠΑ δείχνουν χαρακτηριστικά ότι υπάρχει μεγάλη συσχέτιση με τις τιμές ενέργειας, όπως είπε.

Χρονιά σταθμός για τους οικονομολόγους ήταν το 1974, όταν είχε ιδρυθεί ο ΟΠΕΚ, ανέβηκαν οι τιμές και είχαμε στασιμοπληθωρισμό σε πολλές χώρες. Μέχρι τότε, όπως ανάφερε ο κ. Χαρδούβελης, θεωρούνταν ότι η παραγωγικότητα θα αυξανόταν διαρκώς. Το γεγονός ότι αυτό σταμάτησε να συμβαίνει, προκάλεσε μεγάλο προβληματισμό και αρκετοί κατέληξαν στο ότι δεν είχαν λάβει σωστά υπόψη τους την επίδραση των τιμών του πετρελαίου.

Ακόμα και τα μεγαλύτερα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα τότε κοιτούσαν ουσιαστικά μόνο τη ζήτηση πετρελαίου, παραβλέποντας τη σημασία της προσφοράς, τόνισε ο κ. Χαρδούβελης.

Από την εποχή εκείνη μέχρι σήμερα, βέβαια, έχουν αλλάξει πάρα πολλά, όπως είπε, τόσο από την πλευρά της προσφοράς όσο και της ζήτησης κι έτσι δεν είναι απλό να προβλέψει κανείς πως θα διαμορφωθούν οι τιμές.

Θέλουμε να δούμε τις τιμές ενέργειας να πέφτουν, σημείωσε στη συνέχεια. Η εξάρτηση της χώρας μας είναι μεγάλη στον ενεργειακό τομέα, κάτι που φαίνεται και από τα νούμερα των εισαγωγών στα καύσιμα.

Βέβαια, εκτός του ότι εισάγουμε, εξάγουμε κιόλας, σε ποσοστό 60%. Μάλιστα, το πετρέλαιο αποτελεί κύριο εξαγωγικό προϊόν.

Ο τομέας αυτός έχει μεγάλη προστιθέμενη αξία. Στην Ελλάδα αυτή φτάνει περίπου το 2,5%, ενώ στην Ευρώπη των 20 περίπου το 2%. Είναι λοιπόν μεγάλο το βάρος του χώρου της ενέργειας στην προστιθέμενη αξία που παράγεται στην Ελλάδα.

Ένα δεύτερο ζήτημα στο οποίο αναφέρθηκε ο κ. Χαρδούβελης είναι το κόστος, το οποίο πρέπει να συνυπολογιστεί για να δούμε τι περιθώρια υπάρχουν για επενδύσεις.

Εδώ, όπως είπε, ξεχωρίζει ο ειδικός φόρος κατανάλωσης ειδικά για τα ενεργειακά προϊόντα, που βαραίνει πολύ τις επιχειρήσεις. Μάλιστα, στο φετινό προϋπολογισμό αντιστοιχεί περίπου στο 8,8% των προβλεπόμενων εσόδων.

Πέτρος Δούκας – τ.Υφυπουργός Εξωτερικών και Οικονομίας 

Εκτενή αναφορά στα διεθνή οικονομικά δεδομένα που αφορούν τον ενεργειακό τομέα έκανε στην παρέμβασή του ο Προκόπης Δούκας, αντιπαραβάλλοντας τα στοιχεία από την ανάπτυξη του ΑΕΠ, το διεθνές χρέος κ.α. με τα αντίστοιχα μεγέθη του ενεργειακού τομέα.

Αναφορά έκανε επίσης και στις πολιτικές του προέδρου των ΗΠΑ Ντ. Τραμπ, και ιδιαίτερα στις επιδράσεις της στάσης του ως προς το θέμα της κλιματικής αλλαγής και την εκμετάλλευση των σχιστολιθικών κοιτασμάτων πετρελαίου και αερίου, στα πλαίσια της πολιτικής “America First”.

Επίσης, απαρίθμησε μια σειρά εξελίξεις στον τομέα της εξοικονόμησης ενέργειας και των έξυπνων πόλεων.

Με βάση τις προβλεπόμενες εξελίξεις, εκτίμησε ότι η χώρα μας δε θα αντιμετωπίσει ενεργειακό πρόβλημα, αλλά εστίασε στην ανάγκη να εξασφαλιστούν μακροχρόνια συμβόλαια για τα αποτελέσματα της εκμετάλλευσης των κοιτασμάτων φυσικού αερίου.

Ντίνος Μπενρουμπή – CEO, Protergia

6,5 δισ. ευρώ πληρώνονται από τους οικιακούς και βιομηχανικούς καταναλωτές στο ευρύτερο κομμάτι που λέγεται ηλεκτρική ενέργεια, μέσω των λογαριασμών ρεύματος, σημείωσε στην αρχή της παρέμβασής του ο Ντ. Μπενρουμπή, ο οποίος στη συνέχεια εστίασε στο κόστος που πληρώνει ο πελάτης για να έχει πρόσβαση στην ηλεκτρική ενέργεια.

Όπως σημείωσε ο κ. Μπενρουμπή, το κόστος που πληρώνει ο καταναλωτής για την ηλεκτρική ενέργεια, μόνο κατά το ήμισυ αφορά την παραγωγής της. Ένα άλλο κομμάτι αφορά τη μεταφορά και τη διανομή της και ένα τρίτο αφορά άλλα κόστη που προστίθενται.

Τα περίφημα ΥΚΩ, όπως είπε, των λογαριασμών είναι τα λεφτά που πληρώνει ο καταναλωτής στη στεριανή Ελλάδα ώστε ο κάτοικος του νησιού να πληρώνει το ίδιο κόστος ενέργειας. Δηλαδή, όλη η στεριανή Ελλάδα επιδοτεί τα νησιά. Η λύση είναι η διασύνδεση των νησιών με την ηπειρωτική Ελλάδα. Το κόστος μιας τέτοιας επένδυσης μπορεί να αποσβεσθεί σε 3 χρόνια!

Το τέλος ΑΠΕ (που πολλοί δε θέλουν να το λέμε έτσι, σημείωσε χαρακτηριστικά) είναι παράδειγμα αυτού που λέμε ότι μαζί με τα ξερά καίγονται και τα χλωρά. Η Ελλάδα καθυστέρησε να συνειδητοποιήσει τι γίνεται και γι’ αυτό έχει αναταραχθεί όλη η αγορά.

Η Ελλάδα πρέπει να ακολουθήσει το ευρωπαϊκό γίγνεσθαι (σε σχέση με απανθρακοποίηση, στόχους ΑΠΕ και εξοικονόμησης), την αποθήκευση ενέργειας και την τάση προς το presuming. Αντί να τα κάνει αυτά, όμως, η Ελλάδα ακόμα έχει ένα κρατικό μονοπώλιο με μερίδιο 87% στη λιανική που προσπαθεί να πάρει πίσω το μερίδιο που χάνει, τόνισε ο κ. Μπενρουμπή.

Ως προς τις μελλοντικές εξελίξεις, είπε ότι υπάρχει η απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου για το λιγνίτη, καθώς και οι μνημονιακές υποχρεώσεις, αν και δεν είναι σαφές πως αυτά διαχωρίζονται, πάντως από αυτά αναμένονται εξελίξεις.

Αν δεν υπάρξει ισότιμος ανταγωνισμός στην παραγωγή, δε θα υπάρξει ανταγωνισμός στην κατανάλωση, υπογράμμισε κλείνοντας την εισαγωγική του τοποθέτηση.

Δημήτρης Γόντικας, αντιπρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Kavala Oil, θυγατρικής της Energean

Τη θέση της Energean στην αγορά της περιοχής ανέπτυξε ο κ. Γόντικας, παρουσιάζοντας τις εκμεταλλεύσεις της, τις άδειες που έχει λάβει και τις συμφωνίες που έχει κλείσει.

Όπως είπε ο κ. Γόντικά, η εκτιμώμενη ποσότητα στον Πρίνο είναι 41 εκατ. βαρέλια και στο Κατάκολο 10,5 εκατ. βαρέλια. Πρίνος και Κατάκολο είναι τα μόνα πιστοποιημένα κοιτάσματα στην Ελλάδα, τα μόνα από τα οποία έχουμε παραγωγή, τόνισε ο κ. Γόντικας.

Το επενδυτικό σχέδιο της Energean για τον Πρίνο προβλέπει συνολικά 15 γεωτρήσεις, την προηγούμενη εβδομάδα έγινε η έκτη. Όπως μάλιστα σημείωσε, τα νέα σεισμικά του 2015 επιτρέπουν να έχουμε μια πιο εμπεριστατωμένη άποψη για το κοίτασμα.

Ο κ. Γόντικας υπογράμμισε ότι η πρώτη επίσημη είσοδος μεγάλης εταιρείας στις έρευνες υδρογονανθράκων είναι η συμφωνία της Energean με τη Repsol.

Παρουσιάζοντας στοιχεία σε σχέση με την επένδυση στον Πρίνο, ο κ. Γόντικας ανέφερε ότι από το 2013 αυξήθηκαν κατά 200 θέσεις εργασίας το εργατικό δυναμικό, εξαιτίας των νέων επενδύσεων.

Πέραν αυτού, όμως, μεγάλη είναι και η συμβολή στην τοπική κοινωνία, όπως φαίνεται και από τα οικονομικά στοιχεία. Φέτος, μάλιστα, η Energean θα δώσει για πρώτη φορά  royalties στην περιοχή.

Ο κ. Γόντικας σημείωσε επίσης ότι το 70% της οικονομίας του νομού Καβάλας προέρχεται από τον τουρισμό. Το παράδειγμα του Πρίνου είναι ένα πολύ καλό παράδειγμα συνύπαρξης της ενεργειακής εκμετάλλευσης με την τουριστική ανάπτυξη.

Οι διεθνείς επενδυτές αναζητούν σταθερότητα στο φορολογικό καθεστώς και ανησυχούν για το χρόνο ενδεχόμενων δικαστικών εμπλοκών, σημείωσε ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του ο κ. Γόντικας.