Το νέο σχέδιο Διαχειριστών, Ρυθμιστών και Κομισιόν που φέρνει το κόστος του Κάθετου Διαδρόμου στα 5-6€/MWh – Κρίσιμο διήμερο αποφάσεων – Τι αλλαγές προωθούν

Την άρση των βασικών προβλημάτων που διατηρούν εδώ και μήνες «εκτός κάδρου» της αγοράς τον Κάθετο Διάδρομο φιλοδοξεί να επιτύχει το νέο σχέδιο που έχουν επεξεργαστεί Διαχειριστές, Ρυθμιστικές Αρχές και Κομισιόν με τις τελικές αποφάσεις, καλώς εχόντων των πραγμάτων, να αναμένονται σε σχετικές συνεδριάσεις των ομάδων εργασίας σήμερα και αύριο.

Ειδικότερα, όπως επισημαίνουν πηγές με γνώση του θέματος, οι πολύμηνες συζητήσεις και διαβουλεύσεις μεταξύ των εμπλεκόμενων φέρεται να καταλήγουν σε αίσιο τέλος με την «φαρέτρα» να περιλαμβάνει μακροχρόνια προϊόντα δέσμευσης δυναμικότητα με την διάρκεια τους να εκτείνεται από μηνιαία βάση έως και ετήσια, συντριπτική μείωση τελών διέλευσης σε σημείο που το κόστος να διαμορφώνεται περί τα 5-6 ευρώ ανά Μεγαβατώρα κατά μήκος του Κάθετου Διαδρόμου και πρόσβαση σε όλα τα Virtual Trading Points (VTP) των εμπλεκόμενων χωρών, πράγμα που σημαίνει απρόσκοπτη είσοδο και έξοδο σε όλα τα διαθέσιμα σημεία διασύνδεσης.

Τα παραπάνω συνιστούν, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, τους βασικούς άξονες του σχεδίου που φέρεται να έχουν καταλήξει Διαχειριστές, Ρυθμιστικές Αρχές και Κομισιόν με την μόνη εκκρεμότητα να αφορά στο «κεφάλαιο» Ρουμανία και τις ενστάσεις που διατηρεί ως προς την μείωση των τελών διέλευσης, πράγμα που ωστόσο, όπως επισημαίνεται, αναμένεται να ξεπεραστεί εν τέλει με την γειτονική χώρα να συμμορφώνεται σε μια «κοινή συνισταμένη» με τους υπόλοιπους.

Αναλυτικότερα, το σχέδιο που μένει να αποφασιστεί, όπως προαναφέρθηκε, κατά τις σημερινή και αυριανή συνεδριάση των ομάδων εργασίας, προβλέπει την πραγματοποίηση μιας μεγάλης δημοπρασίας τον Ιούλιο, όπου και θα διατεθούν για πρώτη φορά τα νέα προϊόντα με έναρξη ισχύος από τον Οκτώβριο και έπειτα.

Οι λεπτομέρειες του σχεδίου

Τα νέα προϊόντα θα αφορούν σε μηνιαία, τριμηνιαία και ετήσια δέσμευση δυναμικότητας, προσφέροντας έτσι σημαντικά μεγαλύτερο βαθμό ευελιξίας στους υποψήφιους χρήστες πράγμα που απουσίαζε μέχρι στιγμής από το όλο εγχείρημα, οδηγώντας σε περιορισμένη έως και μηδενική εκδήλωση ενδιαφέροντος, όπως αποτυπώθηκε άλλωστε επανειλημμένα στις σχετικές δημοπρασίες των ειδικών προϊόντων «Routes» 1,2 και 3.

Σύμφωνα με την σχεδιαζόμενη «φόρμουλα» οι δημοπρασίες θα λαμβάνουν χώρα σε μηνιαία βάση με την προς διάθεση δυναμικότητα να καθορίζεται από την περίσσεια δυναμικότητας που έμεινε «ελεύθερη» κατά τις ετήσιες δημοπρασίες.

Αξίζει να σημειωθεί, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, ότι στο μεσοδιάστημα μέχρι την «μεγάλη» δημοπρασία του Ιουλίου, κατά πάσα πιθανότητα θα συνεχίσουν οι επιμέρους δημοπρασίες των ειδικών προϊόντων «Routes» με τους Διαχειριστές να μην βρίσκουν σπουδαίο λόγο να τις αποσύρουν μιας και δεν πρακτικά δεν κοστίζει κάτι η διεξαγωγή τους με το χειρότερο σενάριο να θέλει να συμπληρώνεται περαιτέρω το «αρνητικό σερί» των αποτυχημένων δημοπρασιών.

Τα ειδικά προϊόντα θα αποσυρθούν με το λανσάρισμα των νέων προϊόντων όπου και θα αλλάξει, όπως προαναφέρθηκε, εν συνόλω η «φόρμουλα» των δημοπρασιών με αυτές να μην αποτελούν πλέον μια έκτακτη «προσθήκη» στο τέλος του μήνα επί της δυναμικότητας που έχει περισσέψει στα εθνικά συστήματα μεταφοράς φυσικού αερίου αλλά οργανικό στοιχείο και μέρος του συνολικότερου προγραμματισμού δημοπρασιών.

Υπενθυμίζεται ότι οι δημοπρασίες των ειδικών προϊόντων «Routes» πραγματοποιούνται κάθε 4^η Δευτέρα του μήνα με μηνιαίο ορίζοντα παράδοσης και με την προς δημοπράτηση δυναμικότητα να προκύπτει από την διαθεσιμότητα των συστημάτων μεταφοράς, έχοντας πρώτα καλύψει όλες τις υπόλοιπες ανάγκες διαμετακόμισης του καυσίμου. Το εν λόγω σχήμα κρίνεται ιδιαίτερα «σφιχτό» και «άκαμπτο», αδυνατώντας να προσαρμοστεί αποτελεσματικά στην λειτουργία της αγοράς φυσικού αερίου που παραδοσιακά «προτιμά» να λειτουργεί με όρους ευελιξίας τόσο ως προς τους χρόνους παράδοσης όσο και ως προς την δεσμευμένη δυναμικότητα.

Σε αυτή την κατεύθυνση, οι υπό εξέταση βελτιώσεις, όπως επισημαίνεται, δύναται να «κλείσουν το όλο θέμα», καθιστώντας τον Κάθετο Διάδρομο επί του πρακτέου, «έναν ανταγωνιστικό διάδρομο μακροχρόνια» σε απευθείας σύγκριση με άλλες ανάλογες οδεύσεις που ξεκινούν από την Πολωνία ή την Γερμανία για να καταλήξουν στην Ουκρανία.

Έπεται και πιο μόνιμη λύση

Σε κάθε περίπτωση, το εν λόγω σχέδιο συνιστά μια μεταβατική κατάσταση με τους Διαχειριστές, Ρυθμιστικές Αρχές και Κομισιόν, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, να συνεχίζουν την «άσκηση» προκειμένου να καταλήξουν σε κάτι πιο μόνιμο που θα εμπεδώσει τον Κάθετο Διάδρομο ως μέρος του ευρωπαϊκού χάρτη φυσικού αερίου.

Βέβαια, όπως διευκρινίζουν οι ίδιες πηγές, τυχόν πρόσθετα σχέδια και παρεμβάσεις θα προκύψουν στη βάση ενός δεδηλωμένου ενδιαφέροντος από πλευράς αγοράς να αξιοποιήσει τον Κάθετο Διάδρομο, όταν μάλιστα, οι προαναφερόμενες αλλαγές επαρκούν για να υπάρξει ένα δυναμικό «restart» της όλης υπόθεσης.

Με άλλα λόγια, οι συζητήσεις και διαβουλεύσεις συνεχίζονται με προσανατολισμό ένα πιο μόνιμο σχέδιο, το οποίο, ωστόσο, θα έρθει στην ζωή εφόσον επιβεβαιωθεί και το ανάλογο ενδιαφέρον σε συνέχεια και της εφαρμογής του νέου καθεστώτος με τα μακροχρόνια προϊόντα και το σημαντικά μειωμένο κόστος.

Να συμπληρώσουμε τέλος, ότι το σχέδιο χαίρει αποδοχής από την Ουκρανία, δηλαδή τον βασικό «πελάτη» του Κάθετου Διαδρόμου, πράγμα που προμηνύει θετικές εξελίξεις ως προς το αποτέλεσμα των σχεδιαζόμενων αλλαγών. Επιπρόσθετα, η ελεύθερη είσοδος και έξοδος σε όλα τα σημεία διασύνδεσης κατά μήκος του Κάθετου Διαδρόμου διαμορφώνει ευνοϊκούς όρους για την γεωγραφική διεύρυνση του εγχειρήματος, όντας μια από τις βασικές προθέσεις των εμπλεκόμενων η εν λόγω όδευση να δύναται να εξυπηρετήσει κι άλλες χώρες ευρύτερα στην περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης πέρα από την Ουκρανία.