Νέες δυσκολίες για τον Κάθετο Διάδρομο φέρνει η σύρραξη στη Μέση Ανατολή – Εποχή ευκαιριακών «profit» βλέπουν οι traders και όχι μακροχρόνιων συμβολαίων – Η εναλλακτική του TurkStream

Σε νέο πλαίσιο συζήτησης μπαίνει το σχέδιο του «Κάθετου Διαδρόμου» τόσο σε συνέχεια των εξελίξεων που λαμβάνουν χώρα στη Μέση Ανατολή όσο και σε συνέχεια των δυσκολίων που βιώνει στην υλοποίησή του, τη στιγμή που έρχονται στο προσκήνιο εναλλακτικές λύσεις που μπορούν να  εξυπηρετήσουν τον ίδιο σκοπό, δηλαδή την προώθηση του αμερικανικού υγροποιημένου αερίου προς την περιοχή της Ανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης.

Ειδικότερα, όπως επισημαίνουν πηγές με γνώση του θέματος, η πρόσφατη συνάντηση στην Ουάσιγκτον κατόρθωσε μεν να φέρει στην ίδια «σελίδα» όλους τους εμπλεκόμενους εκατέρωθεν του Ατλαντικού, επιβεβαίωσε όμως τις δυσκολίες και τα εμπόδια που συναντά  ο «Κάθετος Διάδρομος», με ορατό πλέον «τοις πάσι» το μέγεθος της απόστασης που πρέπει να διανυθεί για να φτάσουμε σε μια βιώσιμη λύση υπό τον τίτλο του «Vertical Corridor».

Τα παραπάνω αποτύπωσε, τόσο το γεγονός ότι υπογράφηκαν MoU (Μνημόνια Κατανόησης) και όχι δεσμευτικές μακροχρόνιες συμφωνίες για την προμήθεια φυσικού αερίου, όσο και τα αποτελέσματα της πρόσφατης τεχνικής σύσκεψης εργασίας υπό την αιγίδα της Κομισιόν που απλώς κατέληξε για ακόμη μια φορά στο να καταγράψει τα εμπόδια και τις δυσκολίες και να ανανεώσει το ραντεβού για μεταγενέστερο χρόνο χωρίς προς ώρας την προοπτική μιας άμεσης λύσης στον ορίζοντα.

Το εν λόγω σκηνικό διαμορφώνεται πλέον και υπό την δυναμική των εξελίξεων με την πολεμική σύρραξη στη Μέση Ανατολή και τα νέα δεδομένα στην αγορά του υγροποιημένου φυσικού αερίου, όπου η spot αγορά τείνει να καλύψει και να «υπερκεράσει» τα πλεονεκτήματα των μακροχρόνιων συμβολαίων με τα φορτία LNG να καταλήγουν σε όποιον πληρώσει περισσότερο κατά τα πρότυπα των όσων έλαβαν χώρα κατά την διάρκεια της πρόσφατης ενεργειακής κρίσης μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και τον περιορισμό στην τροφοδοσία της Ευρώπης με ρωσικό αέριο.

Το «ευκαιριακό» όφελος και οι εναλλακτικές

Με άλλα λόγια, όπως σχολιάζουν παράγοντες της αγοράς με γνώση του θέματος, η άνοδος των τιμών LNG, (με ορατό το ενδεχόμενο να αυξηθούν περαιτέρω το αμέσως επόμενο διάστημα, με το Κατάρ των 77 εκατ. τόνων παραγωγής LNG ετησίως «εκτός αγοράς»), αυξάνει την σημασία της spot αγοράς, «χαρίζοντας» πολλαπλάσια οφέλη σε όσους έχουν διαθέσιμη δυναμικότητα να διανείμουν στην αγορά, όταν η τελευταία αναζητά τρόπους να υποκαταστήσει την απώλεια του καταριανού αερίου. Πολύ περισσότερο όταν οι Ασιατικές χώρες εμφανίζονται διατεθειμένες να ακριβοπληρώσουν για να εξασφαλίσουν τις ποσότητες που χρειάζονται.

Η παραπάνω κατάσταση έρχεται να συμπληρώσει την μεγαλύτερη εικόνα που θέλει, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, τις ΗΠΑ να εξετάζουν και έτερες οδεύσεις για την προώθηση του υγροποιημένου φυσικού αερίου, αντικρίζοντας εν συνόλω τον χάρτη της περιοχής με τον τελευταίο να περιλαμβάνει μεταξύ άλλων και την Τουρκία.

Συγκεκριμένα, όπως υπογραμμίζουν πηγές με γνώση των συζητήσεων και του κλίματος που έλαβε χώρα στην Ουάσιγκτον, μια τέτοια επιλογή εν δυνάμει μπορεί να αποτελέσει και ο αγωγός TurkStream (ενδεχόμενα) σε αντιπαραβολή με τον Κάθετο Διάδρομο που φαίνεται προς ώρας να δυσκολεύεται να αποδεσμευτεί από τα εμπόδια που τον συνοδεύουν.

«Οι Αμερικανοί δουλεύουν μια λύση που δεν είναι απαραίτητο ότι περιλαμβάνει μόνο τον Κάθετο Διάδρομο» ανέφερε χαρακτηριστικά στέλεχος της αγοράς που βρέθηκε στην Ουάσιγκτον για να συμπληρώσει ότι η εν λόγω όδευση παρουσιάζει κάποια πλεονεκτήματα έναντι του Vertical Corridor.

Τα πλεονεκτήματα του TurkStream

Αρχικά ο αγωγός TurkStream βρίσκεται ήδη σε λειτουργία, συνιστά ένα ενιαίο έργο σε αντίθεση με τον Κάθετο Διάδρομο που συνιστά πρακτικά συνένωση πέντε διακριτών εθνικών συστημάτων μεταφοράς φυσικού αερίου, διαθέτει μεγάλη και επαρκή χωρητικότητα, ανταγωνιστική ταρίφα και δεν «επιβαρύνεται» με την ανάγκη να πρέπει να συμφωνήσουν πέντε διαχειριστές για να λειτουργήσει όπως συμβαίνει στην περίπτωση του Κάθετου Διαδρόμου με το Ρουμάνο και άλλους διαχειριστές να εμφανίζονται από επιφυλακτικοί έως και αρνητικοί σε πρόσθετες πρωτοβουλίες που θα καταστήσουν το όλο εγχείρημα πιο ανταγωνιστικό.

Επιπρόσθετα, ο TurkStream δεν έχει τα ρυθμιστικά κωλύματα που γνωρίζει ο Κάθετος Διάδρομος στη βάση «ασυμφωνίας» με το κοινοτικό πλαίσιο, γεγονός που αποθαρρύνει περαιτέρω τους χρήστες να δεσμευτούν. Αξίζει να σημειωθεί, όπως επισημαίνουν πηγές, ότι η Τουρκία «καλοβλέπει» ένα τέτοιο σενάριο με την στάση της ακόμη να εμφανίζεται «μετρημένη» ως προς την προώθηση του σχεδίου, καθώς περιμένει ακόμη να δει σε ποιο βαθμό θα εφαρμοστεί η οριστική διακοπή του ρωσικού αερίου προς την ευρωπαϊκή αγορά.

Το διπλό παιχνίδι της Τουρκίας

Ως γνωστόν, η Τουρκία (δείτε εδώ, εδώ και εδώ) διατηρεί σχέσεις με την Ρωσία και προμηθεύεται ρωσικό φυσικό αέριο, επιχειρώντας ταυτόχρονα, να παραμένει «ενεργή» στο ευρωατλαντικό σχέδιο υποκατάστασης του ρωσικού αερίου με αμερικανικό LNG, πράγμα που αποτυπώνεται τόσο από την σύναψη σχετικών συμφωνιών προμήθειας αμερικανικού LNG όσο και από την ανάπτυξη των απαραίτητων υποδομών με την γειτονική χώρα να διαθέτει ήδη πέντε πλωτά και χερσαία τερματικά με τέσσερις φορές μεγαλύτερη ικανότητα επαναεριοποίησης LNG εν συγκρίσει με τα δύο ελληνικά (Ρεβυθούσα και Αλεξανδρούπολη), ενώ σχεδιάζει ακόμη δύο.

Σε κάθε περίπτωση, η Τουρκία, όπως επισημαίνουν οι ίδιες πηγές, ήδη αντικρίζει και εργάζεται επί κάθε πιθανού σεναρίου, αναγνωρίζοντας την κρισιμότητα να αποτελέσει διαμετακομιστικό κόμβο για την Ευρώπη τόσο σε αντιπαράθεση με την Ελλάδα όσο και προς αναβάθμιση της θέσης της στην ευρύτερη περιοχή αλλά και στις σχέσεις της με την Ευρώπη.

2^η επιλογή ο Κάθετος Διάδρομος

Σε μια τέτοια περίπτωση, η Τουρκία πιθανά διαλέγει να διακόψει την προμήθεια ρωσικού αερίου, συνδέει το εθνικό της δίκτυο με τον TurkStream και προωθεί «Turkish blend» αέριο προς την ευρωπαϊκή αγορά που στο μεγαλύτερο μέρος του θα είναι αμερικανικό LNG.

Ο δε TurkStream, χωρίς να υποτιμάται η ανάγκη των όποιων χειρισμών, προσφέρεται για ένα τέτοιο σενάριο με την δυναμικότητά του αγωγού να «ταυτίζεται» περίπου με τις ποσότητες που θα πρέπει να υποκατασταθούν στην περιοχή, ήτοι περί τα 18 με 20 bcm, συνυπολογίζοντας τις ανάγκες της περιοχής και την Ουκρανία και με την επισήμανση ότι υπάρχουν κι άλλες οδεύσεις.

Σε ένα τέτοιο σενάριο, η επιλογή του Κάθετου Διαδρόμου ακολουθεί στην περίπτωση που απαιτηθεί η προώθηση πρόσθετων ποσοτήτων προς την περιοχή με τον αστερίσκο, μεταξύ άλλων, ότι θα πρόκειται για μια ανταγωνιστική όδευση.