Μπιρμπίλη: "Θα ακούσουμε την αγορά για να διαμορφώσουμε την τελική μας πρόταση για τα swaps"

Νέα πρόταση θα υποβάλλει η χώρα μας στην Κομισιόν, όταν ολοκληρωθεί το market test που βρίσκεται σε εξέλιξη, με την οποία θα περιγράφει τις ενέργειες που θα κάνει προκειμένου να «σπάσει» η αποκλειστική χρήση του λιγνίτη από τη ΔΕΗ και να αποκτήσουν και άλλοι «παίχτες» πρόσβαση στη λιγνιτική παραγωγή.

Η πρόταση προς την Κομισιόν θα είναι η τελική, και, ως γνωστόν, θα πρέπει να έχει ισοδύναμο αποτέλεσμα με την πώληση του 40% των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ και θα πρέπει να έχει εξασφαλίσει το ενδιαφέρον εταιρειών που θα κληθούν να συμμετάσχουν στις σχετικές διαδικασίες.

Για τη διαμόρφωση της πρότασης αυτής, σύμφωνα με την κατεύθυνση που έχει δώσει η υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας κ. Τίνα Μπιρμπίλη, θα ληφθούν υπόψη όσα, συμβατά με τη φιλοσοφία του μοντέλου, θα εισφέρουν ως θέσεις, αιτήματα, όρους, προϋποθέσεις κ.λπ., οι ενεργειακοί «παίχτες» που μετέχουν με τον ένα ή άλλον τρόπο στο market test που πραγματοποιείται μέσω της ιστοσελίδας της Επιτροπής και στην αντίστοιχη διαδικασία που «τρέχει» στο εσωτερικό της χώρας η PriceWaterHouseCooper (PWC) για λογαριασμό της κυβέρνησης και της ΔΕΗ.

Πρακτικά, θα μπορούσε κανείς να πει ότι το πραγματοποιούμενο market test, παρότι γίνεται πάνω σε ένα κείμενο που προέκυψε ως αποτέλεσμα μακράς συνεννόησης με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δεν είναι παρά μέρος της διαδικασίας μέσω της οποίας η ελληνική κυβέρνηση θα επιχειρήσει, στη συνέχεια, να διαμορφώσει μια πειστική, υλοποιήσιμη πρόταση, η οποία θα είναι ταυτόχρονα σύμφωνη με το στρατηγικό της σχεδιασμό και με τις υποχρεώσεις της προς την κοινότητα, αλλά και ελκυστική για την ενεργειακή «πιάτσα».

Στις 11 Φεβρουαρίου λήγει η προθεσμία για την υποβολή παρατηρήσεων, τόσο στο market test της Κομισιόν όσο και στην παράλληλη διαδικασία της PWC. Στη συνέχεια εκτιμάται ότι το ΥΠΕΚΑ δεν θα έχει στη διάθεσή του παρά λίγες ημέρες ή εβδομάδες για να υποβάλει την τελική του πρόταση.

Ενστάσεις και προτάσεις

Τι θα περιλαμβάνει η πρόταση αυτή; Τα δεδομένα που έχουν προκύψει σχετικά με τη στάση των ενδιαφερόμενων ενεργειακών «παιχτών», όπως άλλωστε τα έχει καταγράψει το energypress σε συνεχή δημοσιεύματα, καθορίζουν εν πολλοίς και τα βασικά χαρακτηριστικά της τελικής πρότασης.

Ειδικότερα, το συγκεκριμένο μοντέλο «swaps», όπως έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της Κομισόν δεν φαίνεται να συγκινεί τους ξένους ομίλους που έχουν ενδιαφερθεί για το θέμα. Η Ιταλική EDISON, η Γαλλική GDF Suez, η τσεχική Cez, αλλά και η Κυπριακή ΑΗΚ, άλλη δημοσίως και άλλη «αθόρυβα», έχουν διατυπώσει σοβαρές ενστάσεις για το συγκεκριμένο μοντέλο, κάποιες δε από αυτές θα τις υποβάλλουν και επίσημα στο πλαίσιο του market test.

Όπως λέγεται χαρακτηριστικά από την πλευρά των διεθνών ομίλων, «ενδιαφέρον θα υπήρχε μόνο αν επρόκειτο για ανταλλαγές ενέργειας από συγκεκριμένες μονάδες ώστε να μπορούμε να τις αξιολογήσουμε και να διαχειριστούμε κατά βούληση την λιγνιτική ενέργεια που θα αποκτήσουμε και όχι από ένα portfolio ενέργειας, που θυμίζει χρηματιστηριακό προϊόν και που αφορά περισσότερο σε εμπόρους, όχι σε παραγωγούς». Αυτό, όπως λένε θα μπορούσε να αποτελεί μια συμπληρωματική λύση στα swaps, αλλά επ΄ ουδενί το «κυρίως πιάτο», που απαιτείται να έχει χαρακτηριστικά ισοδύναμης λύσης. Παρατηρήσεις έχουν διατυπωθεί και για τη χρονική διάρκεια των συμβάσεων ανταλλαγής.

Από την άλλη, ενστάσεις, τόσο σε ότι αφορά το «μοντέλο», όσο βεβαίως και τη δική τους δυνατότητα συμμετοχής έχουν διατυπώσει και οι ιδιώτες ανεξάρτητοι παραγωγοί (ΕΛΠΕ, Μυτιληναίος, ΤΕΡΝΑ, ΕΛΑΚΤΩΡ κ.λπ.), οι οποίοι έχουν επενδύσει αναγκαστικά στο φυσικό αέριο γιατί τους απαγορεύτηκε να χρησιμοποιήσουν άλλο καύσιμο, και δεν επιθυμούν φυσικά, όταν ανοίγει το «καλάθι», να έρθουν ξένοι να πάρουν το «φιλέτο». Οι ιδιώτες παραγωγοί έχουν ζητήσει να μην υπάρχει η προϋπόθεση της «φυσικής παρουσίας» μιας εταιρείας σε ξένη αγορά για να δικαιούται να συμμετάσχει στη διαδικασία των swaps, αλλά να αρκεί η εξασφάλιση ενέργειας εκ μέρους της σε ξένες αγορές ώστε να γίνει εν συνεχεία η «ανταλλαγή» με τη ΔΕΗ.

Ενδιαφέρον, και πάλι όμως με διατύπωση επί μέρους επιφυλάξεων και ενστάσεων, υπάρχει και από την πλευρά επιχειρήσεων οι οποίες δραστηριοποιούνται στη λιανική πώληση ρεύματος στην ελληνική αγορά ή στο trading μέσω των διασυνδέσεων της χώρας. Λέγεται πως επαφές έχουν γίνει μεταξύ άλλων και με τη σλοβενική Gen- I, την ελβετική Atel και την αυστριακή Verbund.

Προσαρμογή

Η κυβέρνηση, σύμφωνα με ασφαλείς πληροφορίες, είναι αποφασισμένη να υιοθετήσει τελικά εκείνο το μοντέλο που, στη βάση των swaps, θα είναι αποδεκτό και θα εξασφαλίσει τη συμμετοχή των ενδιαφερόμενων παιχτών. «Πιστεύουμε στη διαδικασία των swaps, αλλά δεν θα σταθούμε σε πράγματα που έχουν μικρή σημασία σε σύγκριση πάντα με το τι διακυβεύεται. Θα προσαρμόσουμε την πρότασή μας με βάση όσα προκύψουν από το market test ώστε το τελικό μοντέλο να είναι λειτουργικό» δηλώνουν, μιλώντας στο energypress, κύκλοι του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Εκτιμάται για παράδειγμα, ότι στην τελική πρόταση του ΥΠΕΚΑ θα προτείνεται η ανταλλαγή ενέργειας από συγκεκριμένες μονάδες, όπως ήταν η αρχική ιδέα περί των swaps, ικανοποιώντας το αίτημα της αγοράς, ενώ θα υπάρχει ευελιξία και στο θέμα της χρονικής διάρκειας των συμβάσεων.

Επιπλέον η τελική πρόταση του ΥΠΕΚΑ θα «χωράει» όλες τις πλευρές, καθώς θα δίνει παραπάνω από μία δυνατότητες. Δηλαδή κάποια από τα 900 MW λιγνιτικής παραγωγής που θα πρέπει να διατεθούν σε τρίτους θα συνδέονται με συγκεκριμένες μονάδες και θα ανταλλαγούν με ξένους παίχτες - παραγωγούς, κάποια άλλα, πιθανόν μάλιστα σε «πακέτα» των 100 MW, θα διατεθούν σε εγχώριους παραγωγούς και σε traders μέσω ad hoc δημοπρασιών. Σε όλες τις μορφές παραχώρησης ενέργειας πάντως, θα πρέπει να υπάρχει ανταλλαγή με ενέργεια σε ξένες αγορές, έστω και αν οι εμπλεκόμενες εταιρείες λειτουργήσουν απλά ως διαμεσολαβητές. Δηλαδή να αγοράσουν ενέργεια σε ξένες χρηματιστηριακές αγορές και να την «δώσουν» με discount στη ΔΕΗ.

Δεν θέλουν τις ακραίες λύσεις

Στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας δηλώνουν αισιόδοξοι ότι, σε αυτή την – ευέλικτη – βάση, θα εκδηλωθεί ενδιαφέρον από έλληνες και ξένους ενεργειακούς ομίλους και η λύση θα προχωρήσει. Τι θα γίνει όμως εάν η αισιόδοξη αυτή εκτίμηση δεν ευοδωθεί; Τότε θα επανέλθει σε ισχύ η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του 2009, σύμφωνα με την οποία η χώρα μας θα πρέπει να ανοίξει μέσω διαγωνισμών παραχώρησης τα λιγνιτικά κοιτάσματα σε Δράμα, Ελασσόνα και Βεγόρα. Πέραν του ότι είναι πολύ δύσκολο να περάσει κάτι τέτοιο από τις τοπικές κοινότητες, επιπλέον, δεν το επιθυμεί η κυβέρνηση καθώς είναι σε αντίθεση με το στρατηγικό σχεδιασμό της όσον αφορά το ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας. Στην πραγματικότητα ωστόσο δεν το θέλει πλέον ούτε η κοινότητα, καθώς αντιστρατεύεται τη βασική επιλογή που είναι ο περιορισμός των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Μπορεί να επανέλθει η πίεση για πώληση του 40% των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ; Θεωρητικά μπορεί, αλλά στην πραγματικότητα, τόσο η κυβέρνηση όσο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή γνωρίζουν ότι υπό τις σημερινές συνθήκες, εάν υπάρξει έλλειψη ενδιαφέροντος για ανταλλαγές λιγνιτικής ενέργειας αυτό θα ισχύσει πολλώ δε μάλλον για αγορά των λιγνιτικών μονάδων της ΔΕΗ. Εκτιμάται δηλαδή ότι η λύση αυτή, λίγο πριν το 2013 και τις αλλαγές στη χρέωση των ρύπων, είναι «μη λύση» καθώς δεν θα βρεθούν αγοραστές.

Σύμφωνα με κάποιες εκτιμήσεις, το γεγονός ότι οι δύο πιο ακραίες λύσεις (το άνοιγμα νέων λιγνιτικών πεδίων και η πώληση μονάδων της ΔΕΗ) έχουν περιορισμένες πιθανότητες υλοποίησης, κάνει την κοινότητα κάπως πιο «διαλλακτική» κατά τις διαπραγματεύσεις με την ελληνική πλευρά. Φαίνεται δηλαδή ότι η Τίνα Μπιρμπίλη έχει πείσει τους κοινοτικούς πως η λύση που επιδιώκεται (με τις προσαρμογές και τις βελτιώσεις που θα γίνουν στην τελική φάση) είναι η μόνη που μπορεί πράγματι να περπατήσει.