Μοιραίοι και άβουλοι...

«Επικήδειος για ένα κοινό νόμισμα» είναι ο τίτλος του Spiegel, με μόνη ίσως κραυγαλέα ανακρίβεια την ελληνική σημαία που καλύπτει το φέρετρο της Ευρωζώνης στο εξώφυλλο, καθώς επαξίως θα μπορούσε να είναι στη θέση της η γερμανική.

Την ίδια στιγμή, σε χθεσινή του συνέντευξη, ο υπουργός Οικονομικών του Βελγίου Ρέιντερς προειδοποιεί ότι μετά την Ελλάδα, την Ιρλανδία και την Πορτογαλία έρχεται η σειρά της Ισπανίας και της Ιταλίας, αλλά και του Βελγίου και της Γαλλίας. Και για όσους παραμένουν ακόμη δύσπιστοι χθες το spread του δεκαετούς ιταλικού ομολόγου ξεπέρασε τις 190 μονάδες, για να επιβεβαιωθεί πρόσφατο δημοσίευμα στην «Η» του Σαββάτου που υποδείκνυε την Ιτάλια ως τον επόμενο αδύνατο κρίκο που θα πιεσθεί από τις αγορές.

Η συνολική αποσταθεροποίηση της Ευρωζώνης δεν είναι πλέον ακαδημαϊκό σενάριο ή υπόθεση εργασίας, αλλά αυριανή πραγματικότητα, αν τα κράτη-μέλη δεν αντιδράσουν θωρακίζοντας αποτελεσματικά το κοινό νόμισμα.

Όπως πολύ σωστά επισημαίνει το Spiegel, ενδεχόμενη διάλυση της Ευρωζώνης θα είναι συνώνυμη με το τέλος της Ε.Ε. και του εγχειρήματος της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Με τα παραπάνω δεδομένα, προκαλεί το λιγότερο αμηχανία το ότι η πολιτική ηγεσία της Ευρωζώνης και βέβαια κατά κύριο λόγο η Μέρκελ και ο Σαρκοζί προβάλλουν ως μοιραίοι και άβουλοι μπροστά στις εξελίξεις:

Από όλα τα εναλλακτικά σενάρια και στρατηγικές, τη δημιουργία μιας μικρής Ευρωζώνης, τη διάλυσή της ή τη μετατροπή της σε «Αναδιανεμητική Ένωση» με οικονομική διακυβέρνηση και πολιτική ένωση, η τρίτη είναι αυτονόητα η πιο συμφέρουσα για τη Γερμανία, την Ευρώπη, τις ΗΠΑ και τη Δύση συνολικά. Άτακτη αποσάθρωση της Ευρωζώνης θα ήταν καταστροφή κυρίως για το Βερολίνο και την Ουάσιγκτον, καθώς θα πυροδοτούσε μία παγκόσμια αποσταθεροποίηση, στην οποία οι απώλειες θα ήταν πιο μικρές για χώρες όπως η Κίνα και η Ρωσία.

Ο πυρήνας του προβλήματος είναι η κυβέρνηση Μέρκελ, που όπως πολύ εύστοχα υπογραμμίζεται σε χθεσινή πρωτοσέλιδη ανάλυση στην International Herald Tribune δεν μπορεί ούτε να επιβάλλει τις γερμανικές θέσεις στους Ευρωπαίους εταίρους της, ούτε να πείσει την κοινή γνώμη της χώρας για την ανάληψη του κόστους προάσπισης του κοινού νομίσματος.

Η τελευταία παράμετρος, ο απορριπτισμός μιας πλειοψηφικής μερίδας της κοινής γνώμης στη Γερμανία, είναι ένα πρωτοφανές στα ιστορικά χρονικά της χώρας και της Ευρώπης παράδοξο: Ο μεγάλος ωφελημένος από το ευρώ αισθάνεται θύμα της απαλλοτρίωσης της εθνικής κυριαρχίας, αντιμετωπίζει τη Συνθήκη του Μάαστριχτ σαν φαλκίδευση της πλήρους χειραφέτησης από την ήττα του 1945, όπως αυτή υλοποιήθηκε με την ενσωμάτωση της Ανατολικής Γερμανίας στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της 1ης Οκτωβρίου 1090.

Το 1939, η Ακροδεξιά στη Γαλλία είχε αποσυνδέσει τις διεκδικήσεις του Βερολίνου στην Πολωνία από την ισορροπία δυνάμεων στην Ευρώπη και αρνιόταν να πεθάνει για το Νταντσίχ, όπως διακήρυττε ο τίτλος άρθρου που αναφερόταν στις διεκδικήσεις του Χίτλερ για το σημερινό Γκντανσκ.

Θα αλλάξουμε τους κανόνες του παιχνιδιού της Ευρωζώνης για τη μικρή και ανεύθυνη Ελλάδα αναρωτιόταν η πολιτική ελίτ της Γερμανίας πριν από ενάμιση χρόνο, για να κατανοήσει στη συνέχεια σιγά σιγά ότι βρίσκεται μπροστά σε μία συνολική κρίση της Ευρωζώνης χωρίς να μπορεί ταυτόχρονα, μέχρι στιγμής, να αναλάβει το κόστος μιας αποφασιστικής στροφής.

Ιστορικό παράδοξο

Ο απορριπτισμός μιας πλειοψηφικής μερίδας της κοινής γνώμης στη Γερμανία είναι ένα πρωτοφανές στα ιστορικά χρονικά της χώρας και της Ευρώπης παράδοξο: Ο μεγάλος ωφελημένος από το ευρώ αισθάνεται θύμα της απαλλοτρίωσης της εθνικής κυριαρχίας, αντιμετωπίζει τη Συνθήκη του Μάαστριχτ σαν φαλκίδευση της πλήρους χειραφέτησης από την ήττα του 1945, όπως αυτή υλοποιήθηκε με την ενσωμάτωση της Ανατολικής Γερμανίας στην Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της 1ης Οκτωβρίου 1990.

(Ημερησία, 21/6/2011)