Μια θάλασσα από πετρέλαιο και αέριο μαζί με την Κριμαία

Όταν η Ρωσία κατέλαβε τον Μάρτιο την Κριμαία, δεν απέκτησε μόνο γη αλλά και μια θαλάσσια ζώνη με τριπλάσια έκταση από τη χερσόνησο που έχει υποθαλάσσιους πόρους οι οποίοι μπορεί να αξίζουν τρισεκατομμύρια δολάρια.

Η Ρωσία παρουσίασε την προσάρτηση ως νόμιμη επανάκτηση εδαφών της, χωρίς να τραβήξει την προσοχή στον πυρετό πετρελαίου και φυσικού αερίου που ανεβαίνει το τελευταίο διάστημα στη Μαύρη θάλασσα. Η κίνηση όμως επεξέτεινε τα θαλάσσια σύνορα της Ρωσίας δίνοντας αθόρυβα στη χώρα την κυριαρχία σε τεράστια αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Η Ρωσία το πέτυχε αυτό με βάση διεθνή συνθήκη που προβλέπει ότι μια χώρα μπορεί να έχει επικυριαρχία σε περιοχές έως 370 χιλιόμετρα από τις ακτές της. Η Ρωσία είχε προσπαθήσει χωρίς επιτυχία να αποκτήσει πρόσβαση σε αυτά τα ενεργειακά αποθέματα πριν από δύο χρόνια, επιχειρώντας να συνάψει συμφωνία με την Ουκρανία.

Εκπρόσωπος του προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν από τη Μόσχα ανέφερε ότι δεν υπάρχει σύνδεση μεταξύ της προσάρτησης και των ενεργειακών αποθεμάτων, προσθέτοντας ότι τη Ρωσία δεν την ενδιαφέρει το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.

Πριν από δυο χρόνια όμως η προοπτική μεγάλων ενεργειακών οφελών από τη Μαύρη θάλασσα αυξήθηκε σημαντικά όταν γιγαντιαίο πλοίο που έκανε γεωτρήσεις ανοιχτά των ακτών της Ρουμανίας ανακάλυψε τεράστιο κοίτασμα φυσικού αερίου σε βάθος περίπου 800 μέτρα. Η Ρωσία κινήθηκε γρήγορα. Τον Απρίλιο του 2012 ο Πούτιν επέβλεψε την υπογραφή συμφωνίας με την ιταλική εταιρεία ενέργειας Eni για έρευνες στην οικονομική ζώνη της Ρωσίας στη Βορειοανατολική Μαύρη θάλασσα.

Τον Αύγουστο του 2012 η Ουκρανία ανακοίνωσε συμφωνία με εταιρείες με επικεφαλής την Exxon για να εξορύξουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο από τα βάθη των χωρικών υδάτων της στη Μαύρη θάλασσα. Η Exxon είχε υποβάλει καλύτερη προσφορά από τη ρωσική Lukoil. Όταν η Ρωσία κατέλαβε την Κριμαία, παρουσίασε συνθήκη προσάρτησης. Στο άρθρο 4, παράγραφος 3 αναφέρεται απλώς ότι ο διεθνής νόμος ορίζει τη χάραξη των συνόρων μεταξύ της Μαύρης θάλασσας και της συνδεόμενης Αζοφικής θάλασσας. Πολλές χώρες εναντιώθηκαν στην κατάληψη της Κριμαίας από τη Ρωσία. Όμως ρουμανική εφημερίδα επικαλέστηκε αναλυτές που εκτιμούσαν ότι άλλες χώρες που έχουν σύνορα στη Μαύρη θάλασσα η Γεωργία, η Τουρκία, η Βουλγαρία και η Ρουμανία θα αναγνωρίσουν την προσάρτηση «για να αποφύγουν ανοικτή σύγκρουση».

Εταιρείες υποστηρίζουν ότι οι παλιές τους συμφωνίες με την Ουκρανία τώρα είναι στον πάγο. Οι ΗΠΑ, ταυτόχρονα, προσπαθούν να μπλοκάρουν τις κινήσεις της Ρωσίας και στέλνουν «ισχυρό μήνυμα» καταδίκης της «εισβολής στην Ουκρανία και της απαλλοτρίωσης ουκρανικών περιουσιακών στοιχείων».

(* του William J. Broad, THE NEW YORK TIMES, ΤΑ ΝΕΑ)