Με παρακαταθήκη το 2024, τα φωτοβολταϊκά σε τροχιά για νέο ρεκόρ 3 GW το 2025 – Αυτοκατανάλωση και «merchant» έργα παίρνουν θέση στη πρώτη γραμμή

Με προοπτική νέας εγκατεστημένης ισχύος 2,5 με 3 Γιγαβάτ το 2025 και πολλαπλάσιες επενδύσεις από την επίδοση του 1,5 δις ευρώ το 2024 κινείται ο κλάδος των φωτοβολταϊκών, κατοχυρώνοντας την ηγετική του θέση στο «πράσινο» καλάθι της χώρας.

Ειδικότερα, όπως ανέφερε ο Ενεργειακός Σύμβουλος του Συνδέσμου Εταιρειών Φωτοβολταϊκών (ΣΕΦ) Στέλιος Ψωμάς στη χθεσινή εκδήλωση κοπή πίτας, τα απολογιστικά στοιχεία του 2024 σε συνδυασμό με τις εκτιμήσεις που προκύπτουν για το 2025 δικαιολογούν την αισιοδοξία του κλάδου και την δυνατότητα να ανταπεξέλθει με επιτυχία στις συνολικότερες προκλήσεις της αγοράς ενέργειας, διατηρώντας βιώσιμο πρόσημο στις νέες επενδύσεις φωτοβολταϊκών.

Τα νούμερα για 2024 και 2025

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, οι νέες διασυνδέσεις φωτοβολταϊκών «έκλεισαν» στα 2,5 GW το 2024, αυξάνοντας την συνολική διασυνδεδεμένη ισχύ φωτοβολταϊκών σταθμών στα 9,6 GW. Οι νέες εγκαταστάσεις αυτοκατανάλωσης έφτασαν τα 400 MW (100 MW οικιακά και 300 MW εμπορικά), αυξάνοντας την συνολική ισχύ αυτοκατανάλωσης να ξεπερνάει τα 850 MW.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2024 μπήκαν τόσα συστήματα αυτοκατανάλωσης όσα είχαν μπει επί σειρά ετών τα προηγούμενα χρόνια, γεγονός που αναδεικνύει την αυξανόμενη σημασία των εν λόγω έργων στο συνολικό κύκλο εργασιών του κλάδου, πράγμα που αναμένεται να συνεχιστεί με ακόμη μεγαλύτερη ένταση φέτος και τα επόμενα χρόνια.

Μάλιστα, όπως αναφέρθηκε χαρακτηριστικά από εκπροσώπους εταιρειών εγκαταστατών που «διαβάζουν» από «πρώτο χέρι» τις τάσεις της αγοράς, η αυτοκατανάλωση φαίνεται να έχει ανακτήσει την ελκυστικότητά της υπό το νέο καθεστώς του net-billing, καλύπτοντας το «κενό» που προέκυψε στη διαδικασία μετάβασης από το προγενέστερο καθεστώς του net-metering. Αναλυτικότερα, εκτιμάται, όπως ανέφερε ο κ. Ψωμάς, ότι οι νέες εγκαταστάσεις αυτοκατανάλωσης θα φτάσουν περίπου τα 350 MW, αναβαθμίζοντας το συνολικό σχετικό χαρτοφυλάκιο στα 1,2 Γιγαβάτ σε εθνικό επίπεδο.

Η εν λόγω προοπτική συμβαδίζει με την συνολικότερες εκτιμήσεις του κλάδου των φωτοβολταϊκών που θέλουν τις νέες εγκαταστάσεις να συνεχίσουν να «τρέχουν» σε υψηλούς ρυθμούς με επιπλέον 2,5 – 3 Γιγαβάτ νέες διασυνδέσεις φωτοβολταϊκών το 2025 και το συνολικό χαρτοφυλάκιο στα 12-12.5 GW. Τα εν λόγω νούμερα και εφόσον πράγματι επιβεβαιωθούν από την πραγματικότητα για το 2025 και το 2026, φέρνουν εγγύτερα χρονικά την επίτευξη του εθνικού στόχου για φωτοβολταϊκά περί τα μέσα του 2026, όταν το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα προβλέπει 13.5 GW ως το 2030.

Η εικόνα του απολογισμού για το 2024 συμπληρώνεται με τα στοιχεία για την απασχόληση και το περιβαλλοντικό αποτύπωμα του κλάδου, όπου μετράμε 25.000 ισοδύναμες θέσεις πλήρους απασχόλησης και μείωση των εκπομπών CO2 κατά 7 εκατομμύρια τόνους, αντίστοιχα.

Τα «merchant» κερδίζουν έδαφος

Ένα ακόμη στοιχείο που χρήζει επισήμανσης αφορά στην αξιολόγηση των εσόδων που δύναται να έχουν τα αμιγώς εμπορικά έργα από την συμμετοχή τους στην αγορά με τον κ. Ψωμά να δηλώνει ξεκάθαρα ότι η τιμή των φωτοβολταϊκών στο Χρηματιστήριο ήταν υψηλότερη από τις ταρίφες και τις διμερείς συμβάσεις PPA.

Λαμβάνοντας υπόψη το ύψος του capture price όπως διαμορφώθηκε το 2024 και εκτιμάται για το 2025, ο κ. Ψωμάς επισήμανε ότι οι τράπεζες θα πρέπει να επανεξετάσουν την προσέγγιση τους για τα «merchant» έργα ηλιακής τεχνολογίας, προσαρμόζοντας τα μοντέλα τους στα νέα δεδομένα της αγοράς. Οι περικοπές που φέτος έφτασαν τις 900 GWh, αναμένεται να αυξηθούν μαζί με τις αρνητικές τιμές που το 2024 καταγράφηκαν 11 ώρες στο Χρηματιστήριο, ωστόσο, τα παραπάνω δεν αναιρούν την βιωσιμότητα των νέων επενδύσεων, παρά καθιστούν πιο απαιτητική την «άσκηση» του business plan. Μιλώντας για τις επενδύσεις που έπονται, η εν λόγω άσκηση θα πρέπει να υπολογίσει τις μερικώς αυξημένες τιμές των φωτοβολταϊκών πάνελ που θα ισχύσουν στο εξής και θα αφορούν κατά βάση τα νέας τεχνολογίας TOP-Con φωτοβολταϊκά πλαίσια.

Πιο ακριβά πάνελ το 2025

Υπενθυμίζεται ότι η κατακρήμνιση των τιμών κατά την περσινή χρονιά δημιούργησε σοβαρές πιέσεις στις κατασκευαστικές εταιρείες με το σύνολο σχεδόν του κλάδου να γράφει ζημιές. Υπό αυτό το πρίσμα, θα υπάρξει μια μικρή διόρθωση των τιμών προς τα πάνω που ωστόσο εκτιμάται ότι δεν θα «παραβιάσει» τα όρια ανοχής για την βιωσιμότητα μιας επένδυσης. Σε αυτό το περιβάλλον, η φθηνότερη λύση της αγοράς θα παραμείνουν τα stock παλιότερων τεχνολογιών, που έχουν συγκεντρωθεί ανά την Ευρώπη και φτάνουν τα μερικά δεκάδες GW.

Μεγάλο ανεκτέλεστο

Τέλος σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΣΕΦ, όπως παρατίθενται παραπάνω, η συνολική διασυνδεδεμένη ισχύς φωτοβολταϊκών αναμένεται να φτάσει τα 12-12,5 GW στα τέλη του 2025 με τον κλάδο να ασχολείται φέτος με ένα σημαντικό ανεκτέλεστο που περιλαμβάνει σε τίτλους τα ανεκτέλεστα έργα net-metering, τα πρώτα έργα net-billing, τα φωτοβολταϊκά στο χωράφι, τα συστήματα αποθήκευσης στις Επιχειρήσεις, τα πάρκα 400 kW σε Κρήτη, Πελοπόννησο, Εύβοια, Κυκλάδες, τα μεγάλης κλίμακας έργα (utility-scale), τα έργα συνολικής ισχύος περίπου 400 MW από το πρόγραμμα Απόλλων, καθώς και τις μπαταρίες stand-alone και behind the meter.