Μανταλένα Πίου: Απειλή μπλακ άουτ λόγω... κρίσης

Το θρίλερ με την έλλειψη φυσικού αερίου που κόντεψε να προκαλέσει ακόμα και ηλεκτρικό μπλακ άουτ μπορεί να τελειώνει σήμερα, με την άφιξη του φορτίου υγροποιημένου φυσικού αερίου στη Ρεβυθούσα, όμως η απειλή παραμένει λόγω των σοβαρών δυσκολιών στον εφοδιασμό με πετρέλαιο και φυσικό αέριο που αντιμετωπίζει η χώρα στις διεθνείς αγορές εξαιτίας της αβεβαιότητας για την ελληνική οικονομία, την περιορισμένη ρευστότητα των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην ενέργεια και του ευρωπαικού εμπάργκο στο Ιράν.

Η πληροφορία ότι η Τεχεράνη διέκοψε τις εξαγωγές πετρελαίου στην Ελλάδα και άλλες πέντε χώρες της Ε.Ε. σαν αντι-μέτρο στην απόφαση των Βρυξελλών να επιβάλουν από τον Ιούλιο εμπάργκο στις εισαγωγές πετρελαίου από το Ιράν προκάλεσε «ρίγη» στην Αθήνα, μέχρι η είδηση να διαψευστεί. Και τούτο γιατί το 1/3 των ελληνικών εισαγωγών αργού γίνεται από το Ιράν, επειδή πολλοί άλλοι προμηθευτές δεν δέχονται τις εγγυήσεις των ελληνικών τραπεζών και έχουν περιορίσει στο ελάχιστο ή έχουν παγώσει τις πιστώσεις στα Ελληνικά Πετρέλαια και τη Motor Oil λόγω του ρίσκου της χώρας.

Ανάλογες χρηματοοικονομικές δυσκολίες αντιμετωπίζει και η ΔΕΠΑ στη σποτ αγορά υγροποιημένου αερίου (LNG) και μπορεί μέχρι σήμερα να έχει καταφέρει να αντεπεξέλθει, όμως πρόσφατα ο ΔΕΣΦΑ δεν στάθηκε τόσο τυχερός. Η κατεπείγουσα πρόσκληση που έκανε ο Διαχειριστής για την προμήθεια ενός φορτίου 30.000 κ.μ. LNG δεν βρήκε ανταπόκριση. Παρότι επισήμως δεν έγινε λόγος για το χρηματοοικονομικό πρόβλημα, κανείς δεν αρνείται ότι μπορεί να έπαιξε ρόλο.

Συμβούλιο υπουργών

Ο υπουργός Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής Γιώργος Παπακωνσταντίνου, στο περιθώριο του συμβουλίου των υπουργών Ενέργειας της Ε.Ε., την περασμένη Τρίτη στις Βρυξέλλες συζήτησε με τον αρμόδιο Επίτροπο κ. Εττινγκερ το θέμα, που ανακύπτει για τον εφοδιασμό της χώρας με πετρέλαιο εξαιτίας του εμπάργκο στο Ιράν, με στόχο την εξεύρεση εναλλακτικών πηγών προμήθειας για τις ελληνικές εταιρείες με κατάλληλους χρηματοοικονομικούς όρους.

Πληροφορίες αναφέρουν ότι ο υπουργός έθεσε την πρόταση για άνοιγμα γραμμής παροχής εγγυήσεων από ευρωπαϊκούς χρηματοπιστωτικούς οργανισμούς στους ελληνικούς ομίλους, προκειμένου να μπορούν να εφοδιάζονται απρόσκοπτα πετρέλαιο. Αλλωστε η πιστοληπτική ικανότητα των δύο ελληνικών εταιρειών έχει υποβαθμιστεί στη διεθνή αγορά όχι εξαιτίας προβλήματος που δημιούργησαν οι ίδιες αλλά λόγω της συνεχούς υποβάθμισης της ελληνικής οικονομίας.

Διαπραγματεύσεις

Ωστόσο, από τη συνάντηση με τον κ. Εττινγκερ δεν προκύπτει ότι δόθηκαν συγκεκριμένες δεσμεύσεις, πέραν της πρόθεσης να βοηθήσει στην επίλυση του προβλήματος. Στις διαπραγματεύσεις με την Ε.Ε. έχει παρέμβει και ο υπουργός Εξωτερικών Σταύρος Δήμας και οι Βρυξέλλες φαίνεται πως έχουν αναγνωρίσει τις δυσκολίες.

Ας σημειωθεί ότι η απόφαση της Ε.Ε. για το εμπάργκο στο Ιράν προβλέπει τη σταδιακή εφαρμογή του έως το τέλος Ιουνίου. Το μέτρο δεν πλήττει μόνον την Ελλάδα αλλά και άλλες πέντε ευρωπαϊκές χώρες, συμπεριλαμβανομένων της Πορτογαλίας, της Ιταλίας και της Ισπανίας, που συνεχίζουν να προμηθεύονται ιρανικό πετρέλαιο.

Η Τουρκία έχει δηλώσει πως δεν σκοπεύει να υιοθετήσει το εμπάργκο και όπως αναφέρουν κύκλοι της αγοράς, εταιρείες από χώρες που δεν ακολουθούν το εμπάργκο, προμηθεύονται και μεταπωλούν ιρανικό πετρέλαιο.

Εναλλακτικές πηγές

Εκπρόσωπος των ΕΛ.ΠΕ. έχει δηλώσει ότι ο όμιλος προσαρμόζεται στις συνθήκες της αγοράς και ότι αν χρειαστεί θα καλύψει τις ανάγκες από εναλλακτικές πηγές. Το Δεκέμβριο του 2011 η προμήθεια ιρανικού αργού από ΕΛ.ΠΕ. και Motor Oil είχε φθάσει, σύμφωνα με πληροφορίες, στο 40% του «μείγματος» πετρελαίου που αγοράζουν. Σήμερα, η συμμετοχή του ιρανικού πετρελαίου στο «καλάθι» έχει υποχωρήσει στο 22% και στην πρώτη θέση βρίσκεται το ρωσικό με περίπου 28%. Αλλες χώρες της πρώην ΕΣΣΔ, η Αίγυπτος, η Σαουδική Αραβία, η Λιβύη και άλλα αφρικανικά κράτη συγκαταλέγονται επίσης στους προμηθευτές.

Στο «μέτωπο» του φυσικού αερίου η κατάσταση είναι πιο αντιμετωπίσημη, καθώς οι βασικές προμήθειες γίνονται μέσω μακροχρόνιων συμβολαίων με τη ρωσική Gazprom, την τουρκική Botas και την αλγερινή Sonatrach για LNG.

Ομως η πρόσφατη κρίση που εκδηλώθηκε όταν η Botas μηδένισε την παροχή αερίου στα ελληνο-τουρκικά σύνορα επικαλούμενη κατάσταση ανωτέρας βίας λόγω του ψύχους και η Gazprom δήλωσε αδυναμία να διαθέσει περισσότερες από τις συμβολαιοποιημένες ποσότητες που παραδίδει στα ελληνο-βουλγαρικά σύνορα κατέδειξε την ανάγκη της σποτ αγοράς LNG.

H ΔΕΠΑ αύξησε τις παραγγελίες για πρόσθετα φορτία, η καθυστέρηση όμως στην άφιξη ενός φορτίου κόντεψε να δημιουργήσει περικοπές στην ηλεκτροδότηση, καθώς μονάδες παραγωγής ηλεκτρισμού με φυσικό αέριο τέθηκαν εκτός λειτουργίας προκειμένου να μην κοπεί η παροχή αερίου στην οικιακή κατανάλωση και τις επιχειρήσεις.

Συναγερμός

Την Τετάρτη το βράδυ, ο ΑΔΜΗΕ -ανεξάρτητος διαχειριστής του συστήματος ηλεκτρισμού-σήμανε για λίγες ώρες «πορτοκαλί συναγερμό» όταν δύο μονάδες της ΔΕΗ, μία λιγνιτική και μία πετρελαϊκή δεν μπόρεσαν να μπουν εγκαίρως στο σύστημα, ενώ οι υδροηλεκτρικοί σταθμοί υπολειτουργούν εξαιτίας του πλαφόν που έχει τεθεί στη χρήση του λόγω της χαμηλής στάθμης των υδάτινων αποθεμάτων τους. Η δε Βουλγαρία όπως η ΠΓΔΜ έχουν διακόψει τις εξαγωγές ηλεκτρισμού, λόγω των αυξημένης εγχώριας κατανάλωσης.
Σε διακοπή εξαγωγών ηλεκτρισμού έχει προχωρήσει και η Ελλάδα μέχρι να λυθεί το πρόβλημα.

(Ημερησία, 18/2/2012)