Κύπρος: Μια εκκρεμότητα πριν το άνοιγμα αγοράς ηλεκτρισμού

Ανοιχτό εξακολουθεί να παραμένει το ζήτημα του πλεονασματικού ταμείου της ΡΑΕΚ, στη συζήτηση για το άνοιγμα της αγοράς ηλεκτρισμού, τη στιγμή που σε άλλα ζητήματα βρέθηκε η χρυσή τομή μέσω αμοιβαίων υποχωρήσεων των εμπλεκομένων.

Το ζήτημα του ταμείου της ΡΑΕΚ απασχόλησε έντονα την πρώτη συνεδρία της επιτροπής Εμπορίου την Τρίτη, με την κατάθεση διαφόρων θέσεων και απόψεων. Σύμφωνα με το σχετικό νομοσχέδιο το πλεόνασμα του ταμείου της ΡΑΕΚ θα δίδεται στο υπουργείο Οικονομικών.

Ωστόσο, με τη σύμφωνη γνώμη σχεδόν όλων των πλευρών θα εξεταστεί το ενδεχόμενο το ποσό να μεταφέρεται στο Ταμείο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και Εξοικονόμησης Ενέργειας (ΕΞ.Ε).

Η μαραθώνια συνεδρία της Επιτροπής διήρκησε σχεδόν εννέα ώρες, καθώς στόχος της επιτροπής, ο οποίος επιτεύχθηκε, ήταν η ολοκλήρωση της κατ’ άρθρον συζήτησης των τριών νομοσχεδίων για το πλήρες άνοιγμα της αγοράς ηλεκτρισμού.

Η συνεδρία που πραγματοποιήθηκε στην παρουσία της υπουργού Ενέργειας Νατάσας Πηλείδου, αλλά και πλειάδας εκπροσώπων των εμπλεκόμενων φορέων, διεξήχθη σε κλίμα συναίνεσης παρά τη σωρεία εισηγήσεων για διαφοροποιήσεις στα πολυσέλιδα νομοσχέδια.

Βρήκαν τη χρυσή τομή για αρμοδιότητες ΡΑΕΚ, ΕΠΑ

Μεγάλο μέρος της συνεδρίας απασχόλησε και το θέμα των αρμοδιοτήτων της Ρυθμιστικής Αρχής Ενέργειας (ΡΑΕΚ) και της Επιτροπής Προστασίας Ανταγωνισμού (ΕΠΑ), στο οποίο φαίνεται ότι βρέθηκε η χρυσή τομή.

Στην συνεδρία της επιτροπής την επόμενη εβδομάδα αναμένεται να τοποθετηθούν τα κόμματα επί των νομοσχεδίων, αλλά και να κλείσουν διαδικαστικά ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά, ενώ σε δύο εβδομάδες περίπου, τα τρία νομοσχέδια θα οδηγηθούν στην Ολομέλεια του Σώματος για ψήφιση.

«Η συζήτηση ήταν πολύ εποικοδομητική και γεφυρώθηκαν διάφορα ζητήματα χωρίς την παραμικρή ένταση», ανέφερε σε δηλώσεις στη Stockwatch ο πρόεδρος της επιτροπής Ενέργειας Κυριάκος Χατζηγιάννης.

Ο κ. Χατζηγιάννης εξέφρασε ικανοποίηση και ευχαριστίες στην υπουργό Ενέργειας και σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς που συμμετείχαν στη συνεδρία για τη στάση τους, που όπως είπε, κατέστησε εφικτή την ολοκλήρωση της κατ΄ άρθρον συζήτησης των τριών νομοσχεδίων σε μία μόλις μέρα.

«Έχουμε δημιουργήσει τέτοιου είδους συγκλίσεις που το νομοσχέδιο αφού ετοιμασθεί η σχετική έκθεση, θα πάει στην Ολομέλεια της Βουλής για ψήφιση,», πρόσθεσε.

Ερωτηθείς για τα ζητήματα που παραμένουν ανοιχτά ο κ. Χατζηγιάννης ανέφερε ότι πέραν από κάποια μικρά διαδικαστικά θέματα που αναμένεται να κλείσουν την επόμενη εβδομάδα, το μόνο ζήτημα που παραμένει ανοιχτό, παρότι υπάρχει σύγκλιση απόψεων, είναι το θέμα του ταμείου της ΡΑΕΚ.

Πρόσθεσε ότι η θέση της Επιτροπής είναι ότι τα πλεονάσματα του ταμείου της ΡΑΕΚ θα πρέπει να πηγαίνουν στο ταμείο ΑΠΕ και ΕΞΕ για ενίσχυση της πολιτικής των ΑΠΕ, αντί στο ταμείο της κυβέρνησης, όπως προνοείται στο σχετικό νομοσχέδιο.

Αυτή τη θέση φαίνεται ότι αποδέχεται και το αρμόδιο υπουργείο, σύμφωνα με τον κ. Χατζηγιάννη.

Ερωτηθείς για το ζήτημα που προέκυψε αναφορικά με τη σύγκρουση αρμοδιοτήτων και εξουσιών της ΡΑΕΚ και της Επιτροπής Προστασίας Ανταγωνισμού, που φαινόταν να υπάρχει στα σχετικά νομοσχέδια, ο κ. Χατζηγιάννης είπε ότι βρέθηκαν συμβιβασμοί ώστε να μην επηρεάζεται η αυτονομία της ΡΑΕΚ και ταυτόχρονα, η ΕΠΑ να μπορεί να διενεργεί τους ελέγχους που θέλει.

Έγιναν οι απαραίτητοι συμβιβασμοί από τις δύο πλευρές και βρέθηκε η λύση ώστε να μην περιορίζει η μια υπηρεσία τις εξουσίες της άλλης, επεσήμανε.

ΑΚΕΛ: Ομόφωνα η ολοκλήρωση συζήτησης

Ο βουλευτής του ΑΚΕΛ Κώστας Κώστα δήλωσε στη StockWatch, ότι υπήρξαν αμοιβαίες υποχωρήσεις από όλες τις εμπλεκόμενες πλευρές και πως σε κλίμα συναίνεσης κατέληξαν ομόφωνα σε ολοκλήρωση της εξέτασης κατ΄ άρθρο των νομοσχεδίων.

Πρόσθεσε ότι τα αναθεωρημένα νομοσχέδια θα τεθούν προς συζήτηση στην κοινοβουλευτική ομάδα του κόμματος του, για να ληφθούν οριστικές αποφάσεις, σημειώνοντας όμως πως δεν αναμένεται να δημιουργηθεί κάποιο ζήτημα και ότι τα νομοσχέδια θα οδηγηθούν στην Ολομέλεια για ψήφιση.

Εξέφρασε επίσης την ικανοποίηση του, καθώς υιοθετηθήκαν οι βασικές θέσεις του κόμματος του, όσο αφορά την ανεξαρτησία της ΡΑΕΚ. 

Οικολόγοι: Καταρχήν συμφωνία

Ο βουλευτής του Κινήματος Οικολόγων Σταύρος Παπαδούρης, μιλώντας στη Stockwatch, χαιρέτισε «την κατ’ αρχήν απόφαση όπως το πλεονάζον ταμείο της ΡΑΕΚ μεταφέρεται στο ταμείο ΑΠΕ και ΕΞΕ». Σημείωσε ότι «από τη στιγμή που πληρώνουμε εκατομμύρια για ρύπους, θεωρούμε ότι θα ήταν πιο σωστό το ποσό αυτό να αξιοποιείται σε ανανεώσιμες πηγές ενέργειας».

Ο κ. Παπαδούρης ανέφερε ότι υπήρξε καταρχήν συμφωνία όλων των εμπλεκομένων πλευρών, προσθέτοντας ότι μένει να ενημερωθεί η επιτροπή για το ποσό του πλεονασμού και τα ποσά που εισπράττει η ΡΑΕΚ από τις αδειοδοτήσεις, καθώς και το διαδικαστικό ζήτημα του ποιος θα αποφασίζει τη χρονική περίοδο που θα μεταφέρεται το συγκεκριμένο κονδύλι από την ΡΑΕΚ στο ταμείο ΑΠΕ και ΕΞΕ.

ΔΗΠΑ: Ανεξάρτητος θεσμός η ΡΑΕΚ

Ο βουλευτής της ΔΗΠΑ Μιχάλης Γιακουμή ανέφερε ότι η ΡΑΕΚ, θα πρέπει συνεχίσει να είναι ένας πραγματικά ανεξάρτητος θεσμός, διοικητικά, αδειοδοτικά και οικονομικά, με δράσεις και ενέργειες που να βοηθούν την περεταίρω ανάπτυξη των ΑΠΕ και τον ανταγωνισμό στον ηλεκτρισμό με στόχο τη μείωση των τιμών για τους καταναλωτές.

Σημείωσε ότι «οι υπόλοιποι εποπτικοί θεσμοί, κυρίως όμως η ΕΠΑ θα πρέπει να έχει δικαίωμα να παρεμβαίνει όποτε κρίνει ορθό με βάση τη νομοθεσία, για να μην υπάρχει δεσπόζουσα θέση και κατάχρηση αυτής με αποτέλεσμα μονοπωλιακές καταστάσεις να λειτουργούν εις βάρος του απλού πολίτη και του αναγκαίου αγαθού που ονομάζεται ηλεκτρισμός».

Άνοιγμα της αγοράς σε ένα χρόνο

Με τη θέσπιση της σχετικής νομοθεσίας από τη Βουλή οι καταναλωτές θα μπορούν να επιλέγουν εταιρεία προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας και να παρακολουθούν τα δεδομένα και τις υπηρεσίες κάθε εταιρείας, περιλαμβανομένης της Αρχής Ηλεκτρισμού. 

Σύμφωνα με την υπουργό Ενέργειας Νατάσα Πηλείδου, η αγορά ηλεκτρισμού αναμένεται ότι θα ανοίξει σε περίπου ένα χρόνο.

Τα τρία νομοσχέδια για ρύθμιση και εποπτεία της παραγωγής και προμήθειας ηλεκτρικής ενέργειας, θα πρέπει να ψηφιστούν πριν το τέλος του χρόνου, με βάση τις δεσμεύσεις της κυπριακής Δημοκρατίας έναντι των ευρωπαϊκών αρχών, στο πλαίσιο του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, βάσει του οποίου θα εκταμιευθεί ποσό €1,2 δισ. για την Κύπρο.

Καθυστέρησε η εναρμόνιση

Η έγκριση των τριών νομοσχεδίων θα έπρεπε να είχε γίνει προ πολλού, ώστε να υπάρξει εναρμόνιση με την Οδηγία (ΕΕ) 2019/944, που αφορά στους κοινούς κανόνες για την εσωτερική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας, ωστόσο τα νομοσχέδια κατατέθηκαν στη Βουλή τον περασμένο Απρίλιο.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ήδη απέστειλε προειδοποιητική επιστολή στις κυπριακές αρχές. Αν η εναρμόνιση καθυστερήσει περαιτέρω, το επόμενο βήμα της Κομισιόν είναι να προχωρήσει σε αιτιολογημένη γνώμη, που είναι το δεύτερο στάδιο της διαδικασίας επί παραβάσει, ενώ στη συνέχεια ακολουθεί επίπληξη και επιβολή προστίμου.

(της Ελένης Χαραλάμπους, stockwatch.com.cy)