Κούρσα για τα data centers - Η Αττική στο επίκεντρο των μεγάλων παικτών

Η Ελλάδα ενισχύει σταδιακά την παρουσία της στον παγκόσμιο χάρτη των data centers, επιδιώκοντας να αναπτύξει τον ρόλο της ως περιφερειακού κόμβου δεδομένων σε μια περίοδο όπου η τεχνητή νοημοσύνη και η υπολογιστική ισχύς αποκτούν ολοένα και μεγαλύτερη σημασία. Το διευρυνόμενο επενδυτικό ενδιαφέρον διαμορφώνει ένα νέο ψηφιακό τοπίο, αναβαθμίζοντας τη θέση της χώρας στην ευρύτερη περιοχή της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.

Ωστόσο, πίσω από αυτή την προοπτική, αναδεικνύεται ένα κρίσιμο όριο: οι ενεργειακές υποδομές της χώρας καλούνται να σηκώσουν ένα βάρος για το οποίο δεν είχαν σχεδιαστεί. Και αυτό είναι το σημείο όπου το αφήγημα της ανάπτυξης συναντά την πραγματικότητα των δικτύων.

Σήμερα η Ελλάδα διαθέτει 21 data centers συνολικής εγκατεστημένης ισχύος 44 MW, με κατανάλωση που αντιστοιχεί περίπου στο 0,1% της συνολικής ηλεκτρικής ενέργειας της χώρας. Πρόκειται για μια αγορά ακόμη σε αρχικό στάδιο, η οποία όμως βρίσκεται μπροστά σε μια φάση εκρηκτικής μεγέθυνσης.

Σύμφωνα με μελέτη της PwC, έχουν ήδη υποβληθεί 36 αιτήματα σύνδεσης νέων εγκαταστάσεων συνολικής ισχύος περίπου 1,4 GW στο σύστημα μεταφοράς του ΑΔΜΗΕ και το δίκτυο διανομής του ΔΕΔΔΗΕ, αποτυπώνοντας τη δυναμική που αρχίζει να διαμορφώνεται στη χώρα. Από αυτά, περίπου το 30% έχει ήδη λάβει όρους σύνδεσης, γεγονός που δείχνει ότι μέρος των επενδυτικών σχεδίων βρίσκεται ήδη σε πιο ώριμο στάδιο. Παράλληλα, στην αγορά έχουν καταγραφεί ανακοινώσεις επενδυτών και εκπεφρασμένο ενδιαφέρον για έργα επιπλέον 0,8 GW. Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, το συνολικό επενδυτικό ενδιαφέρον για την Ελλάδα εκτιμάται ότι κυμαίνεται μεταξύ 1,4 και 2,2 GW. Πρόκειται για μια πρωτοφανή κινητικότητα για τα ελληνικά δεδομένα, που αποτυπώνει τη μετατροπή της χώρας σε επενδυτικό προορισμό για ψηφιακές υποδομές.

Η ώθηση αυτή προέρχεται κυρίως από την εκρηκτική άνοδο της τεχνητής νοημοσύνης. Η ζήτηση για υπολογιστική ισχύ αυξάνεται με ρυθμούς που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν αδιανόητοι, με τις προβλέψεις να κάνουν λόγο για τριπλασιασμό έως και πενταπλασιασμό μέσα στην επόμενη δεκαετία. Τα data centers, από υποδομές υποστήριξης, μετατρέπονται σε κρίσιμη βάση της ψηφιακής οικονομίας.

Σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα αποκτά νέο ρόλο. Οι ώριμες ευρωπαϊκές αγορές, όπως η Φρανκφούρτη, το Λονδίνο και το Άμστερνταμ, εμφανίζουν σημάδια κορεσμού, τόσο σε επίπεδο διαθέσιμων χώρων όσο και ενεργειακής επάρκειας. Αυτό δημιουργεί ευκαιρίες για νέους περιφερειακούς κόμβους, με την Ελλάδα να προσελκύει το ενδιαφέρον διεθνών επενδυτών.

Οι παίκτες και οι επενδύσεις

Το επενδυτικό κύμα είναι ήδη ορατό. Στα Σπάτα, η Dromeus Capital, σε συνεργασία με την Apto –τον βραχίονα της PIMCO–, προχωρά στην ανάπτυξη data center ύψους 300 εκατ. ευρώ. Το έργο προβλέπεται να αναπτυχθεί σε δύο φάσεις και, σε πλήρη ανάπτυξη, θα φτάσει τα 46 MW υπολογιστικής ισχύος. Η πρώτη φάση, με 18 MW, τοποθετείται χρονικά έως το 2028, ενώ η δεύτερη, με επιπλέον 28 MW, έως το 2030.

Το συγκεκριμένο project δεν λειτουργεί απομονωμένα, αλλά εντάσσεται στο ευρύτερο οικοσύστημα data centers που αναπτύσσεται με επίκεντρο την Αττική, και ειδικότερα στις επενδύσεις της Microsoft στην Ελλάδα. Στα Σπάτα, βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη η ανέγερση του βασικού κτιρίου, με τις εργασίες να προχωρούν εντός χρονοδιαγράμματος. Η άδεια του έργου αφορά ισχύ 20 MW, με την αρχική φάση να ξεκινά στα 10 MW και πρόβλεψη για μελλοντική επέκταση. Αν και η κατασκευή εκτιμάται ότι μπορεί να ολοκληρωθεί εντός του 2027, η έναρξη λειτουργίας τοποθετείται στο 2028, καθώς συνδέεται με την παράλληλη ανάπτυξη των υπόλοιπων υποδομών της εταιρείας. Ήδη η Data4 κατασκευάζει data center στην Παιανία που θα μισθωθεί από τη Microsoft, ενώ ακόμα ένα έργο σχεδιάζεται στο Κορωπί.

Σε φάση υλοποίησης βρίσκεται και το data center που αναπτύσσει η EDGNEX Data Centers στα Σπάτα, στο πλαίσιο της συνεργασίας της ΔΕΗ με τον όμιλο DAMAC. Το έργο, αρχικής ισχύος 12,5 MW, εκτιμάται ότι θα κινηθεί επενδυτικά κοντά στα 150 εκατ. ευρώ, ενισχύοντας περαιτέρω το αποτύπωμα των μεγάλων ενεργειακών και διεθνών ομίλων στον κλάδο.

Η συγκεκριμένη επένδυση έχει σχεδιαστεί με δυνατότητα μελλοντικής επέκτασης, καθώς προβλέπεται αύξηση της δυναμικότητας έως τα 25 MW, ανάλογα με τη ζήτηση που θα διαμορφωθεί τα επόμενα χρόνια. Οι κατασκευαστικές εργασίες έχουν ήδη ξεκινήσει, με τον χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης να τοποθετείται περίπου στα δύο έτη, επιβεβαιώνοντας τη σταθερή πρόοδο του project και τη γενικότερη επιτάχυνση των επενδύσεων στον τομέα των data centers στην Ελλάδα.

Κορεσμός στην Αττική

Ωστόσο η ανάπτυξη αυτή δεν κατανέμεται ομοιόμορφα. Η Αττική συγκεντρώνει περίπου το 65% των νέων επενδύσεων, καθώς διαθέτει τις βασικές τηλεπικοινωνιακές υποδομές και τη μεγαλύτερη ζήτηση. Η συγκέντρωση αυτή δημιουργεί ένα νέο πρόβλημα: το ηλεκτρικό δίκτυο της περιοχής πλησιάζει τα όριά του.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, έργα συνολικής ισχύος 300 έως 700 MW ενδέχεται να μην μπορέσουν να συνδεθούν στο δίκτυο της Αττικής, λόγω περιορισμένης διαθεσιμότητας. Το φαινόμενο αυτό αναδεικνύει το βασικό bottleneck της αγοράς: η επενδυτική ζήτηση κινείται ταχύτερα από την ανάπτυξη των ενεργειακών υποδομών.

Η πρόκληση δεν περιορίζεται μόνο στην υλοποίηση των επενδύσεων, αλλά επεκτείνεται κυρίως στις ενεργειακές απαιτήσεις που αυτές συνεπάγονται. Τα data centers συγκαταλέγονται στις πιο ενεργοβόρες υποδομές της σύγχρονης οικονομίας, καθώς απαιτούν συνεχή και υψηλής αξιοπιστίας παροχή ηλεκτρικής ενέργειας για τη λειτουργία και την ψύξη των συστημάτων τους.

Μπροστά σε αυτά τα δεδομένα, η αγορά στρέφεται προς λύσεις αποκέντρωσης. Η μεταφορά νέων data centers εκτός Αττικής, σε περιοχές με διαθέσιμη ισχύ, όπως η Κεντρική Μακεδονία, η Θεσσαλία και η Στερεά Ελλάδα, εμφανίζεται ως μία από τις βασικές διεξόδους.

(Αναδημοσίευση από το capital.gr)