Κώστας Ράπτης: Ο εφιάλτης της Φουκουσίμα απέναντι στην "πυρηνική αναγέννηση"

Λίγες μέρες πριν από την 25η επέτειο του δυστυχήματος του Τσερνόμπιλ, η μοναδική χώρα στον κόσμο που έχει πέσει θύμα της στρατιωτικής χρήσης της πυρηνικής ενέργειας βρίσκεται, κατά τραγική ειρωνεία, αντιμέτωπη με το ενδεχόμενο μιας πυρηνικής καταστροφής εν καιρώ ειρήνης.

Ο φονικός σεισμός των 9 Ρίχτερ την περασμένη Παρασκευή και το τσουνάμι που ακολούθως σάρωσε την βορειοανατολική Ιαπωνία αποτέλεσε εκείνον ακριβώς τον απρόβλεπτο φυσικό παράγοντα που τείνουν να παραβλέπουν οι θιασώτες της πυρηνικής ενέργειας όταν τη χαρακτηρίζουν ως απολύτως ασφαλή.

Ούτως ή άλλως, ο απολογισμός του σεισμού σε ανθρώπινες ζωές και υλικές ζημιές αναμένεται να αποδειχθεί βαρύτερος από εκείνον του Κόμπε το 1995 (6.500 νεκροί, 120 δις δολάρια), καθώς ο αριθμός των θυμάτων κινδυνεύει να φθάσει τις 10.000 (ήδη σήμερα εντοπίσθηκαν τα πτώματα 2.000 αγνοουμένων στην ακτή της περιοχής Μιγιάκι), ενώ το κόστος, σύμφωνα με νεώτερους μετριοπαθέστερους υπολογισμούς της Credit Suisse, ενδέχεται να ξεπεράσει τα 171 δισ., ήτοι 3% του ιαπωνικού ΑΕΠ. Επιπλέον, ο ρυθμός της παραγωγής αναμένεται να διαταραχθεί επί μακρόν, λόγω των διακοπών στην ηλεκτροδότηση με τις οποίες οι Ιαπωνικές αρχές επιχειρούν να διασώσουν το ενεργειακό σύστημα από επαπειλούμενο μπλακ-άουτ.

Η πρόκληση για την υπ’ αριθμόν τρία οικονομία του κόσμου, τη στιγμή ακριβώς που προσπαθούσε να χαλιναγωγήσει το υπ’ αριθμόν ένα δημόσιο χρέος του κόσμου (ως ποσοστό του ΑΕΠ) είναι τεράστια.

Δικαίως ο Ιάπωνας πρωθυπουργός Ναότο Καν έκανε λόγο για τη μεγαλύτερη δοκιμασία της χώρας του μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο – αν και η δική του παρουσία στο τιμόνι μόνο καθησυχαστικά δεν λειτουργεί, εφόσον η θεομηνία συνέπεσε με τον πολιτικό κλυδωνισμό του ιδίου και της κυβέρνησής του, όπως κατέδειξε και η παραίτηση του υπουργού Εξωτερικών μόλις την περασμένη εβδομάδα.

Τώρα, η κατάρρευση των συστημάτων ψύξης στους 3 εν λειτουργία πυρηνικούς σταθμούς του σταθμού της εταιρείας Tepco στη Φουκουσίμα (μόλις 220 χιλιόμετρα βορείως της μητροπολιτικής περιοχής του Τόκυο με τα 35 εκατομμύρια κατοίκους) και η συνεχιζόμενη προσπάθεια να αποτραπεί η διαρροή ραδιενεργού υλικού όχι μόνο προοιωνίζεται νέα δεινά για την Ιαπωνία, αλλά εξελίσσεται σε απειλή για όλη την περιοχή.

(Υπενθυμίζεται ότι το δυστύχημα του Τσερνόμπιλ οδήγησε στην μόνιμη εκκένωση 187 οικισμών με 100.000 κατοίκους, άπλωσε το ραδιενεργό νέφος του στο μεγαλύτερο μέρος του βορείου ημισφαιρίου και προκάλεσε 985.000 θανάτους την περίοδο 1986-2004, σύμφωνα με υπολογισμούς των δρ. Αλεξέι Γιαμπλόκοφ, Βασίλι Νεστερένκο και Αλεξέι Νεστερένκο).

Ο εφιάλτης της Φουκουσίμα έρχεται σε μία στιγμή κατά την οποία στο διεθνές τοπίο σημειωνόταν μια «πυρηνική αναγέννηση» στο φόντο του φαινομένου του θερμοκηπίου.

«Η κυβέρνηση Ομπάμα πιστεύει ότι η πυρηνική ενέργεια έχει σημαντικό ρόλο να παίξει καθώς η Αμερική οδεύει προς ένα ενεργειακά καθαρό μέλλον» δήλωσε μόλις τον περασμένο μήνα ο νομπελίστας υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ Στίβεν Τσου, πυρηνικός επιστήμονας ο ίδιος, προαναγγέλλοντας την αναβάθμιση των αμερικανικών πυρηνικών αντιδραστήρων.

Ωστόσο, ήδη κάποιοι σημειώνουν ότι οι πυρηνικοί σταθμοί του San Onofre και του Diablo Canyon στην Καλιφόρνια είναι σχεδιασμένοι να αντέξουν μια σεισμική δόνηση των 7,5 Ρίχτερ, όταν η περιοχή έχει δώσει σεισμούς της τάξης των 8,3 Ρίχτερ, όπως αυτός που κατέστρεψε τον Σαν Φρανσίσκο το 1906.

Αλλά και στην Ευρώπη, τα ιαπωνικά δεινά δημιουργούν ήδη πολιτικές αναταράξεις, αρχής γενομένης από την Γερμανία, όπου η συγκυβέρνηση Χριστιανοδημοκρατών-Φιλελευθέρων έδωσε παράταση ζωής στους 17 πυρηνικούς σταθμούς της χώρας, τους οποίους ο κόκκινο-πράσινος συνασπισμός του Γκέρχαρντ Σρέντερ σχεδίαζε να κλείσει μέχρι το 2020. Τώρα η καγκελάριος Μέρκελ διαβεβαιώνει τους συμπατριώτες της ότι οι προδιαγραφές λειτουργίας των αντιδραστήρων θα επανεξεταστούν «με μεγεθυντικό φακό», ωστόσο ήδη 60.000 διαδηλωτές δημιούργησαν μιαν ανθρώπινη αλυσίδα 45 χιλιομέτρων στη Βάδη-Βυρτεμβέργη, όπου βρίσκονται 4 πυρηνικοί σταθμοί και όπου στις 27 Μαρτίου δίνεται μια δύσκολη για τους κυβερνώντες εκλογική μάχη...

Αντίστοιχα, με επιχειρήματα εξοπλίζονται οι πολέμιοι της πυρηνικής ενέργειας στη Γαλλία, όπου προγραμματίζεται σχετική διαδήλωση, αλλά και στην Ιταλία όπου εντός του προσεχούς τριμήνου θα διεξαχθεί δημοψήφισμα για την επέκταση του πυρηνικού προγράμματος της χώρας.

Αν υπάρχουν δεύτερες σκέψεις και στην πυρηνικά φιλόδοξη (αλλά και άκρως σεισμογενή) Τουρκία ή έστω στη γειτονική της Ελλάδα, είναι ένα μεγάλο ερώτημα...

(Capital, 14/3/2011)