Κωστας Ονισενκο: Σε ανοδική πορεία η υγραεριοκίνηση

Στη χρήση υγραερίου για τα οχήματά τους στρέφονται όλο και περισσότεροι ιδιοκτήτες Ι. Χ. στην Ελλάδα, όπως μαρτυρούν τα στοιχεία του υπουργείου Μεταφορών αλλά και τα συνεργεία μετατροπής που ξεφυτρώνουν σαν τα μανιτάρια σε όλη τη χώρα. Το βασικότερο κίνητρο για τη μετατροπή παραμένει το οικονομικό, αφού η τιμή του λίτρου για το υγραέριο κυμαίνεται στα 0,75 - 0,80 ευρώ, την ώρα που η τιμή του λίτρου για την αμόλυβδη ξεπερνά το 1,60 ευρώ. Το κόστος εγκατάστασης του εξοπλισμού υγραεριοκίνησης κυμαίνεται από 900 μέχρι 3.000 ευρώ, ανάλογα με τον κινητήρα, ενώ η απόσβεση της επένδυσης -με βάση τις σημερινές τιμές- μπορεί να γίνει από ένα μέχρι επτά χρόνια. Παρά το γεγονός ότι τα υγραεριοκίνητα δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως οικολογικά οχήματα, οι εκπομπές ρύπων τους είναι σαφώς μειωμένες σε σχέση με τα οχήματα που κινούνται με βενζίνη ή με ντίζελ.

Τα πρόχειρα στοιχεία του υπουργείου Μεταφορών για τα οχήματα που δηλώθηκαν ως υγραεριοκίνητα είναι αποκαλυπτικά: Το 2010 πέρασαν ΚΤΕΟ ως υγραεριοκίνητα 5.160 οχήματα. Για τους πρώτους οκτώ μήνες του 2011 ο ίδιος αριθμός ανήλθε στα 21.319 οχήματα, με σαφή και συνεχή τάση ανόδου. Συγκεκριμένα, από τον Ιανουάριο μέχρι και τον Αύγουστο ο αριθμός των εν λόγω οχημάτων είχε, ανά μήνα, ως εξής: 1.285, 1.726, 2.647, 2.493, 3.490, 3.577, 3.592 και 2.509.

Επιστήμονες αλλά και επαγγελματίες της υγραεριοκίνησης, μιλώντας στην «Κ», αναφέρουν πως στη -συνεχώς αυξανόμενη- αγορά, έχουν μπει και άτομα που προσπαθούν να βγάλουν εύκολο χρήμα πουλώντας φτηνά ανταλλακτικά από την Κίνα ή βαλκανικές χώρες και χωρίς να έχουν ειδίκευση στην τοποθέτηση τέτοιων συστημάτων. Η ενημέρωση, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, είναι το σημαντικότερο εφόδιο των ιδιοκτητών Ι. Χ., προκειμένου να προστατεύσουν τα χρήματά τους, την ακεραιότητα του οχήματος, αλλά και την ασφάλεια των ιδίων.

Εύκολη η διαδικασία μετατροπής, αλλά προσοχή στα συνεργεία

Αν και υπάρχει στη χώρα μας από το 1999, η υγραεριοκίνηση έγινε «διάσημη» τα τελευταία δύο χρόνια εξαιτίας της εκτόξευσης στις τιμές της βενζίνης που έστρεψε τους οδηγούς σε αναζήτηση οικονομικών λύσεων για τις μετακινήσεις τους. Η προσθήκη του μηχανισμού υγραεριοκίνησης είναι μια σχετικά απλή και ανώδυνη υπόθεση για το όχημα, μόνο εφόσον γίνεται από έμπειρο προσωπικό εξουσιοδοτημένου συνεργείου και με ανταλλακτικά που τηρούν τις προδιαγραφές.

Το υγραέριο (LPG) είναι ένα μείγμα προπανίου και βουτανίου το οποίο έχει υγροποιηθεί και παραμένει έτσι όσο βρίσκεται σε συνθήκες ατμοσφαιρικής πίεσης. Ως καύσιμο, έχει μεγαλύτερο αριθμό οκτανίων, ωστόσο απαιτείται μεγαλύτερη ποσότητα καυσίμου απ’ ό,τι βενζίνης ή ντίζελ, για την ίδια απόδοση. Τα σύγχρονα συστήματα υγραεριοκίνησης στα αυτοκίνητα είναι ασφαλή: διαθέτουν βαλβίδες αποσυμπίεσης και συστήματα ελέγχου διαρροών που έχουν αποδειχθεί αξιόπιστα σε σειρά ελέγχων και στην πολύχρονη εμπειρία άλλων χωρών.

Η εγκατάσταση υγραεριοκίνησης περιλαμβάνει ανθεκτικό ντεπόζιτο που τοποθετείται συνήθως στον χώρο αποσκευών του αυτοκινήτου (ή τη θέση της ρεζέρβας). Αυτό επικοινωνεί μέσω συστήματος σωληνώσεων με τον υποβιβαστή πίεσης, ο οποίος αποσυμπιέζει το αέριο και τροφοδοτεί τον κινητήρα. Επίσης εγκαθίσταται ένας ηλεκτρονικός εγκέφαλος που συνδέεται και «συνεργάζεται» με τον εγκέφαλο του αυτοκινήτου. Υπεύθυνοι συνεργείων αναφέρουν ότι η τιμή της μετατροπής κυμαίνεται από 900 μέχρι 3.000 ευρώ, ανάλογα με τον τύπο του κινητήρα. Οι εργασίες διαρκούν περίπου δύο μέρες, ενώ τα εξουσιοδοτημένα συνεργεία παρέχουν εγγύηση καλής λειτουργίας δύο ετών.

Αναπροσαρμογή άδειας

Μετά τη μετατροπή ενδεχομένως να χρειαστούν, επιπλέον, μικρές ρυθμίσεις, ενώ το όχημα πρέπει να ξαναπεράσει ΚΤΕΟ και να αναπροσαρμοστεί η άδεια κυκλοφορίας του. Αρκετά συνεργεία παρέχουν διευκολύνσεις πληρωμής. «Για να αποφευχθεί μια συνηθισμένη παρανόηση πρέπει να τονίσουμε ότι δεν αντικαθιστούμε τον κινητήρα, αλλά προσθέτουμε εξαρτήματα προκειμένου το όχημα να λειτουργεί και με βενζίνη και με υγραέριο. Το όχημα τίθεται σε λειτουργία με βενζίνη και περνάει στο υγραέριο μόλις ανέβει η θερμοκρασία της μηχανής και γίνει έλεγχος διαρροών. Υπάρχει πάντα η δυνατότητα επιλογής του καυσίμου που χρησιμοποιείται», περιγράφει ο υπεύθυνος συνεργείου υγραεριοκίνησης Κων. Καττός. Ετοιμα συστήματα υγραεριοκίνησης τοποθετούνται εξάλλου και από τις εταιρείες εμπορίας αυτοκινήτων.

Η «έκρηξη» ζήτησης για υγραεριοκίνηση είχε ως αποτέλεσμα, εκτός από τα εξουσιοδοτημένα καταστήματα, δεκάδες ακόμα συνεργεία να διαφημίζουν ανάλογες υπηρεσίες, διαθέτοντας αμφιβόλου ποιότητας γνώσεις και υλικά. «Πριν από ένα χρόνο υπήρχαν περίπου 15 πιστοποιημένα καταστήματα σε όλη την Ελλάδα. Σήμερα έχουν ανοίξει πάρα πολλά συνεργεία, τα περισσότερα χωρίς εξουσιοδότηση και κανέναν έλεγχο», σχολιάζει ο αντιπρόεδρος της Ενωσης Πρατηριούχων Υγραερίου Αυτοκινήτων Χρ. Μπίρμπος. Οπως επισημαίνει, μια λανθασμένη τοποθέτηση ή χρήση φτηνών αναξιόπιστων υλικών μπορεί να επιφέρει μεγάλη ζημιά στο όχημα ή και να θέσει σε κίνδυνο τους επιβάτες του. Πρόβλημα παραμένει και ο μικρός αριθμός πρατηρίων ανεφοδιασμού.

Bελτιώνεται και η ποιότητα του αέρα

Η μετατροπή παλαιών οχημάτων σε υγραεριοκίνητα θα μπορούσε να συμβάλει στη βελτίωση της ποιότητας αέρα στις μεγάλες πόλεις, όπως η Αθήνα, επισημαίνει ο τεχνολόγος- μηχανικός οχημάτων, εθνικός εμπειρογνώμονας στην Kομισιόν, Δημήτρης Σαββίδης, αναφερόμενος στην οικολογική διάσταση της υγραεριοκίνησης. Αυτό θα μπορούσε να εφαρμοστεί σε κάποια οχήματα δημοσίας χρήσεως καθώς, όπως αναφέρει ο κ. Σαββίδης, ο μέσος όρος ηλικίας των επαγγελματικών οχημάτων στην Ελλάδα είναι ο μεγαλύτερος της Ε.Ε. και φτάνει τα 17 έτη. Η ρύπανση, ωστόσο, που προέρχεται από τα καινούρια βενζινοκίνητα αυτοκίνητα, επισημαίνει, δεν είναι πολύ μεγαλύτερη από τα υγραεριοκίνητα.

Ανάλογη άποψη εκφράζει, μιλώντας στην «Κ» και ο καθηγητής της σχολής Χημικών Μηχανικών του ΕΜΠ Γιάννης Ζιώμας. «Σίγουρα πρόκειται για ένα φιλικό καύσιμο, ωστόσο δεν μπορούμε να πούμε ότι είναι ιδιαίτερα πιο καθαρό από ένα σύγχρονο πετρελαιοκίνητο ή και ντιζελοκίνητο όχημα». Ερωτώμενος για το αν θα πρέπει η χρήση υγραεριοκίνητων αυτοκινήτων να πριμοδοτηθεί με κάποιον τρόπο από το κράτος ο κ. Ζιώμας είναι ξεκάθαρος: «Θα καταλάβαινα την ενίσχυση άλλων τεχνολογιών, όπως είναι τα υβριδικά, τα ηλεκτρικά ή και τα οχήματα υδρογόνου. Δεν βλέπω τον λόγο να ενισχυθεί το υγραέριο, τουλάχιστον για περιβαλλοντικούς λόγους. Εξάλλου, οι λόγοι για τους οποίους οι οδηγοί μετατρέπουν τα οχήματά τους είναι καθαρά οικονομικοί» επισημαίνει. Οπως υποστηρίζει ο κ. Ζιώμας, αυτό που θα πρέπει να απασχολήσει την πολιτεία είναι οι προδιαγραφές ασφαλείας των πρατηρίων, καθώς ένα ατύχημα θα μπορούσε να προκαλέσει μεγάλη καταστροφή λόγω της φύσης του καυσίμου.

Tι γίνεται στην Eυρώπη

Ωστόσο, αρκετές είναι οι χώρες που στράφηκαν στο υγραέριο. Ιταλία, Βέλγιο, Μ. Βρετανία, Γαλλία, Αυστρία και άλλες χώρες διαθέτουν χιλιάδες σημεία ανεφοδιασμού υγραερίου και σε αρκετές περιπτώσεις τα κράτη παρέχουν κίνητρα, όπως πρόσβαση στον δακτύλιο, φοροελαφρύνσεις κ. ά. Την ίδια ώρα, μεγάλες αυτοκινητοβιομηχανίες εγκαθιστούν ανάλογα συστήματα στα οχήματά τους. Κρίνοντας, μάλιστα, από τη συνεχή άνοδο της τιμής της βενζίνης μπορεί κάποιος να υποθέσει ότι η στροφή στο υγραέριο θα συνεχιστεί. Τουλάχιστον μέχρι να βγει στην αγορά ένα πιο φτηνό και καθαρό καύσιμο.

(Καθημερινή, 8/10/2011)