Κάθετος Διάδρομος: «Bypass» στα σύνορα Βουλγαρίας – Ρουμανίας για αύξηση των ροών – Εκτιμήσεις για περισσότερες ποσότητες στη δημοπρασία Δεκεμβρίου

Σε μια προσωρινή λύση για να ξεπεράσουν τα προβλήματα συμφόρησης στα σύνορα Βουλγαρίας-Ρουμανίας προχώρησαν οι εμπλεκόμενοι Διαχειριστές του «Κάθετου Διαδρόμου», βάζοντας στο «χάρτη» της όδευσης ένα έτερο σημείο εισόδου μέχρις ότου ολοκληρωθούν τα έργα αναβάθμισης στο βασικό σημείο διασύνδεσης των δύο χωρών.

Ειδικότερα, όπως αναφέρουν αρμόδιες πηγές, πρόκειται για μια τεχνική συμφωνία που ωστόσο επιτρέπει να διοχετευθούν περισσότερες ποσότητες προς βορρά και την Ουκρανία, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για ακόμη μεγαλύτερα «νούμερα» στην επικείμενη δημοπρασία δέσμευσης δυναμικότητας που θα πραγματοποιηθεί στα τέλη Δεκεμβρίου και όλα τα «σημάδια» θέλουν να ξεπερνιέται το ρεκόρ του 59% της τελευταίας δημοπρασίας.

Σημειώνεται ότι η σχετική συμφωνία υπεγράφη εχθές – φυσική παρουσία – από την Διευθύνουσα Σύμβουλο του ΔΕΣΦΑ Maria Rita Galli και τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της Bulgartransgaz Vladimir Malinov στα πλαίσια του συνεδρίου «Greek Economic Summit» που διοργάνωσε το Ελληνοαμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο, με τους υπόλοιπους διαχειριστές να είχαν ήδη υπογράψει ηλεκτρονικά.

Η συμφωνία κατατέθηκε προς έγκριση στις αρμόδιες Ρυθμιστικές Αρχές και σύντομα αναμένεται να πάρει το «πράσινο φως» προκειμένου να ισχύσει από την επόμενη δημοπρασία που θα πραγματοποιηθεί, κατά πάγια πρακτική, την τελευταία Δευτέρα του Δεκεμβρίου.

Χρειάζεται να σημειωθεί, όπως επισημαίνουν αρμόδιες πηγές, έχει μεταβατικό χαρακτήρα με ισχύ μέχρι τον Απρίλιο του 2026 καθώς αφενός θα περιοριστούν οι ανάγκες διαμετακόμισης αερίου προς την Ουκρανία λόγω εποχικότητας (μικρότερη ζήτηση το καλοκαίρι) και αφετέρου μέχρι το φθινόπωρο του 2026 θα έχουν ολοκληρωθεί τα έργα αναβάθμισης, βάζοντας τέλος στα προβλήματα συμφόρησης στο συγκεκριμένο σημείο του Κάθετου Διαδρόμου.

Έρχονται δύο νέα προϊόντα δυναμικότητας

Την ίδια στιγμή, όπως αναφέρουν οι ίδιες πηγές, τις επόμενες μέρες αναμένονται οι τελικές αποφάσεις των Ρυθμιστών για τα δύο νέα προϊόντα δέσμευσης δυναμικότητας κατά μήκος του κάθετου Διαδρόμου, γνωστά ως «Route 2» και «Route 3», πράγμα που αν πράγματι επιβεβαιωθεί, τότε αναμένεται να κάνουν την «παρθενική» τους εμφάνιση στη δημοπρασία του Δεκεμβρίου.

Η προσθήκη των δύο νέων προϊόντων με το «2» να αφορά την υποδοχή ποσοτήτων LNG στο FSRU της Αλεξανδρούπολης και την προώθησή τους προς τα πάνω μέσω του IGB και το «3» την έλευση αερίου μέσω TAP και ακολούθως διέλευση μέσω IGB με ανάλογη στη συνέχεια πορεία με το «Route 1», εκτιμάται ότι θα ενισχύσει τον ανταγωνισμό προς επίτευξη καλύτερων τιμών αλλά και τις επιλογές των χρηστών εν γένει, προσφέροντας μεγαλύτερη ευελιξία στην όλη διαδικασία.

Επιπρόσθετα, όπως υπογραμμίζουν αρμόδιες πηγές, τα νέα προϊόντα θα τύχουν ανάλογων εκπτώσεων στα τέλη διέλευσης με το «Route 1» στα σημεία διασύνδεσης σε μια προσπάθεια να ομογενοποιηθεί η όλη διαδικασία μιας και οι δημοπρασίες των 3 προϊόντων θα γίνονται ταυτόχρονα.

Σχέδια για νέες οδεύσεις του Vertical Corridor

Σε κάθε περίπτωση, η ωρίμανση του «Κάθετου Διαδρόμου» προχωράει με ταχείς ρυθμούς με το όλο σχέδιο να παραμένει στην προμετωπίδα του ευρύτερου σχεδιασμού απεξάρτησης της Ευρώπης από το ρωσικό αέριο, γεγονός που διευρύνει το «scope» του project με την συζήτηση πλέον να ανοίγει για πρόσθετες οδεύσεις προς εξυπηρέτηση και άλλων αγορών στην περιοχή όπως Ουγγαρία και Σλοβακία που ανάλογα παρουσιάζουν μεγάλη εξάρτηση από το ρωσικό αέριο.

Σχετική αναφορά έκανε ο Διευθύνων Σύμβουλος της Gastrade, Κωνσταντίνος Σιφναίος μιλώντας σε σχετικό θεματικό πάνελ του Greek Economic Forum σημειώνοντας ότι «Θα πρέπει να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε και άλλες οδεύσεις καθώς δεν είναι μόνο η Ουκρανία».

Προσήλωση στην απεξάρτηση και 3 προϋποθέσεις

Στο ίδιο πάνελ, ο Josh Huck, Deputy Chief of Mission της Αμερικανικής Πρεσβείας στην Ελλάδα επισήμανε, μεταξύ άλλων, την σημασία να συνεχίζουν με αμείωτη ένταση τα σχέδια απεξάρτησης της Ευρώπης από το ρωσικό αέριο, υπογραμμίζοντας, ταυτόχρονα, ότι η έμφαση θα πρέπει να δοθεί στη ανάπτυξη των υποδομών, την ρυθμιστική εναρμόνιση και την σύναψη εμπορικών συμβολαίων προμήθειας LNG προκειμένου να εξασφαλιστεί ανταγωνιστική τιμή προμήθειας κατά τα πρότυπα της πρόσφατης συμφωνίας που υπέγραψε η Atlantic SEE LNG Trade με την Venture Global αλλά και αυτή που ακολούθησε ανάμεσα στη ΔΕΠΑ Εμπορίας και την Naftogaz.

Ο ίδιος εξέφρασε την αισιοδοξία του ότι θα υπάρξουν κι άλλες ανάλογες συμφωνίες με την όλη διαδικασία να παίρνει νέες διαστάσεις μετά και την χθεσινή άτυπη συμφωνία ανάμεσα στην Επιτροπή Βιομηχανίας, Έρευνας και Ενέργειας, την Επιτροπή Διεθνούς Εμπορίου και την Δανική Προεδρία του Συμβουλίου για ταχύτερη κατάργηση του ρωσικού αερίου περί τα τέλη του 2027.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η όλη συζήτηση ανοίγει και ένα πρόσθετο κεφάλαιο για την Ελλάδα, αυτό της ανάπτυξης ενός ακόμη FSRU στην ελληνική επικράτεια σε μια προσπάθεια να εξυπηρετηθούν οι προοπτικά πολλαπλάσιες ανάγκες διαμετακόμισης αερίου προς Βορρά. Επί του θέματος αναφέρθηκε ο κ. Σιφναίος, υπογραμμίζοντας ότι η ανάπτυξη ενός ακόμη πλωτού τερματικού σταθμού κρίνεται απαραίτητη για την διασφάλιση του ενεργειακού εφοδιασμού και πλέον «δικαιολογείται» από τα δεδομένα της αγοράς.

«Δικαιώθηκε» ο σχεδιασμός

Από την πλευρά της, η Διευθύνουσα Σύμβουλος του ΔΕΣΦΑ Maria Rita Galli αναφέρθηκε εκτενώς στη αγαστή συνεργασία που έχουν αναπτύξει οι διαχειριστές μεταξύ τους, κατορθώνοντας να ξεπεράσουν εμπόδια και να φτάσουν στην πραγμάτωση του project που μέχρι πριν μερικά χρόνια αποτελούσε σχέδιο επί χάρτου και τίποτα παραπάνω, βρίσκοντας τοίχο στην «διστακτικότητα» της αγοράς να δεσμευτεί μακροχρόνια, πράγμα που ακολούθως θα έδινε ώθηση στους διαχειριστές να προχωρήσουν στην αναγκαία ανάπτυξη των υποδομών.

Εντούτοις, οι διαχειριστές διέβλεψαν, όπως σημειώθηκε, στρατηγικά την αναμόρφωση του ενεργειακού χάρτη στην Ευρώπη αρχής γενομένης της ρωσοουκρανικής σύρραξης, αποφασίζοντας να προχωρήσουν στην ωρίμανση του Κάθετου Διαδρόμου, πράγμα που πλέον φαίνεται να έχει γίνει αποδεκτό από την αγορά, διατηρώντας ξεκάθαρα θετικό πρόσημο ως προς την προοπτική του.

Η κα Galli επανέλαβε ότι στόχος είναι η δημιουργία ενός πλήρως λειτουργικού, ολοκληρωμένου διαδρόμου που θα φέρνει νέες πηγές ενέργειας στη ΝΑ Ευρώπη, ενώ ανέδειξε και τις πρόσφατες τεχνικές προσαρμογές που επιτρέπουν στους TSO να ανταποκρίνονται σε συνθήκες υψηλής ζήτησης.