Καλαϊτζάκης: Πρόοδος στην λειτουργία του Βάθρου Εμπορίας φυσικού αερίου - Τα επόμενα βήματα

Στην πρόοδο που έχει συντελεστεί στην λειτουργία του Βάθρου Εμπορίας φυσικού αερίου, η διαμόρφωση των τιμών και η ανάπτυξη της αγοράς προμήθειας αερίου, αναφέρθηκε ο κ. Μανώλης Καλαϊτζάκης, Διευθυντής Στρατηγικής και Επιχειρηματικής Ανάπτυξης στο Ελληνικό Χρηματιστήριο Ενέργειας, μιλώντας την Παρασκευή το πρωί στο 5ο POWER & GAS FORUM που διοργανώνει το energypress.gr στις 28 και 29 Μαρτίου 2024 στην Αθήνα.

Αναφερόμενος στην πρόοδο που έχει επιδείξει το Βάθρο Εμπορίας φυσικού αερίου σε σχέση με την ίδια περίοδο πέρυσι, ο κ. Καλαϊτζάκης σημείωσε ότι από την εκκίνηση, οι συναλλαγές σε επίπεδο μηνός καταγράφουν αυξητική τάση και ότι από τον Ιούνιο του 2023 και μετά βρισκόμαστε σε ένα επίπεδο άνω των 700 GWh ανά μήνα και τους μήνες του Αυγούστου και του Οκτωβρίου έφθασε την 1 TWh.

O όγκος των συναλλαγών ως ποσοστό συνόλου στο ελληνικό VTP του ΔΕΣΦΑ από τον Ιούνιο και μετά έχει υπερβεί το 20% και τον Ιούλιο έφθασε στο 26%. Το 2022 υπήρχαν 3 T       Wh σε συναλλαγές και το 2023 έφθασαν τις 9 TWh. Ως προς τον ημερήσιο όγκο των συναλλαγών, τον Αύγουστο του 2023 ο μέγιστος όγκος έφθασε τις 77 GWh ενώ τον Ιούλιο καταγράφτηκε ο μεγαλύτερος αριθμός συναλλαγών, δηλαδή 84 GWh.

Αυξητική πορεία ακολουθεί ωστόσο και η συμμετοχή. Όταν ξεκίνησε η λειτουργία του Βάθρου Εμπορίας φυσικού αερίου, τον Μάρτιο του 2022, υπήρχαν 14 συμμετοχές και σήμερα έχουν φθάσει τους 26 ενώ στο pipeline είναι άλλες 8 εταιρείες εκ των οποίων οι 5 έχουν έδρα στο εξωτερικό. Ως προς την σύνθεση των συναλλαγών που πραγματοποιήθηκαν, επισημάνθηκε ότι τα δεδομένα από τον Ιανουάριο του 2024 δείχνουν μια αρκετά υγιή κατανομή με 8 συμμετέχοντες να κατέχουν μερίδιο άνω του 5% και οι  υπόλοιποι 11 να έχουν κάνει το 17% των συναλλαγών.

Σχολιάζοντας την κατανομή στις 4 σειρές προϊόντων (within day, day ahead, D+2, D+3), ο κ. Καλαϊτζάκης επεσήμανε ότι έχει καθιερωθει το day ahead ως βασική σειρά διαπραγμάτευσης, σε αντίθεση με αρχή όπου το within day ήταν η επικρατούσα σειρά. Ακόμη, το 2024 το ποσοστό των συναλλαγων που γινονται μέσα από options - σε αντίθεση με συνεχείς συναλλαγές, που είναι η βασική μέθοδος διαπραγμάτευσης -  ήταν μηδαμινό, όπως σημείωσε. Αναλύοντας περαιτέρω, ανέφερε ότι κάνοντας μια σύγκριση σε Day Ahead Index και έναν σποτ δείκτη του TTF, παρατηρούμε ότι μετά το πέρας της κρίσης, η συσχέτιση είναι πολύ μεγάλη και ανέρχεται σε 97%.

Τα επόμενα βήματα – Πώς μπορεί να ενισχυθεί η ρευστότητα του Βάθρου Εμπορίας φυσικού αερίου

Αναφερόμενος στα επόμενα βήματα, ο κ. Καλαϊτζάκης επεσήμανε ότι το Χρηματιστήριο δεν έχει απόλυτο έλεγχο της ρευστότητας καθώς αυτό εξαρτάται από την εγχώρια ζήτηση, τις εξαγωγές, την χωρητικότητα των διασυνδέσεων και τις ανταγωνιστικές ροές από Νότο προς Βορά. Ωστόσο, πραγματοποιούνται δράσεις και αλλαγές για την ενίσχυση της ρευστότητας όσον αφορά στους νέους συμμετέχοντες και έχει ανατεθεί σε συγκεκριμένη ομάδα αποκλειστικά η εγγραφή των συμμετεχόντων στο Βάθρο ενώ υπάρχει και μια νεοσύστατη ομάδα πωλήσεων που θα ενισχύσει την εξωστρέφεια και θα απευθύνεται σε εταιρείες του κλάδου του φυσικού αερίου στην ΝΑ Ευρώπη και όχι μόνο. Ως προς τα νέα προϊόντα, αυτή τη στιγμή εξετάζεται η εισαγωγή των balance of month και front month στο Χρηματιστήριο Ενέργειας, ενώ μελλοντικά θα εξεταστούν και άλλες επιλογές.

Παράλληλα, δρομολογούνται νέες υπηρεσίες και project και αλλάζει οι κανονισμός ώστε να δίνεται η δυνατότητα σε μια εταιρεία να συμμετέχει χωρίς να χρειάζεται να είναι χρήστης ΕΣΦΑ, καθώς θα μπορεί να αναλαμβάνει την υποχρέωση φυσικής παράδοσης ένας ενεργός χρήστης. Στο ίδιο πνεύμα, γίνονται συζητήσεις με εταιρείες για υπηρεσία liquidity provision ή market making, κάτι που θα μπορούσε να ενισχύσει την ρευστότητα ενώ επιχειρείται και η τεχνολογική αναβάθμιση καθώς ο οργανισμός βρίσκεται σε προχωρημένες συζητήσεις με εταιρεία εμπορίας φυσικού αερίου για να διασυνδεθεί στην πλατφόρμα του για μεγαλύτερη ορατότητα των τιμών και προσφορών.