Κ. Παπαμιχαήλ (ΕΣΠΕΝ): Οι υψηλές ρυθμιζόμενες χρεώσεις οδηγούν σε αδρανείς καταναλωτές ρεύματος και ελλιπή κινητικότητα

Τις απόψεις του συνδέσμου προμηθευτών ΕΣΠΕΝ σχετικά με τις πρωτοβουλίες προστασίας του καταναλωτή που προωθεί η Ε.Ε. και η ΡΑΑΕΥ, ανέλυσε χθες στην εκδήλωση της Αρχής στη ΔΕΘ ο αναπ. γενικός διευθυντής, Κώστας Παπαμιχαήλ.

Η Ε.Ε. και η χώρα μας έχουν βάλει στόχο έναν καταναλωτής που πλέον αποκτά ενεργό συμμετοχή στην αγορά και τη συνδιαμορφώνει. Στα πλαίσια αυτά εντάσσονται οι δύο ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, Citizens Enery Package και Affordable Energy Action Plan.

Η πρώτη αποτελεί έναν οδικό χάρτη, όχι νομοθεσία, με στόχο την κοινωνική διάσταση της μετάβασης, ανέφερε ο κ. Παπαμιχαήλ. Προσφέρει κατευθύνσεις για θέματα όπως η προσυμβατική ενημέρωση, η προστασία από αποσύνδεση και η κοινή χρήση ενέργειας. Ο ΕΣΠΕΝ συμμετέχει στη σχετική διαβούλευση μέσω του Ευρωπαϊκού Συνδέσμου EER.

Ως προς το Affordable Energy Action Plan, η έμφαση δίδεται στο κόστος των λογαριασμών, αλλά και στα δίκτυα ως θεμελιώδες στοιχείο του κόστους. Με βάση τον ACER, αναμένεται διπλασιασμός του στα 100 δισ. ευρώ ως το 2050 με αντίστοιχη αύξηση του κόστους καταναλωτή κατά 50% έως 100%. Ενδεικτικό είναι ότι ήδη το κόστος διαχείρισης συμφόρησης δικτύων το 2023 ήταν διπλάσιο από το 2020.

Κατ' επέκταση, χρειάζεται έμφαση στον εκσυχρονισμό, τη ψηφιοποίηση, την ευελιξία και την κινητικότητα, υπογράμμισε ο κ. Παπαμιχαήλ.

Ως προς την ελληνική αγορά, πολλά στοιχεία της οδηγίας 1711/2024 είναι ήδη θεσμοθετημένα για την προστασία ευάλωτων και την προσυμβατική ενημέρωση. Παράλληλα, διευρύνεται ο ορισμός των ευάλωτων και ενεργειακά φτωχών νοικοκυριών. Ήδη από το 2021 η ΡΑΑΕΥ έχει βγάλει οδηγίες για το πρότυπο έγγραφο προσφοράς, ενώ με τη χρωματική σήμανση και το εργαλείο σύγκρισης ενισχύθηκε η διαφάνεια. Ήδη υιοθετημένα είναι και τα σταθερά τιμολόγια στη χώρα μας, σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή του ΕΣΠΕΝ.

Ωστόσο προκύπτει ότι μεγάλο μέρος των καταναλωτών παραμένει αδρανές. Ένα ποσοστό 60-65% συνεχίζουν στο πράσινο τιμολόγιο, όπου μεταφέρθηκαν με διοικητική απόφαση. 

Παράλληλα, στην Ελλάδα το ανταγωνιστικό σκέλος αντιστοιχεί μόλις στο 1/3 του λογαριασμού, και το υπόλοιπο απαρτίζεται από τις ρυθμιζόμενες χρεώσεις, δηλαδή φόροι, τέλη, απώλειες και το κόστος της κανονικοποίησης. "Η αλλοίωση της κοστοστρέφειας και οι περιορισμένες επιλογές οδηγούν σε εμπόδιο στην ενεργοποίηση του καταναλωτή, σημείωσε ο κ. Παπαμιχαήλ.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το κόστος λογαριασμών προσαυξήσεων της αγοράς εξισορρόπησης που ανέρχονταν σε 7% το 2022 και ενισχύθηκαν σε 21% το 2025 χωρίς κανένα δυνατό έλεγχο από την πλευρά του προμηθευτή/καταναλωτή.

Ο κ. Παπαμιχαήλ πρόσθεσε ότι στις οριστικές εκκαθαρίσεις αγοράς εξισορρόπησης για το α' εξάμηνο 2022, το κόστος κανονικοποίησης ανήλθε σε 164 εκατ. ευρώ. Η ανάκτησή του δεν γίνεται ως χρέωση επί της κατανάλωσης προ τριών ετών, άρα αναδεικνύει την ανάγκη διαφάνειας, προβλεψιμότητας και κινήτρων στο διαχειριστή.

Αντίστοιχα, οι απώλειες δικτύου ήταν 11,4% το 2023 έναντι 5,5% στην Ε.Ε., με αποτέλεσμα ένα επιπλέον βάρος 370 εκατ. ευρώ ετησίως για τους καταναλωτές και δεν σχετίζεται με την επιλογή τιμολογίου εκ μέρους του καταναλωτή.

Στα παραπάνω προστίθεται το κόστος δικτύων που από 2,2 δισ. (2022-26) θα ανέλθει σε 4,8 δισ (2026-30), γεγονός που οδηγεί στην ανάγκη αποδοτικότητας και κινητροδότησης.

Τέλος, πρόσθετα θέματα είναι οι εκκρεμότητες που σχετίζονται με το net metering και το net billing, όπως και οι ληξιπρόθεσμες οφειλές που επιβαρύνουν τους συνεπείς καταναλωτές.