Η γεωπολιτική αξία της Ελλάδας στο επίκεντρο συζήτησης του ΕΛΙΑΜΕΠ

Το μέλλον των Ελληνοαμερικανικών σχέσεων, έτσι όπως αυτό διαμορφώνεται εντός του σύγχρονου διεθνούς περιβάλλοντος, των οικονομικών αλληλεξαρτήσεων, αλλά και των ζητημάτων ασφαλείας στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου και των Δυτικών Βαλκανίων αποτέλεσαν τον κεντρικό άξονα της δημόσιας συζήτησης που διοργάνωσε σήμερα, 26 Φεβρουαρίου, το Ελληνικό Ίδρυμα Ευρωπαϊκής και Εξωτερικής Πολιτικής με θέμα: “Η προστιθέμενη Γεωπολιτική Αξία της Ελλάδας και οι Ελληνοαμερικανικές Σχέσεις: Προκλήσεις και Ευκαιρίες”.

Σε μία χρονική στιγμή κατά την οποία οι σχέσεις των δύο πλευρών βρίσκονται μεν σε ιστορικά υψηλό επίπεδο, αλλά που η προοπτική τους εξαρτάται, εντάσσεται και εξελίσσεται με φόντο συνεχώς μεταβαλλόμενες ή και συγκρουόμενες προτεραιότητες και γεωστρατηγικά συμφέροντα, το ΕΛΙΑΜΕΠ άνοιξε με τη βοήθεια οκτώ καταξιωμένων ομιλητών, μεταξύ των οποίων και ο Πρέσβης των ΗΠΑ στην Ελλάδα, κ.Geoffrey R. Pyatt, τον διάλογο γύρω από τις δυνατότητες που διανοίγει για τη χώρα μας η στενότερη συνεργασία με τις Ηνωμένες Πολιτείες.  

Όπως ανέφερε στην ομιλία του ο Γενικός Διευθυντής του ΕΛΙΑΜΕΠ, Δρ Θάνος Ντόκος, το θέμα των ελληνοαμερικανικών σχέσεων είναι πολυδιάστατο, αν και όπως είπε, συμφωνώντας με τα εισαγωγικά σχόλια του συντονιστή της εκδήλωσης, δημοσιογράφου, κ. Παντελή Καψή, οι σχέσεις με τις ΗΠΑ είναι πιο στενές από ποτέ άλλοτε παρά τα προβλήματα που εξακολουθούν να υπάρχουν. Ο ίδιος, ωστόσο, τόνισε πως η χώρα μας θα πρέπει να παραμείνει ρεαλιστική ως προς τις προσδοκίες της, καθώς μπορεί να παραμένει ένας σημαντικός παράγοντας σταθερότητας στην περιοχή, δεν θα πρέπει όμως να παραβλέπεται το μέγεθος και η δυναμική της γειτονικής Τουρκίας. Επιπλέον, ενόψει των σημαντικών προκλήσεων ασφαλείας που αντιμετωπίζει η Ελλάδα, αποτελεί επείγουσα προτεραιότητα η θεσμοθέτηση ενός Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, κάτι στο οποίο κυβέρνηση και αξιωματική αντιπολίτευση φαίνεται να συμφωνούν.

Πιο συγκεκριμένα, ο κ. Pyatt αφού πραγματοποίησε μία σύντομη παρουσίαση των Ελληνοαμερικανικών σχέσεων, στη συνέχεια αναφέρθηκε στα κομβικότερα πεδία που θα μπορούσαν να συμβάλλουν στην περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας Ελλάδας και ΗΠΑ, και στα οποία κατά τον ίδιο συμπεριλαμβάνονται τόσο η άμυνα, η ασφάλεια και η μεταναστευση, όσο και το εμπόριο, η ενέργεια, η ναυτιλία, η εκπαίδευση και η εδραίωση των δημοκρατικών θεσμών στα κράτη της περιοχής.

“Η Ελλάδα αποτελεί έναν αποφασιστικής σημασίας σύμμαχο για τις ΗΠΑ”,  αλλά και “έναν πυλώνα σταθερότητας για όλη την Ανατολική Μεσόγειο”, ανέφερε μάλιστα χαρακτηριστικά ο Αμερικανός Πρέσβης, ο οποίος μάλιστα δεν παρέλειψε να δώσει τα εύσημα για τη συμβολή της Ελλάδας στις προσπάθειες των ΗΠΑ στο θέμα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Κατρούγκαλος, υπογράμμισε πως η εξέταση των σχέσεων Ελλάδας και ΗΠΑ θα πρέπει να ενταχθεί στο ευρύτερο, σημερινό, γεωπολιτικό περιβάλλον, το οποίο αν και δεν είναι ακόμη πλήρως διαμορφωμένο, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί  “Μετα-δυτικό” και με στοιχεία “Σινο-παγκοσμιοποίησης”.

Εστιάζοντας, δε, στις διμερείς σχέσεις, ο κ. Κατρούγκαλος δήλωσε “αισιόδοξος για την περαιτέρω βελτίωση των Ελληνοαμερικανικών σχέσεων στο μέλλον” τονίζοντας παράλληλα πως η Ελλάδα, παρά την οικονομική κρίση “είναι όχι μόνο παράγοντας σταθερότητας αλλά και εξαγωγέας σταθερότητας, κάτι που απέδειξε έμπρακτα με τη Συμφωνία των Πρεσπών”. Υποστήριξε, επίσης, πως η νέα στρατηγική μας θα πρέπει να προσπαθήσει να αξιοποιήσει τα γεωστρατηγικά και χαρακτηριστικά και τα συγκριτικά πλεονεκτήματα της χώρας, όπως είναι το υψηλής εξειδίκευσης στελεχιακό δυναμικό.

Υπέρ της θέσης ότι μπροστά στις σύγχρονες προκλήσεις που παράγονται και εκτυλίσσονται στην γειτονιά της “η Ελλάδα έχει αποκτήσει προστιθέμενη αξία που της δίνει ρόλο κομβικού κράτους στην Ανατολική Μεσόγειο και στα Βαλκάνια” τάχθηκε ο Βουλευτής Β Αθηνών, Τομεάρχης Εξωτερικών ΝΔ, Γιώργος Κουμουτσάκος. Σύμφωνα με τον ίδιο, η Ελλάδα αποτελεί μία σταθερή χώρα, στην οποία συνυπάρχουν η Ευρωπαϊκή, Βαλκανική και Μεσογειακή διάσταση και η οποία “διαθέτει το γεωπολιτικό κεφάλαιο για να αξιώσει κεντρικό ρόλο στις εξελίξεις της περιοχής”.

Αναφερόμενος, τέλος, στον ρόλο της Τουρκίας, ο κ. Κουμουτσάκος υπογράμμισε πως “η ΝΔ πιστεύει στην ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας”, καθώς και “στην ανάγκη του ελληνοτουρκικού διαλόγου”, ο οποίος όμως, είπε ο ίδιος, “για να είναι παραγωγικός πρέπει να γίνει σε ένα περιβάλλον απαλλαγμένο από προκλήσεις και πρακτικές έντασης”.

“Η θεσμική ιστορία και παράδοση που έχει η Ελλάδα είναι πολύ σημαντικά στοιχεία για το μέλλον” ανέφερε ο Ομότιμος Καθηγητής, Πανεπιστήμιο Αθηνών και Αντιπρόεδρος του ΕΛΙΑΜΕΠ, κ. Θάνος Βερέμης, διευκρινίζοντας πως “ασφαλώς δεν μπορεί να επηρεάσει τις μεγάλες αποφάσεις, αλλά μπορεί να δίνει το καλό της παράδειγμα”. Αναφερόμενος, δε, στα Βαλκάνια, άποψη του ιδίου είναι πως “μετά τη νέα Συμφωνία, η Ελλάδα βρίσκεται σε καλό δρόμο. Γιατί ακόμη και εντός της κρίσης οι υπόλοιπες βαλκανικές χώρες υπολείπονται όχι μόνο σε οικονομικό επίπεδο, αλλά και σε θεσμικές, εμπεδωμένες δημοκρατικές δυνατότητες”.

Στις ιδιαίτερες προοπτικές που διανοίγει το εμπόριο και η ενέργεια για την ενδυνάμωση των σχέσεων της χώρας με τους στρατηγικούς της εταίρους εστίασε η Αριστοτελία Πελώνη, Δημοσιογράφος και Διδάκτωρ Διεθνών Σχέσεων, ενώ ο Γιώργος Πρεβελάκης, Ομότιμος Καθηγητής του Πανεπιστημίου Pantheon-Sorbonne, τόνισε ο κόσμος έχει μπει σε μία καινούργια εποχή, με νέα δεδομένα αστάθειας και στρατηγικών συμφερόντων, τα οποία όμως θα μπορούσαν να κάνουν τη θέση της Ελλάδας πιο σημαντική. Πρόσθεσε, ωστόσο χαρακτηριστικά: “Μπροστά στην περίοδο που ανοίγεται μπροστά μας είναι σημαντικό να προστατεύσουμε εσωτερική συνοχή και συνεννόηση. Αυτό δεν θα μας το λύσει μία ξένη δύναμη, η Αγγλία ή οι ΗΠΑ. Αυτό μπορεί να γίνει μόνο με εσωτερική εργασία. Άρα θα πρέπει να ξανασκεφτούμε την ταυτότητά μας και να δούμε πως μπορούμε να τα αναδιοργανώσουμε ωστε να είναι προσαρμοσμένα στις προκλήσεις του μέλλοντος”.