Χριστοδουλόπουλος (Vertis): Παραμένει ο κίνδυνος υψηλών τιμών στην αγορά άνθρακα το 2023 - Πως μπορούν οι εταιρείες να αντισταθμίσουν την έκθεσή τους

Στην αναμενόμενη πορεία της αγοράς άνθρακα την φετινή χρονιά, αναφέρεται ο Χρήστος Χριστοδουλόπουλος, Corporates Sales Trader της Vertis Enviromental Finance, σε συνέντευξή του στο energypress.

Μεταξύ άλλων εστίασε στις προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει η αγορά το 2023, από τον κίνδυνο του υψηλού κόστους άνθρακα, αλλά και στην ανάκτηση επιπλέον 20 δισ. ευρώ από δικαιώματα, όπου θα προστεθούν ως νέο κεφάλαιο για τα σχέδια ανάκαμψης των κρατών μελών.

Επιπλέον, αναφέρθηκε στην ένταξη νέων τομέων στο ΣΕΔΕ, στην εφαρμογή της CBAM σταδιακά από το 2026, καθώς και στο καθεστώς μερικής αντιστάθμισης των ενεργοβόρων επιχειρήσεων στην Ελλάδα, που εγκρίθηκε από την ΕΕ.

Όπως σημειώνει ο κ. Χριστοδουλόπουλος, η Vertis είναι η μόνη εταιρεία εμπορίας που εξειδικεύεται πλήρως στο ΣΕΔΕ της ΕΕ, έχοντας βοηθήσει πάνω από 2700 πελάτες να αντισταθμίσουν την έκθεσή τους στο διοξείδιο του άνθρακα. 

Ολόκληρη η συνέντευξη έχει ως εξής:

Ποιες θα είναι οι σημαντικότερες εξελίξεις στην ευρωπαϊκή αγορά διοξειδίου του άνθρακα το 2023;

Τα επίπεδα τιμών του EUA αντιμετωπίζουν μια διαρθρωτική μεταβολή, η οποία είναι πιθανό να παγιωθεί έως το 2023, με την τιμή του ΕUA να παρουσιάζει αστάθεια, αλλά γενικά να παρουσιάζει ανοδική τάση από το 2018, λόγω παραγόντων όπως οι αλλαγές στη ζήτηση και οι πολιτικές αποφάσεις. Η τιμή  του συμβολαίου αναφοράς, Dec-23, ξεπέρασε για πρώτη φορά τα 100 ευρώ ανά τόνο στις 21 Φεβρουαρίου,  ενώ αναμένεται μείωση των επαληθευμένων εκπομπών κατά 40 εκατομμύρια τόνους για το 2023.

Το ευρωπαϊκό συμβόλαιο άνθρακα αναφοράς Dec-23 σημείωσε ενδοσυνεδριακό υψηλό ρεκόρ 101,05 ευρώ/τόνο στις 21/02/2023, με τις προβλέψεις για ψυχρότερο καιρό και τις προσδοκίες για χαμηλότερη παραγωγή αιολικής ενέργειας να αυξάνουν τη ζήτηση για ΕUA. Επιπλέων, το συμβόλαιο αναφοράς έχει αυξηθεί περίπου +20% από την αρχή του έτους, εν μέρει λόγω των προσδοκιών ότι οι οικονομίες της Ευρώπης θα μπορούσαν να αρχίσουν να βελτιώνονται, καθώς οι τιμές της ενέργειας πέφτουν από τα υψηλά επίπεδα ρεκόρ.

Το σχέδιο REPowerEU, που εγκρίθηκε από την ΕΕ στις 21 Ιανουαρίου 2023, θα συγκεντρώσει επιπλέον 20 δισ. ευρώ, με τα κράτη μέλη να προσθέτουν ένα νέο κεφάλαιο στα σχέδια ανάκαμψης και ανθεκτικότητας για τη χρηματοδότηση μεταρρυθμίσεων, που ευθυγραμμίζονται με τους στόχους του REPowerEU. Η Επιτροπή καθορίζει το χρονοδιάγραμμα και τη διανομή για την πώληση των πρόσθετων EUAs. Εμείς, ως traders EUAs, παρακολουθούμε στενά την πώληση αυτών των πρόσθετων EUAs.

Πώς θα επηρεάσουν αυτές οι αλλαγές τις εταιρείες ενέργειας και κοινής ωφέλειας; Ποιοι θα είναι οι μεγαλύτεροι κίνδυνοι για αυτές;

Ο κίνδυνος υψηλού κόστους  διοξειδίου του άνθρακα το 2023 παραμένει λόγω της θεμελιώδους σύσφιξης του συστήματος ΣΕΔΕ, η οποία επί του παρόντος οδηγείται κυρίως από το αποθεματικό σταθερότητας της αγοράς. Η μεταρρύθμιση του ΣΕΔΕ που μόλις εγκρίθηκε θα προσθέσει πρόσθετη πίεση από το επόμενο έτος και μετά, καθώς η μείωση του ανώτατου ορίου διπλασιάζεται περίπου από το 2024 και μετά.  

Επιπλέον, η μεταρρύθμιση του ΣΕΔΕ περιλαμβάνει τη σταδιακή κατάργηση των δωρεάν δικαιωμάτων για τους παραγωγούς ηλεκτρικής ενέργειας στα κράτη μέλη της Ανατολικής Ευρώπης, και την επιβολή μείωσης κατά -20% των δωρεάν δικαιωμάτων για τις εταιρείες που δεν συμμορφώνονται με τα σχέδια κλιματικής ουδετερότητας και τις συστάσεις για τον ενεργειακό έλεγχο. Θα υπάρξει επίσης σταδιακή κατάργηση των δωρεάν δικαιωμάτων για τον τομέα CBAM. 

Βλέποντας τη μεγάλη εικόνα, η γεωπολιτική, όπως οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας, μπορεί να επηρεάσει τις επιχειρήσεις και τη χρηματοοικονομική σταθερότητα της Ευρωζώνης. Οι τιμές του φυσικού αερίου μπορεί να κυμανθούν από 30 έως 60 ευρώ σύμφωνα με την Deutsche Bank, ανάλογα με την παγκόσμια οικονομική δραστηριότητα και τις προμήθειες, αλλά θα πρέπει να αυξηθούν εάν υπάρξουν διαταραχές στον εφοδιασμό ή παρατεταμένες ψυχρές καιρικές συνθήκες.

Πώς επηρεάζει την οικονομία της Γηραιάς Ηπείρου η ένταξη νέων τομέων στο Ευρωπαϊκό Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών; Υπάρχουν κίνδυνοι για την ανταγωνιστικότητα ή το εμπορικό ισοζύγιο των κρατών μελών;

Το ΣΕΔΕ της ΕΕ επηρεάζει την οικονομία, χρηματοδοτώντας την τεχνολογία χαμηλών εκπομπών άνθρακα και τις καθαρές υποδομές, μέσω των ταμείων εκσυγχρονισμού και καινοτομίας και πρόκειται να μεταρρυθμιστεί το 2026. Η ΕΕ προτιμά τα συστήματα που βασίζονται στον όγκο για να επηρεάζουν το επίπεδο των τιμών παρά τα σκληρά κατώτατα ή ανώτατα όρια τιμών. Η ΕΕ εφαρμόζει επίσης συμπληρωματικά μέτρα, όπως μια οδηγία για την ενεργειακή απόδοση, και σχεδιάζει να εφαρμόσει το CBAM για να αποτρέψει την υπονόμευση των κλιματικών της στόχων από την παραγωγή με ένταση άνθρακα εκτός της ΕΕ. Η CBAM θα μετριάσει τους κινδύνους στρέβλωσης του εμπορίου, τους οποίους η ΕΕ γνωρίζει πολύ καλά. Η CBAM θα τεθεί σταδιακά σε εφαρμογή από το 2026 σε επιλεγμένους τομείς, ενώ τα δωρεάν δικαιώματα στο σύστημα εμπορίας εκπομπών της ΕΕ θα σταματήσουν μέχρι το 2035. 

Οι δημοσιονομικές πολιτικές συνδέονται επίσης με το ΣΕΔΕ της ΕΕ, καθώς η ΕΕ δαπάνησε σχεδόν 800 δισεκατομμύρια ευρώ κατά το προηγούμενο έτος για να προστατεύσει τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις από το υψηλό ενεργειακό κόστος. Η Ελλάδα έλαβε έγκριση για ένα σύστημα ύψους 1,36 δισ. ευρώ για τη μερική αποζημίωση των ενεργοβόρων επιχειρήσεων για τις υψηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας που προκαλούνται από το έμμεσο κόστος εκπομπών.

Πώς αντιμετωπίζουν οι Έλληνες φορείς εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα την αύξηση των τιμών των δικαιωμάτων; Υπάρχουν επιτυχημένες στρατηγικές αγοράς που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως βέλτιστες πρακτικές;

Κατά τη διάρκεια των τελευταίων 10 μηνών, οι Έλληνες φορείς εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα, ιδίως οι επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας και οι μεγάλες βιομηχανίες, αντιμετώπισαν προκλήσεις όσον αφορά την αύξηση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας, των τιμών του TTF και των τιμών του EUA. 

Αυτή τη στιγμή το ενεργειακό μείγμα φαίνεται να εγκαθίσταται στα προπολεμικά επίπεδα του 2020-2021, αλλά η πρόκληση εξακολουθεί να έγκειται στο να αξιολογηθεί η ζήτηση που προέρχεται από τη μετα-Covid Κίνα, εν μέσω ενός πολύ ρευστού παγκόσμιου μακροοικονομικού περιβάλλοντος.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε, βάσει των κανόνων της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις, ένα ελληνικό καθεστώς για τη μερική αντιστάθμιση των ενεργοβόρων επιχειρήσεων για τις υψηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας που προκύπτουν από το έμμεσο κόστος εκπομπών, στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας εκπομπών της ΕΕ.

Το καθεστώς που κοινοποίησε η Ελλάδα, με συνολικό εκτιμώμενο προϋπολογισμό 1,36 δισ. ευρώ, θα καλύψει μέρος των υψηλότερων τιμών ηλεκτρικής ενέργειας που προκύπτουν από τον αντίκτυπο των τιμών του διοξειδίου του άνθρακα στο κόστος παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, το λεγόμενο "έμμεσο κόστος εκπομπών", που θα προκύψει μεταξύ 2021 και 2030. Το μέτρο στήριξης αποσκοπεί στη μείωση του κινδύνου "διαρροής άνθρακα", όταν οι εταιρείες μεταφέρουν την παραγωγή τους σε χώρες εκτός της ΕΕ με λιγότερο φιλόδοξες πολιτικές για το κλίμα, με αποτέλεσμα την αύξηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου σε παγκόσμιο επίπεδο.

Πώς υποστηρίζει η Vertis Environmental Finance τους συμμετέχοντες στην αγορά διοξειδίου του άνθρακα για την αγορά και την πώληση δικαιωμάτων ΕUA; Ποιες υπηρεσίες μπορείτε να προσφέρετε για τους μεγάλους εκπέμποντες CO2;

Με 25 χρόνια εμπειρίας, η Vertis είναι η μόνη εταιρεία εμπορίας που εξειδικεύεται πλήρως στο ΣΕΔΕ της ΕΕ. Έχουμε βοηθήσει πάνω από 2700 πελάτες να αντισταθμίσουν την έκθεσή τους στο διοξείδιο του άνθρακα. Οι υπηρεσίες μας υπερβαίνουν την αγορά και την πώληση δικαιωμάτων εκπομπών. Η Vertis παρέχει πλήρη υποστήριξη στην οικοδόμηση μιας ad-hoc στρατηγικής συμμόρφωσης για τους υπόχρεους. Υποστηρίζουμε τη διαδικασία λήψης αποφάσεων με σχετικές και επικαιροποιημένες πληροφορίες της αγοράς, που επεξεργάζεται η ομάδα έρευνας και ανάλυσης που διαθέτουμε. Επιπλέον, παρέχουμε πρόσβαση στην αγορά και δομούμε συναλλαγές προσαρμοσμένες στις δραστηριότητες των πελατών μας και στο επίπεδο αποφυγής κινδύνου (SPOT, FUTURE, FORWARDS).

Φαίνεται ότι εξακολουθεί να υπάρχει έλλειψη επαρκώς καταρτισμένων εμπειρογνωμόνων στην Ελλάδα για τη συμμετοχή στις αγορές διοξειδίου του άνθρακα. Πώς μπορούν να παρασχεθούν περισσότερες γνώσεις και δεξιότητες στους επαγγελματίες που εργάζονται σε αυτόν τον τομέα;

Λόγω της αυξανόμενης δημόσιας πίεσης για την απεξάρτηση της οικονομίας από τον άνθρακα, υπάρχει μεγάλη ζήτηση επαγγελματιών στον τομέα της βιωσιμότητας, και ιδίως στον τομέα της περιβαλλοντικής χρηματοδότησης. Ο κλάδος της περιβαλλοντικής χρηματοδότησης θα γνωρίσει δραματική ανάπτυξη τα επόμενα χρόνια. Δυστυχώς, δεν υπάρχουν τόσο πολλά εκπαιδευμένα επαγγελματικά προφίλ διαθέσιμα. Στη Vertis, ποντάρουμε στην ανάπτυξη αυτού του ταλέντου, γι' αυτό και συνεργαζόμαστε με διάφορα πανεπιστήμια σε όλη την Ευρώπη για την ευαισθητοποίηση σχετικά με τις περιβαλλοντικές αγορές, καθώς και για τη διευκόλυνση της πρόσβασης σε αυτή την αγορά εργασίας.

Σας ευχαριστώ για το χρόνο σας!