Γιατί ο μαύρος χρυσός αποδείχθηκε ταφόπλακα για τη Βενεζουέλα

Η εντολή του προέδρου Μαδούρο να αλλάξει η επίσημη ώρα της Βενεζουέλας, δεν απέδωσε τα αναμενόμενα. Ο σύντροφος πρώην οδηγός λεωφορείου ήθελε προχωρώντας τους δείκτες των ρολογιών κατά 30 λεπτά, να εξοικονομήσει ηλεκτρικό ρεύμα και χρήματα προκειμένου να περισώσει ό,τι μπορεί από την καταρρέουσα οικονομία της χώρας και να αποφύγει το χάος. Δεν τα κατάφερε.

Κι όμως, εάν γυρίσουμε τον χρόνο λίγους μήνες πριν, ο Νίκολας Μαδούρο ήταν εκείνος πάνω στον οποίο είχαν στηρίξει τις ελπίδες τους στελέχη της ελληνικής κυβέρνησης, προκειμένου να εξασφαλίσει η χώρα τα απαραίτητα αποθέματα πετρελαίου διά παν ενδεχόμενο... Ήταν η περίοδος που κάποιοι απεργάζονταν το περίφημο plan b, φουντώνοντας τα σενάρια περί grexit. Οι επαφές με τη Βενεζουέλα αλλά και οι προσδοκίες για ενδυνάμωση των σχέσεων με το καθεστώς της "μπολιβαριανής δημοκρατίας" είχαν κορυφωθεί με την επίσκεψη του γενικού γραμματέα διεθνών οικονομικών σχέσεων του υπουργείου Εξωτερικών, Γιώργου Τσίπρα, στο Καράκας, όταν επιχειρήθηκε να ανοίξουν δίαυλοι επικοινωνίας για την εισαγωγή αργού βενεζουελάνικου αργού στην Ελλάδα. Παρά την άνωθεν πολιτική παρότρυνση, πάντως, τα μαθηματικά εξαιτίας του υψηλού μεταφορικού κόστους δεν έβγαιναν και το φιλόδοξο εγχείρημα έμεινε στα χαρτιά.

Καταρρέει

Λίγους μήνες αργότερα, πάντως, η Βενεζουέλα βρίσκεται αντιμέτωπη με το φάσμα της ολοκληρωτικής κατάρρευσης. Η πετρελαιοεξαρτώμενη οικονομία της (σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο αντιπροσωπεύουν τουλάχιστον το 25% της οικονομίας της χώρας, ενώ οι εξαγωγές πετρελαίου αντιστοιχούν περίπου στο 95% των εσόδων) βρίσκεται στο κόκκινο εξαιτίας της πτώσης των τιμών του πετρελαίου, ενώ ακόμη και η πετρελαϊκή βιομηχανία βρίσκεται υπό διαρκή απειλή.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις αναλυτών, φέτος η παραγωγή πετρελαίου στη Βενεζουέλα αναμένεται να μειωθεί κατά μέσο όρο στα 2,35 εκατ. βαρέλια ημερησίως, εξαιτίας των προβλημάτων ρευστότητας που αντιμετωπίζει η χώρα. Η μείωση της πετρελαϊκής παραγωγής αποδίδεται ειδικότερα σε καθυστερήσεις στην έναρξη γεωτρήσεων, στη μη επαρκή συντήρηση των πετρελαϊκών πεδίων, στις κλοπές υλικού, αλλά και στη γενικότερη έλλειψη οικονομικής ρευστότητας που παρατηρείται στη χώρα. Ήδη το πρώτο τρίμηνο του έτους, σύμφωνα με την εταιρεία συμβούλων IPD Latin America, η παραγωγή πετρελαίου μειώθηκε κατά 6,8% στα 2,59 εκατ. βαρέλια την ημέρα.

Πρόσφατα η συμβουλευτική Oxford Economics είχε κατατάξει τη Βενεζουέλα μεταξύ των χωρών που είναι πιο εκτεθειμένες απέναντι στις χαμηλές τιμές του πετρελαίου. Εκτός από τις χαμηλές τιμές του πετρελαίου η κατάσταση στη Βενεζουέλα καθίσταται ακόμη πιο κρίσιμη εξαιτίας της έντονης ξηρασίας που έχει μειώσει τα επίπεδα της υδροηλεκτρικής παραγωγής, με σοβαρές συνέπειες στην παροχή ηλεκτρικού ρεύματος.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία το ΑΕΠ της χώρας, υποχώρησε κατά 5% το 2015, ωστόσο οι περισσότεροι διεθνείς οργανισμοί τοποθετούν τη μείωση μεταξύ 7% έως 10%. Μάλιστα το ΔΝΤ θεωρεί ότι για το 2016 αναμένεται νέα πτώση της τάξης του 8%. Εκτός όμως από την ύφεση, η χώρα μαστίζεται από την εκτίναξη του πληθωρισμού, που από 141,5% το 2015 εκτιμάται ότι θα εκτιναχθεί στο 720% το 2016.

Πίσω από την έκρηξη του πληθωρισμού κρύβεται η προσπάθεια της κυβέρνησης Μαδούρο να "ξορκίσει" τις επιπτώσεις από τη μείωση των πετρελαϊκών εσόδων με την εκτύπωση νέου χρήματος. Είναι χαρακτηριστικό ότι η κυβέρνηση μόλις πριν από λίγες εβδομάδες ανακοίνωσε αύξηση του κατώτατου μισθού, την ίδια ώρα που οι ελλείψεις βασικών αγαθών δημιουργούσε λαοθάλασσες έξω από τα σούπερ μάρκετ. Πάντως οι τελευταίες πληροφορίες ανέφεραν ότι ακόμη και η εκτύπωση χρήματος καθίσταται πλέον δυσχερής, εξαιτίας των ελλείψεων σε χαρτί.

Παράλληλα, προκειμένου να αποφευχθεί η πλήρης κατάρρευση, η κυβέρνηση Μαδούρο καλείται να καλύψει πληρωμές δανείων ύψους 16 δισ. δολαρίων που θα πρέπει να καταβληθούν μέσα στο 2016 από τη Βενεζουέλα. Και αυτό ενώ μόνο το 2015 τα συναλλαγματικά αποθεματικά της χώρας μειώθηκαν κατά 32% ή, αλλιώς, 7,2 δισ. δολάρια.

(Χ. Φλουδόπουλος, Κεφάλαιο)