Γ. Φιντικάκης: Crash test με ΑΔΜΗΕ και Μικρή ΔΕΗ για τον νέο υπουργό Ενέργειας

Ασφυκτικό χρονοδιάγραμμα χωρίς ούτε μια ημέρα περίοδο χάριτος συνεπάγεται για το νέο υπουργό Παραγωγικής Ανασυγκρότησης το πλούσιο ημερολόγιο με τις μνημονιακές δεσμεύσεις της χώρας στην ενέργεια. 

Δεν το έχουν συνειδητοποιήσει πολλοί, ωστόσο από τις 26 συνολικά δράσεις που καλείται να υλοποιήσει η νέα κυβέρνηση έως το τέλος Σεπτεμβρίου, οι 8 (δηλαδή το 30%) αφορούν την ενέργεια. Προφανώς λόγω των εκλογών, θα δοθεί κάποια άτυπη χρονική παράταση, της τάξης για παράδειγμα του ενός μηνός, προκειμένου να αρχίσει η εφαρμογή τους, ωστόσο τα χρονοδιαγράμματα παραμένουν ασφυκτικά.

Ανάμεσα στις ενεργειακές δεσμεύσεις, και κάποιες που θα δοκιμάσουν τις πολιτικές αντοχές της κυβέρνησης, όπως η ιδιωτικοποίηση ή μη του ΑΔΜΗΕ αλλά και η υποχρεωτική μείωση του μεριδίου της ΔΕΗ, μια δύσκολη εξίσωση καθώς θα μπορούσε να επαναφέρει το σχέδιο της “Μικρής ΔΕΗ” από την πίσω πόρτα.

Τι εννοούμε. Προεκλογικά ο ΣΥΡΙΖΑ δεσμεύθηκε ότι δεν υπάρχει περίπτωση να παραχωρήσει παραγωγικό κομμάτι της ΔΕΗ. Αλλά το κατά πόσο θα δικαιωθεί η προεκλογική του δέσμευση θα εξαρτηθεί από τη δυνατότητα της κυβέρνησης να παρουσιάσει μέσα στις επόμενες εβδομάδες στη Κομισιόν ένα αποτελεσματικό σχέδιο για τη μείωση του μεριδίου της ΔΕΗ κατά 25% μέχρι το 2018 και 50% μέχρι το 2020. Προκειμένου να υλοποιήσει αυτή τη μνημονιακή δέσμευση, η ΔΕΗ πρέπει να προχωρήσει σε δημοπρασίες λιγνιτικής και υδροηλεκτρικής ισχύος σε αντίστοιχο ποσοστό. 

Τόσο η κυβέρνηση, όσο και η διοίκηση της ΔΕΗ θεωρούν ότι το σχέδιο που θα παρουσιασθεί και βασίζεται στο αντίστοιχο μοντέλο δημοπρασιών που είχε εφαρμοστεί παλαιότερα στη Γαλλία, εξ ου και το όνομά του "Nome", δεν θα πρέπει να προκαλέσει αρνητικές συνέπειες στην επιχείρηση. Τη δύσκολη αυτή εξίσωση καλείται να επιλύσει η Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας, με το μεγαλύτερο «αγκάθι» να αφορά τη τιμή εκκίνησης των δημοπρασιών. Σύμφωνα με το μνημόνιο, οι δημοπρασίες θα πρέπει να ξεκινούν από κάποια τιμή βάσης, η οποία έχει άμεση σχέση με το κόστος του ρεύματος που παράγεται από τις λιγνιτικές μονάδες της ΔΕΗ. Αλλά ως προς το ποιό ακριβώς είναι αυτό το πραγματικό κόστος υπάρχει εδώ και χρόνια κάθετη διαφωνία μεταξύ της ΔΕΗ, και των ανταγωνιστών της, με τη ΡΑΕ να βρίσκεται στη μέση. Το μνημόνιο πάντως κάνει σαφές ότι αν δεν προχωρήσουν τα ΝΟΜΕ, τότε θα πρέπει να ληφθούν άλλα ισοδύναμου αποτελέσματος μέτρα, αφήνοντας ανοιχτό το παράθυρο επαναφοράς στο τραπέζι του σχεδίου της “Μικρής ΔΕΗ”.

Στο μέτωπο του ΑΔΜΗΕ, η προηγούμενη ηγεσία του υπ. Ενέργειας υπό τον Π.Σκουρλέτη είχε καταρτίσει εναλλακτικό σχέδιο που προέβλεπε την παραμονή των παγίων στη ΔΕΗ, και τη μεταφορά όσων δραστηριοτήτων επηρεάζουν τον ανταγωνισμό, και συγκεκριμένα του Κέντρου Κατανομής Αγ. Στεφάνου στον ΛΑΓΗΕ, μια εταιρεία που ανήκει 100% στο Δημόσιο και θα μετεξελιχθεί σε Διαχειριστή του Συστήματος. Αλλά αυτό δεν ήταν παρά η ελληνική πρόταση. Μένει να φανεί αν το το σχέδιο αυτό θα γίνει αποδεκτό από τους πιστωτές ως ισοδύναμο της ιδιωτικοποίησης, δυνατότητα που δίνει το μνημόνιο, αρκεί να φέρνει για τον ΑΔΜΗΕ τα ίδια αποτελέσματα, δηλαδή τον ιδιοκτησιακό διαχωρισμό της θυγατρικής από τη μητρική ΔΕΗ. Διαφορετικά, η ιδιωτικοποίηση θα πρέπει να προχωρήσει μέσα στον Οκτώβριο.

Τόσο για τα θέματα αυτά (ΑΔΜΗΕ, δημοπρασίες ισχύος από ΔΕΗ), όσο και για τα άλλα προαπαιτούμενα της ενέργειας, ο υπηρεσιακός υπουργός Ι. Γκόλιας είχε συστήσει επτά συνολικά υπηρεσιακές επιτροπές προκειμένου και να τα τρέξουν.

Πολιτικά «καυτό» θέμα είναι επίσης η προβλεπόμενη από το μνημόνιο καθιέρωση μόνο κοστοβαρών τιμολογίων από τη ΔΕΗ, που μεταφράζεται σε αυξήσεις στα αγροτικά τιμολόγια. Τα τελευταία αποτελούν τη τελευταία κατηγορία τιμολογίων της ΔΕΗ που παραμένουν ακόμη κάτω του κόστους, και συνεχίζουν να τα επιδοτούν οι άλλες κατηγορίες καταναλωτών, από τους οικιακούς έως τους επαγγελματικούς, τις επιχειρήσεις και τις βιομηχανίες. Ερωτημα επίσης παραμένει το πότε η ΔΕΗ θα ανακοινώσει τιμολόγια για τις ενεργοβόρες βιομηχανίες, μετά και από τη κατάργηση των εκπτώσεων 20% που απολάμβαναν, και οι οποίες τους είχαν δοθεί με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης της επιχείρησης.

Πιο «βατές» μνημονιακές υποχρεώσεις είναι τόσο η εφαρμογή των διακοπτόμενων συμβάσεων ρεύματος προς τη βιομηχανία, όσο και μια σειρά ρυθμιστικών παρεμβάσεων που συνδέονται με την επάρκεια του ηλεκτρικού συστήματος της χώρας. Πρόκειται για την ολοκλήρωση του μηχανισμού αποζημίωσης των μονάδων ηλεκτροπαραγωγής για την ευελιξία που παρέχουν στο σύστημα (γνωστά ως αποδεικτικά διαθεσιμότητας ισχύος), ρύθμιση που θα έπρεπε να είχε τεθεί σε ισχύ από τον Ιανουάριο του 2015 και παραμένει σε εκκρεμότητα. Αλλος υποχρεωτικός από το μνημόνιο μηχανισμός είναι αυτός για την ανάκτηση κόστους όσων μονάδων μπαίνουν στο σύστημα. Τόσο ο πρώτος, όσο και ο δεύτερος μηχανισμός, καταρτίζονται ήδη από τη Ρυθμιστική Αρχή Ενέργειας (ΡΑΕ).

«Βατή» θεωρείται και η μνημονιακή υποχρέωση το αργότερο μέχρι τον Δεκέμβριο, η κυβέρνηση να έχει ετοιμάσει ένα νέο σχέδιο ανάπτυξης των ΑΠΕ, που να καθιστά βιώσιμη την πράσινη αγορά, καθώς όμως και να βελτιώνει την αποδοτικότητά τους.

Τέλος, χωρίς πολιτικό κόστος είναι και οι αλλαγές που έρχονται στον τομέα του φυσικού αερίου, όπου ο νέος υπουργός θα πρέπει να αναπληρώσει τον χαμένο χρόνο για την εφαρμογή των μέτρων κατάργησης του μονοπωλίου των ΕΠΑ στη αγορά λιανικής. Σημειωτέον πάντως ότι οι έλληνες κατανλωτές συνεχίζουν να πληρώνουν το φυσικό αέριο με τιμές μέχρι και 30% ακριβότερα από αυτές που ισχύουν στους καταναλωτές της Ε.Ε.

(ΤΑ ΝΕΑ, 22/9/2015)