Φωτοβολταϊκά: Με τον αέρα του πρωταθλητή

Όπως και να το δει κανείς, το 2022 ήταν μια πολύ καλή χρονιά για τα φωτοβολταϊκά, τόσο στη χώρα μας όσο και διεθνώς. Οι αριθμοί μιλάνε άλλωστε από μόνοι τους. Περίπου 1,3 GW νέων φωτοβολταϊκών συνδέθηκαν στο δίκτυο το 2022, πολύ περισσότερα απ’ ότι όλες οι άλλες ενεργειακές τεχνολογίες μαζί. Τα φωτοβολταϊκά έχουν περάσει πλέον στην πρώτη θέση μεταξύ όλων των τεχνολογιών ηλεκτροπαραγωγής σε ότι αφορά στην εγκατεστημένη ισχύ. Πάνω από το 10% της ζήτησης σε ηλεκτρική ενέργεια της χώρας καλύπτεται πλέον από τον ήλιο, ενώ σε ότι αφορά στο ποσοστό συμμετοχής των φωτοβολταϊκών στην εγχώρια ηλεκτροπαραγωγή, η χώρα μας θα κατακτήσει (εκτός απροόπτου, αφού είναι νωρίς ακόμη για επίσημα στατιστικά στοιχεία) τη δεύτερη θέση παγκοσμίως, με 13,5% μερίδιο των φωτοβολταϊκών στο εγχώριο μείγμα. Πάνω από 1 δις ευρώ επενδύθηκαν στα φωτοβολταϊκά στην Ελλάδα το 2022, ενώ οι θέσεις εργασίας που συντήρησε ο κλάδος αυξήθηκαν το 2022 κατά 58% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Κι όλα αυτά, εν μέσω μιας μείζονος ενεργειακής κρίσης και με τον πλανήτη να ζει με τις συνέπειες της εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Την ίδια ώρα, τα φωτοβολταϊκά σπάνε κάθε ρεκόρ και σε διεθνές επίπεδο. Το 2022, σχεδόν το 60% όλης της νέας εγκατεστημένης ηλεκτρικής ισχύος διεθνώς αφορούσε φωτοβολταϊκές εγκαταστάσεις. Αυτό μεταφράζεται σε περίπου 260 GW νέων ηλιακών εγκαταστάσεων. Τα φωτοβολταϊκά είναι η ταχύτερα αναπτυσσόμενη ενεργειακή τεχνολογία στην ιστορία. Την τελευταία δεκαετία, ο κλάδος αναπτύσσεται με μέσο ετήσιο ρυθμό 38%. Και όλα αυτά, παρόλο που την τελευταία διετία είχαμε σημαντική αύξηση των τιμών, μια τάση η οποία όλα δείχνουν ότι θα ανατραπεί το 2023. Κι αυτό γιατί κάποιοι σημαντικοί λόγοι που εκτίναξαν τις τιμές φαίνεται να εκλείπουν, οδηγώντας σε αποκλιμάκωση. Οι τιμές του πολυπυριτίου, για παράδειγμα, οι οποίες έφτασαν σε υψηλό δεκαετίας το 2022, αναμένεται να πέσουν στο μισό ως τα τέλη του 2023. Ομοίως, τα ναύλα από Κίνα προς τα ευρωπαϊκά λιμάνια -τα οποία σχεδόν πενταπλασιάστηκαν λόγω του lockdown στη Σαγκάη- συγκλίνουν πλέον με τα παλιά επίπεδα τιμών. Παραμένει βέβαια ακόμη η δυσμενής ισοτιμία ευρώ-δολαρίου σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν (οι εισαγωγές φωτοβολταϊκών πληρώνονται σε δολάρια), αλλά όλα δείχνουν ότι το 2023 θα έχουμε μάλλον μια μείωση τιμών στα φωτοβολταϊκά πλαίσια της τάξης του 10% με 15%. Λέω μάλλον, γιατί η ζωή μας επεφύλασσε πολλές αρνητικές εκπλήξεις τα τελευταία χρόνια.

Για τη χώρα μας, το 2023 αναμένεται να αποτελέσει μια ακόμη χρονιά εντυπωσιακής ανάπτυξης των φωτοβολταϊκών. Μην εκπλαγείτε αν οι νέες συνδέσεις αγγίξουν τα 2 GW. Αν συμβεί αυτό, θα έχουμε πιάσει το στόχο για το 2030 που προβλέπει για τα φωτοβολταϊκά το υφιστάμενο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ) ήδη στα τέλη του 2023, επτά χρόνια νωρίτερα δηλαδή. Μόνο μια τεχνολογία με τη στόφα του πρωταθλητή μπορεί να πετύχει κάτι τέτοιο. Και τα φωτοβολταϊκά κάνουν πλέον πρωταθλητισμό, επιβεβαιώνοντας για ακόμη μια φορά μια παλιά παροιμία των Μαορί: “Στρέψου στον ήλιο και θα αφήσεις τις σκιές πίσω σου”.

* Ο κ. Στέλιος Ψωμάς είναι Σύμβουλος του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών