"Φωτιές" με καύσιμο το LPG ανάβει στην ενεργειακή "πιάτσα" η επένδυση του Αστακού

Έντονο διάλογο, αλλά και ένα είδος επιχειρηματικής διελκυστίνδας φαίνεται ότι θα έχουμε στο προσκήνιο το επόμενο διάστημα, σχετικά με τη μεγάλη  επένδυση του Αστακού, αλλά και το πρωτοεμφανιζόμενο για τα ελληνικά δεδομένα, καύσιμο, Liquid Petroleum Gas (LPG). Τα σχόλια στην αγορά πληθαίνουν ότι η κρατική πετρελαϊκή εταιρεία του Κατάρ αξιοποίησε κατά τον καλύτερο τρόπο την αγωνία της χώρας μας να προσελκύσει, πάση θυσία, ξένες επενδύσεις, προκειμένου να αναθερμανθεί η οικονομία, αποσπώντας, για την ενεργειακή επένδυση του Αστακού, σημαντικές «προνομίες».

Αυτό προκύπτει, τόσο από την ταχύτητα με την οποία ξεπεράστηκαν τα εμπόδια της γραφειοκρατίας στη συγκεκριμένη περίπτωση , ταχύτητα την οποία «ζηλεύουν» όλες οι μεγάλες επενδυτικές προσπάθειες στη χώρα μας, όσο και από τη σπουδή των αρμόδιων υπηρεσιών να αποδεχθούν τη δημιουργία μονάδας ηλεκτροπαραγωγής με καύσιμο το υγροποιημένο πετρελαϊκό αέριο (LPG). Ένα καύσιμο δηλαδή που δεν συνηθίζεται για τέτοια χρήση, κυρίως επειδή είναι περισσότερο επικίνδυνο από τα «ανταγωνιστικά» του, φυσικό αέριο και υγροποιημένο φυσικό αέριο (LNG).

Μελέτη

Το επισήμανε άλλωστε, μιλώντας χθες στους δημοσιογράφους και η υπουργός ΠΕΚΑ Τίνα Μπιρμπίλη : «Είναι ένα καύσιμο εύφλεκτο και έχουν υπάρξει κατά καιρούς ατυχήματα σε διάφορες χώρες, αλλά η ασφάλεια της επένδυσης εξαρτάται από τις προδιαγραφές που θα τεθούν. Γι’ αυτόν ακριβώς το λόγο η ΔΕΠΑ έχει παραγγείλει μελέτη από ξένο οίκο ώστε να εξετάσει το θέμα της επικινδυνότητας ή μη. Αν η μελέτη δείξει ότι δεν είναι ασφαλής η επένδυση, προφανώς και δεν θα προχωρήσει», είπε χαρακτηριστικά.

Το πρωθυπουργικό γραφείο

Το γεγονός βέβαια ότι τόσο η συμφωνία με το εμιράτο, όσο και η προώθηση της επένδυσης, έχουν αναληφθεί απευθείας από το πρωθυπουργικό γραφείο, είναι βέβαιον ότι συνέβαλλε καθοριστικά στην επιτάχυνση της υπόθεσης. Πρόκειται, άλλωστε, για τη μεγαλύτερη επένδυση που σχεδιάζεται επί ελληνικού εδάφους τα τελευταία χρόνια, μετά την εγκατάσταση της Πεσινέ στη Βοιωτία, με συνολικό ύψος κεφαλαίων άνω των 3,5 δισεκατομμύρια ευρώ.

Είναι όλα λοιπόν τα θέματα «λυμένα» ; Όχι, όλα. Στην περιοχή, σύμφωνα με Κοινή Υπουργική Απόφαση του 2003 με την οποία περιγράφονται οι επιτρεπόμενες χρήσεις γης, μπορεί να υλοποιήσει κανείς βιομηχανικές επενδύσεις, όχι όμως μονάδες ηλεκτροπαραγωγής. Την τροποποίηση αυτής της ΚΥΑ δεν κατάφερε ποτέ η Ιταλική EDISON όταν προσπαθούσε να λάβει άδεια για λιθανθρακική μονάδα στη συγκεκριμένη περιοχή, επί θητείας στο τότε υπ. Ανάπτυξης Δημήτρη Σιούφα. Πώς ξεπεράστηκε τώρα το πρόβλημα και δόθηκε η άδεια; Η ΡΑΕ, αποδέχτηκε έγγραφο της Ειδικής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος του ΥΠΕΚΑ με το οποίο δηλώνεται ότι η υπηρεσία δεν έχει αντίρρηση για την προσθήκη των προτεινόμενων δραστηριοτήτων στη ΝΑΒΙΠΕ Αστακού.

Τι λέει η αγορά

Η κοινοπραξία προσκόμισε επίσης απόφαση του Νομαρχιακού Συμβουλίου Αιτωλοακαρνανίας που γνωμοδοτεί για την τροποποίηση των Περιβαλλοντικών Όρων της ΝΑΒΙΠΕ Πλατυγιαλίου Αστακού, έτσι ώστε να επιτρέπεται η παραγωγή ηλεκτρισμού «με υγροποιημένο ή άλλως οριζόμενο αέριο», όπως χαρακτηριστικά αναφέρει. Καχύποπτοι παρατηρητές, διατυπώνουν προβληματισμό σχετικά με το λόγο για τον οποίο η Νομαρχία δεν αναφέρεται ευθέως στο καύσιμο LPG. Υποστηρίζουν μάλιστα ότι είναι ο ίδιος λόγος για τον οποίο, όταν ανακοινώθηκε το κυβερνητικό ταξίδι στο Κατάρ και η συμφωνία για την επένδυση, δεν αναφέρθηκε καθόλου το LPG, παρά ειπώθηκε ρητά ότι πρόκειται για χρησιμοποίηση LNG. Του γνωστού δηλαδή υγροποιημένου αερίου που έχει από χρόνων τη θέση του, μέσω της Ρεβυθούσας, στο ενεργειακό ισοζύγιο της χώρας.

Τα ατυχήματα

Ποιός είναι αυτός ο λόγος; Προφανώς η «κακή φήμη» που συνοδεύει το LPG, όσον αφορά στην ασφάλεια της διαχείρισής του. Η κακή αυτή φήμη οφείλεται εν πολλοίς στο τραγικό ατύχημα που έγινε το 1984 σε δεξαμενές LPG στο Σαν Χουάν του Μεξικού, που «στοίχισε» 650 νεκρούς και 6.400 τραυματίες, ισοπέδωσε πολλά χιλιόμετρα και προκάλεσε, τότε, ζημιές 31 εκατ. δολλαρίων.

Μικρότερης έκτασης ήταν πέρυσι το ατύχημα στην Τοσκάνη της Ιταλίας, όπου έγινε έκρηξη βυτιοφόρου βαγονιού που μετέφερε LPG, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 15 άνθρωποι και να καταρρεύσουν γειτονικά κτήρια.

Η αγορά επίσης λέει ότι οι ευρωπαϊκές ενεργειακές εταιρείες, παρότι, βεβαίως, δεν απαγορεύεται, δεν χρησιμοποιούν πουθενά το συγκεκριμένο καύσιμο για τη παραγωγή ηλεκτρισμού, καθώς έχει δυσκολίες διαχείρισης σε πολύ μεγάλες συγκεντρώσεις, τη στιγμή που υπάρχουν άλλα καύσιμα διαθέσιμα και κατάλληλα για τη δουλειά αυτή.

Και θέτει ένα ακόμα ερώτημα: Γιατί, αφού το παραγόμενο ρεύμα κατά 70% προορίζεται για την Ιταλική αγορά, δεν γίνεται η μονάδα στην Ιταλία ώστε να αποφευχθούν τα τεράστια κόστη πόντισης υποθαλάσσιου καλωδίου και μεταφοράς ρεύματος;

Το έργο είναι ασφαλές

Η κυβέρνηση γνωρίζει τις ενστάσεις που διατυπώνονται για το θέμα και δεν επιθυμεί, βεβαίως, να «χρεωθεί» κάποιου είδους ρίσκο. «Στη συμφωνία με το κονσόρτσιουμ αναφέρεται ρητά ότι η ελληνική πλευρά θα θέσει τις τεχνικές προδιαγραφές και να είστε βέβαιος ότι θα το κάνει με απόλυτη εξασφάλιση» δηλώνει ο υφυπουργός Εξωτερικών και εκ των συντελεστών της συμφωνίας Σπύρος Κουβέλης. Ο ίδιος επισημαίνει ότι οι επενδυτές έχουν προσκομίσει μελέτη του Ολλανδικού NORSKE VERITAS, ο οποίος ως ανεξάρτητος αξιολογητής βεβαιώνει ότι, εάν τηρηθούν οι απαραίτητες σύγχρονες τεχνικές προδιαγραφές, το έργο είναι ασφαλές. Αναφέρει, δε, ότι υπάρχουν διεθνώς 42 δεξαμενές LPG με χωρητικότητα αντίστοιχη εκείνης που πρόκειται να δημιουργηθεί στον Αστακό.

Εξάγει LPG

Άλλο ερώτημα είναι κατά πόσο έχει η χώρα μας λόγο να εισάγει το LPG στο ενεργειακό της ισοζύγιο; «Έχει κάθε λόγο να ενισχύσει μια μεγάλη επένδυση και οι επενδυτές αποφασίζουν τι καύσιμο θα χρησιμοποιήσουν» απαντούν οι αρμόδιοι. Το γιατί, δε, το Κατάρ επιλέγει να χρησιμοποιήσει στην επένδυση του Αστακού το συγκεκριμένο καύσιμο είναι σαφές: Είναι χώρα μαζικής παραγωγής LPG και μπορεί έτσι να διαθέσει με μαζικό και αποδοτικό τρόπο το προϊόν του στην ευρωπαϊκή αγορά. Υπολογίζεται ότι η μονάδα του Αστακού θα χρειάζεται περίπου 1 εκατ. τόνους LPG το χρόνο.

Και η μονάδα του LNG

Η έτερη μεγάλη επένδυση που σχεδιάζεται στην περιοχή, αφορά στον τερματικό σταθμό επανεριοποίησης LNG, χωρητικότητας 2 δις. κ.μ. Το αέριο αυτό θα μεταφέρεται βόρεια, με αγωγό που θα κατασκευαστεί, και θα συναντά τον αγωγό Τουρκίας-Ελλάδας-Ιταλίας (TGI) στην περιοχή των Ιωαννίνων. Η σύνδεση αυτή θα επιτρέψει την πώληση φυσικού αερίου προερχομένου από το Κατάρ στη Δυτική Ευρώπη.

Για το συγκεκριμένο κομμάτι της επένδυσης, εκφράζονται ερωτηματικά, καθώς όπως λέγεται: Δεν υπάρχει κανένας λόγος να «ταξιδέψει» το αέριο από το Κατάρ στον Αστακό, από εκεί να κατευθυνθεί βόρεια περίπου 150 χιλιόμετρα, σε μια κατασκευαστικά δύσκολη περιοχή, για να «πέσει» στον αγωγό ITGI με κατεύθυνση την Ιταλία, όταν μπορεί να πάει κατευθείαν στο τέρμιναλ του Ροβίγκο στην Ιταλία, όπως συμβαίνει και σήμερα, με κόστος αντίστοιχο της διαδρομής Κατάρ – Αστακός.

Μνημόνιο συνεργασίας με την EDISON

Πρέπει να σημειωθεί, τέλος, ότι η ηλεκτρική ενέργεια που θα παράγεται από τη μονάδα LPG, προβλέπεται να εξάγεται σε ποσοστό 70% στην αγορά της Βόρειας Ιταλίας, μέσω υποβρύχιου καλωδίου που θα συνδέει τον Αστακό με την Πεσκάρα της Ιταλίας. Το υπόλοιπο 30% θα διοχετεύεται στο ελληνικό δίκτυο. Υπάρχουν συζητήσεις με την ιταλική Edison για να αγοράζει το ρεύμα που θα «φτάνει» στις Ιταλικές ακτές, ωστόσο, η απαιτούμενη επένδυση είναι μεγάλη και όπως λέγεται χαρακτηριστικά από όσους παραμένουν επιφυλακτικοί, «τα εάν που τίθενται είναι πάρα πολλά».

Προτεραιότητες

Οι ιδιαίτερα φιλόδοξες παραδοχές που κάνουν στους σχεδιασμούς τους οι επενδυτές, προφανώς όμως και το γεγονός ότι, εάν υλοποιηθεί, το τεράστιο αυτό project θα αναδιατάξει τον επιχειρηματικό χάρτη στο χώρο της ενέργειας και θα υποχρεώσει τους εγχώριους και ξένους «παίκτες» να «ξαναγράψουν» τα σενάριά τους, κάνουν την «αγορά» να διατυπώνει ενστάσεις και υποψίες.

Ποιες είναι αυτές; Ότι, πιθανόν, εκείνο που ενδιαφέρει πρωτίστως, ίσως και αποκλειστικά, τους Άραβες του Κατάρ, είναι η μονάδα του LPG και ότι τα υπόλοιπα κομμάτια της επένδυσης θα παραπεμφθούν στο μέλλον.