ETS: Ενωμένο μέτωπο της ευρωπαϊκής βιομηχανίας κατά της περικοπής των δωρεάν δικαιωμάτων εκπομπών

Συναγερμός έχει σημάνει στις ενεργοβόρες βιομηχανίες της Ευρώπης ενόψει της κρίσιμης συνεδρίασης της Επιτροπής για την Κλιματική Αλλαγή (Climate Change Committee) στις 15 Ιουνίου, με οκτώ κορυφαίες ευρωπαϊκές βιομηχανικές ενώσεις να ζητούν από τα κράτη-μέλη να συνδέσουν την έγκριση των νέων benchmark του ETS με συγκεκριμένες δεσμεύσεις της Κομισιόν για αλλαγή της μεθοδολογίας υπολογισμού.

Με κοινή επιστολή προς τους συμβούλους και ακολούθους Κλίματος, Περιβάλλοντος και Ενέργειας των κρατών-μελών της ΕΕ, οι ενώσεις προειδοποιούν ότι η προτεινόμενη μείωση κατά 50% της δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων εκπομπών για τις εγκαταστάσεις που λαμβάνουν δικαιώματα βάσει των λεγόμενων «fallback benchmarks» είναι μη βιώσιμη και δεν ανταποκρίνεται στην τεχνολογική πραγματικότητα των κλάδων που εκπροσωπούν.

Οι οργανώσεις ζητούν η θετική ψήφος των κρατών-μελών να συνοδευτεί από ρητή δέσμευση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ότι θα καταθέσει νομοθετική πρόταση ταχείας διαδικασίας, η οποία θα επιτρέψει τη θέσπιση νέων, κλαδικά προσαρμοσμένων benchmarks, με αναδρομική ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2026.

Τι ζητούν από την Κομισιόν

Οι ενώσεις υποστηρίζουν ότι η υφιστάμενη μεθοδολογία οδηγεί σε υπερβολικές μειώσεις της δωρεάν κατανομής δικαιωμάτων, χωρίς να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε κλάδου. Για τον λόγο αυτό ζητούν:

θέσπιση κλαδικών fallback benchmarks με νέα μεθοδολογία,

σημαντικά μικρότερες μειώσεις από το προτεινόμενο 50%,

αναδρομική εφαρμογή των νέων κανόνων από την 1η Ιανουαρίου 2026,

ενσωμάτωση κριτηρίων που θα λαμβάνουν υπόψη τον κίνδυνο διαρροής άνθρακα (carbon leakage),

κατάργηση παραμέτρων που οδηγούν αυτόματα στη μέγιστη μείωση 50%.

Προειδοποίηση για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας

Οι βιομηχανικές ενώσεις χαρακτηρίζουν ανεπαρκή τη διατύπωση του σημερινού κειμένου εφαρμογής, υποστηρίζοντας ότι δεν παρέχει καμία εγγύηση για αλλαγή της μεθοδολογίας ούτε για αναδρομική εφαρμογή των νέων κανόνων. Προειδοποιούν μάλιστα ότι εάν ο κανονισμός εγκριθεί χωρίς τις απαιτούμενες διασφαλίσεις, πολλοί κλάδοι θα βρεθούν αντιμέτωποι με μείωση 50% στη δωρεάν κατανομή δικαιωμάτων από το 2026, γεγονός που θα αποτελέσει σοβαρό πλήγμα για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας και θα υπονομεύσει τόσο τους κλιματικούς όσο και τους βιομηχανικούς στόχους της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς προέρχεται από κλάδους που βρίσκονται στον πυρήνα της ευρωπαϊκής βιομηχανικής στρατηγικής, από τα μέταλλα και τις πρώτες ύλες έως τα δομικά υλικά και τη βιομηχανία τροφίμων, αναδεικνύοντας την αυξανόμενη ανησυχία ότι η εφαρμογή του ETS χωρίς διορθωτικές κινήσεις ενδέχεται να επιταχύνει το φαινόμενο της αποβιομηχάνισης στην Ευρώπη.

Ποιες είναι οι βιομηχανικές ενώσεις που υπογράφουν

Το κοινό μέτωπο συγκροτούν ορισμένοι από τους σημαντικότερους εκπροσώπους της ευρωπαϊκής μεταποίησης και των ενεργοβόρων βιομηχανιών:

Eurometaux

Η ευρωπαϊκή ένωση μη σιδηρούχων μετάλλων εκπροσωπεί τις βιομηχανίες αλουμινίου, χαλκού, ψευδαργύρου, νικελίου, μολύβδου και άλλων βασικών μετάλλων. Πρόκειται για έναν από τους πλέον εκτεθειμένους κλάδους στο κόστος άνθρακα και στην παγκόσμια ανταγωνιστικότητα.

European Aluminium

Εκπροσωπεί τη βιομηχανία αλουμινίου της Ευρώπης, έναν κλάδο στρατηγικής σημασίας για την αυτοκινητοβιομηχανία, τις κατασκευές, την αεροναυπηγική και την ενεργειακή μετάβαση. Το αλουμίνιο θεωρείται κρίσιμο υλικό για την πράσινη οικονομία, αλλά η παραγωγή του είναι ιδιαίτερα ενεργοβόρα.

ICA Europe (Industrial Carbon Alliance Europe)

Αντιπροσωπεύει βιομηχανίες που επηρεάζονται άμεσα από τις πολιτικές άνθρακα και προωθεί λύσεις για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής παραγωγής στο πλαίσιο της απανθρακοποίησης.

Euromines

Η ευρωπαϊκή ένωση μεταλλευτικών επιχειρήσεων εκπροσωπεί την εξορυκτική βιομηχανία της Ευρώπης, η οποία βρίσκεται στο επίκεντρο της στρατηγικής της ΕΕ για τις κρίσιμες πρώτες ύλες και την ενεργειακή μετάβαση.

Starch Europe

Εκπροσωπεί τη βιομηχανία αμύλου και βιοπροϊόντων φυτικής προέλευσης. Πρόκειται για έναν ιδιαίτερα ενεργοβόρο κλάδο της αγροδιατροφικής βιομηχανίας.

IFIEC Europe

Η Διεθνής Ομοσπονδία Βιομηχανικών Καταναλωτών Ενέργειας εκπροσωπεί μεγάλους βιομηχανικούς καταναλωτές ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου και διαχρονικά παρεμβαίνει σε θέματα ενεργειακού κόστους και ανταγωνιστικότητας.

Glass Alliance Europe

Η ευρωπαϊκή συμμαχία της βιομηχανίας γυαλιού εκπροσωπεί παραγωγούς επίπεδου γυαλιού, υαλουργίας συσκευασίας και ειδικών προϊόντων γυαλιού. Η παραγωγική διαδικασία βασίζεται σε υψηλές θερμοκρασίες και συνεπώς σε σημαντική κατανάλωση ενέργειας.

TomatoEurope

Η ένωση των ευρωπαϊκών βιομηχανιών επεξεργασίας τομάτας, ένας κλάδος με ισχυρή παρουσία σε χώρες του ευρωπαϊκού Νότου, ο οποίος επίσης επηρεάζεται από το αυξανόμενο κόστος ενέργειας και άνθρακα.