ΕΛΕΤΑΕΝ: Το Τέλος Α.Π.Ε. πρέπει να πάψει να επιδοτεί τα ορυκτά καύσιμα

Τα βήματα τα οποία είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη στον κλάδο της ενέργειας, και ειδικότερα των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, επισημαίνει σε άρθρο του στην εφημερίδα «Ο Κόσμος του Επενδυτή» ο πρόεδρος της ΕΛΕΤΕΑΝ Π.Παπασταματίου.

Σύμφωνα με τον κ. Παπασταματίου, απαραίτητες προϋποθέσεις ώστε να εξασφαλισθεί η επενδυτική ασφάλεια και κατ’ επέκταση η μαζική ανάπτυξη των ΑΠΕ είναι αφενός η ουσιαστική απελευθέρωση της ενεργειακής αγοράς και αφετέρου η διαφάνεια κόστους όσον αφορά τις ΑΠΕ, βήματα τα οποία θα οδηγήσουν σε  μέγιστη αξιοποίηση των επενδυτικών ευκαιριών που παρουσιάζει ο συγκεκριμένος τομέας.

Σε αυτό το πλαίσιο, ο πρόεδρος της ΕΛΕΤΑΕΝ κάνει ιδιαίτερη αναφορά στην περίπτωση του τέλους ΑΠΕ, τονίζοντας ότι ο υφιστάμενος τρόπος υπολογισμού  δεν αντανακλά το πραγματικό κόστος των ΑΠΕ, για το οποίο άλλωστε προορίζεται, αλλά στην ουσία επιδοτεί τα ορυκτά καύσιμα, επιβαρύνοντας τους καταναλωτές με χρεώσεις, οι οποίες δε έχουν καμία σχέση με καθαρές μορφές ενέργειας.

Ειδικότερα, ο κ. Παπασταματίου επισημαίνει:

Διαφάνεια Κόστους για τον καταναλωτή

Το Τέλος ΑΠΕ σχεδιάσθηκε πριν 12 χρόνια για να απεικονίζει το πρόσθετο κόστος που υποτίθεται ότι δημιουργούν οι Α.Π.Ε. σε σχέση με τις συμβατικές μορφές ενέργειας.Tο κόστος στον καταναλωτή για την ενέργεια από ένα αιολικό πάρκο είναι 87,85 €/ΜWh. Σήμερα το κόστος παραγωγής από ένα σταθμό φυσικού αερίου συνδυασμένου κύκλου ξεπερνά τα 90 €/ΜWh. Το σύνολο της αποζημίωσης που λαμβάνουν οι συμβατικοί σταθμοί ορυκτών καυσίμων προέρχεται από την χονδρεμπορική αγορά (Οριακή Τιμή Συστήματος - ΟΤΣ) και από διάφορους διοικητικούς μηχανισμούς εκτός αγοράς. Ο νόμος προβλέπει ότι για να βρούμε το πρόσθετο κόστος των Α.Π.Ε. αφαιρούμε από την τιμή τους (87,85 €/ΜWh για τα αιολικά) μόνο την ΟΤΣ και όχι το σύνολο της αποζημίωσης που θα λάμβανε η συμβατική ενέργεια αν δεν υπήρχαν οι Α.Π.Ε. Έτσι εμφανίζεται η ανάγκη για τεχνητή αύξηση του Ειδικού Τέλους. Τα προηγούμενα χρόνια αυτή η υπερτίμηση ήταν 50%-60% σύμφωνα με τις μελέτες του ΕΜΠ και του ΙΟΒΕ και αντιστοιχεί σε 110 – 120 εκατομμύρια Ευρώ για την προηγούμενη διετία. Πού πήγαν αυτά τα λεφτά; Επιδότησαν το κόστος του ρεύματος που φυσικά προέρχεται από όλες τις μορφές ενέργειας. Δηλαδή ουσιαστικά επιδότησαν τα ορυκτά καύσιμα. Και επειδή το ύψος του Ειδικού Τέλους δεν αναπροσαρμόστηκε ή και μειώθηκε για μικροπολιτικούς λόγους, αυτά τα λεφτά έλειψαν από το ΔΕΣΜΗΕ ο οποίος έχει τώρα έλλειμα. Αν αυτή η κρυφή επιδότηση είχε παραμείνει στο λογαριασμό των Α.Π.Ε. που διατηρεί ο ΔΕΣΜΗΕ, ο τελευταίος δεν θα είχε έλλειμα. Το έλλειμα υπονομεύει τον ΔΕΣΜΗΕ, τις διαρθρωτικές αλλαγές στον τομέα του ηλεκτρισμού, τις Α.Π.Ε., τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων και τελικά τον ίδιο τον καταναλωτή.

Το ανωτέρω είναι ένα παράδειγμα του πώς η έλλειψη κοινής λογικής οδηγεί σε ένα φαύλο κύκλο όπου τελικά όλοι χάνουν. Δείχνει επίσης ότι η μαζική ανάπτυξη των Α.Π.Ε. είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τον ανταγωνισμό και την απελευθέρωση. Χωρίς απελευθέρωση, διαφάνεια κόστους και βιώσιμες επιχειρήσεις ηλεκτρισμού ο καταναλωτής θα επιβαρυνθεί πάρα πολύ για το ρεύμα συνολικά, αλλά μόνο οι Α.Π.Ε. θα δυσφημιστούν διότι μέσω του Ειδικού Τέλους επιδοτούν το ανταγωνιστικό σκέλος των τιμολογίων λιανικής.

Απελευθέρωση αγοράς ενέργειας

Η πραγματική απελευθέρωση της ηλεκτρικής αγοράς θα οδηγήσει σε ανταγωνισμό καυσίμων και επιχειρήσεων. Αυτό θα αποκαλύψει το πραγματικό κόστος, προς όφελος του καταναλωτή και των ανταγωνιστικών μορφών ενέργειας όπως είναι η Αιολική Ενέργεια. Όμως, η απελευθέρωση περνάει μέσα από ριζική αναδιάρθρωση της δομής και των παικτών της αγοράς. Όποιο μοντέλο και αν επιλέξουμε, όσο η αγορά θα κυριαρχείται από έναν καθετοποιημένο δεσπόζoντα παίκτη, οι μικρές ιδιωτικές επιχειρήσεις είτε στην παραγωγή είτε στην εμπορία, δεν θα μπορούν να λειτουργήσουν αποτελεσματικά και βιώσιμα, με αποτέλεσμα είτε να κλείσουν είτε να πρέπει να αυξήσουν πολύ το κόστος για τον καταναλωτή. Αντίθετα, η ύπαρξη πολλών - σχεδόν ισοδύναμων- παικτών, με καθετοποιημένη διάρθρωση στην παραγωγή και την εμπορία, οδηγεί σε συμπίεση του κόστους προς όφελος του καταναλωτή. Μια τέτοια υγιής ανταγωνιστική αγορά με βιώσιμες επιχειρήσεις δημιουργεί ασφάλεια εσόδων. Αυτό ευνοεί τις επενδύσεις και την ανάπτυξη.

Τιμολόγια που αντανακλούν το κόστος

Το αν σήμερα το πραγματικό κόστος δεν έχει ενσωματωθεί στα τιμολόγια, αυτό δεν σημαίνει ότι το κόστος αυτό δεν πληρώνεται. Κάποιος το πληρώνει. Για παράδειγμα, αν ο λιγνίτης δεν χρεώνεται, αυτό σημαίνει απώλεια εσόδων για τον κρατικό προϋπολογισμό και επομένως βάρος για τον φορολογούμενο.

Επενδυτική ασφάλεια

Αποτέλεσμα της ατελούς απελευθέρωσης και της αδιαφάνειας των τιμολογίων είναι ότι οι επιχειρήσεις ηλεκτρισμού απαιτούν διοικητική διασφάλιση των εσόδων τους. Έτσι έχουμε φτιάξει μια υπερ-ρυθμισμένη αγορά, με την έννοια ότι τα έσοδα των συμβατικών παραγωγών δεν προέρχονται από τον ανταγωνισμό αλλά από διοικητικούς μηχανισμούς που εγγυώνται το ύψος τους (όπως ο μηχανισμός διαθεσιμότητας ισχύος και ο μηχανισμός μεταβλητού κόστους και διάφορες άλλες ρυθμίσεις στην χονδρεμπορική αγορά). Αν δεν υπήρχαν αυτοί οι μηχανισμοί, οι επιχειρήσεις θα έκλειναν.